کتاب برشت در تمرین

کتاب برشت در تمرین (تئاتر، تئوری و اجرا)، با عنوان اصلی Brecht in practice: theatre, theory and performance، نوشته دیوید بارنت و ترجمه فرانک فاروق، در سال ۱۴۰۴ توسط نشر نیماژ منتشر شده است. این کتاب به اندیشه‌ها و شیوه‌های اجرایی برتولت برشت می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه نظریه‌ی او درباره‌ی تئاتر، در تمرین و اجرا شکل می‌گیرد. نویسنده باتکیه‌بر متون نظری برشت، تجربه‌های کارگردانی او در گروه برلینر و مفهوم تئاتر دیالکتیکی، رابطه‌ی میان سیاست، فرم و اجرا را بررسی کرده است. مترجم نیز در پیش‌گفتار خود توضیح داده است که این کتاب برای استفاده‌ی هنرجویان و علاقه‌مندان به تئاتر مناسب است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب برشت در تمرین اثر دیوید بارنت

کتاب برشت در تمرین، به قلم دیوید بارنت، بر بازتعریف تصویر رایج از برتولت برشت تمرکز کرده است. نویسنده در این کتاب نشان می‌دهد که برشت فقط یک نمایش‌نامه‌نویس مشهور نیست، بلکه نظریه‌پرداز و تمرین‌کننده‌ای است که تئاتر را به‌عنوان ابزاری برای شناخت و تغییر جهان درک کرده است. کتاب برشت در تمرین با مرور سوءبرداشت‌ها از اصطلاح «برشتی» و استفاده‌ی سطحی از تکنیک‌های او، به این پرسش می‌پردازد که چه چیزی واقعاً تئاتر برشتی را تعریف می‌کند.

کتاب برشت در تمرین در هشت فصل تنظیم شده است. فصل اول به معرفی برشت به‌عنوان نظریه‌پرداز رادیکال و نقش دیالکتیک در اندیشه‌ی او می‌پردازد. فصل دوم با محوریت پروژه‌ی «خرید برنج»، نشان می‌دهد که چگونه برشت نظریه را در قالب گفت‌وگو، تمرین و اجرا به چالش می‌کشد. فصل‌های بعدی به موضوعاتی مانند فاصله‌گذاری، نسبت روش و ابزار، بازیگری و کارگردانی در تئاتر برشت، مستندسازی، کپی‌برداری و در نهایت کاربرد روش برشتی در صحنه‌سازی نمایش‌نامه‌هایی چون «ظهور قابل‌مقاومت آرتور اوئی» و حتی متون غیربرشتی اختصاص یافته‌اند. دیوید بارنت در این کتاب، با اتکا به نوشته‌های نظری برشت، به‌ویژه «ارغنون کوتاه برای تئاتر» و مجموعه‌ی «خرید برنج»، نشان می‌دهد که چگونه تئوری و عمل در کار او یک «خیابان دوطرفه» می‌سازند؛ جایی که تمرینْ نظریه را تغذیه می‌کند و نظریه به تمرین جهت می‌دهد.

خلاصه کتاب برشت در تمرین

کتاب برشت در تمرین به‌دنبال آن است که از نوشته‌ها، تمرین‌ها و اجراهای برتولت برشت، روش او را استخراج کند. دیوید بارنت ابتدا چهارچوب فلسفی برشت را توضیح می‌دهد: دیالکتیک، نگاه به جهان به‌عنوان امری ناپایدار و قابل‌تغییر و فهم سیاست به‌صورت رابطه‌ی «چه کسی، با چه کسی، چه می‌کند». سپس نشان می‌دهد که چگونه این نگاه به تئاتر منتقل می‌شود؛ از نقد بازنمایی واقع‌گرایانه تا تأکید بر موقعیت نه شخصیتِ جدا از جامعه.

کتاب برشت در تمرین، در ادامه، نشان می‌دهد که چگونه برشت در پروژه‌ی خرید برنج، نظریه را در قالب گفت‌وگو میان فیلسوف، بازیگر زن، بازیگر مرد و دراماتورژ به بحث می‌گذارد و از خلال همین گفت‌وگوها، ایده‌هایی مانند کنارزدن دیوار چهارم، ازخودبیگانگی و تئاتر دیالکتیکی را صورت‌بندی می‌کند. در فصل‌های پایانی، این روش به‌طور عینی بر تمرین و صحنه‌پردازی چند نمایش‌نامه اعمال شده است.

چرا باید کتاب برشت در تمرین را بخوانیم؟

این کتاب امکان آشنایی با برشت را فراتر از چند تکنیک مشهور صحنه‌ای فراهم می‌کند و نشان می‌دهد که پشت هر ترفند اجرایی چه منطق نظری و سیاسی‌ای قرار دارد. خواننده با خواندن این اثر می‌تواند رابطه‌ی میان دیالکتیک، سیاست، بازیگری و کارگردانی را در تئاتر برشت دنبال کند و بفهمد که روش او هنوز در تمرین‌های امروز به کار می‌آید.

خواندن کتاب برشت در تمرین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران تئاتر، بازیگران و کارگردانانی که می‌خواهند با روش برشتی کار کنند و همچنین منتقدان و علاقه‌مندان جدی تئاتر که درگیر پرسش‌های سیاسی و نظری درباره‌ی اجرا هستند، پیشنهاد می‌شود.

درباره دیوید بارنت

دیوید بارنت پژوهشگر و استاد رشته‌ی نمایش، تئاتر و اجرا در دانشگاه ساسکس بریتانیاست. حوزه‌ی اصلی فعالیت او تئاتر آلمان است و تاکنون کتاب‌هایی درباره‌ی هاینر مولر و راینر ورنر فاسبیندر منتشر کرده است. بارنت علاوه‌بر کتاب‌هایش، مقاله‌ها و جستارهای متعددی درباره‌ی تئاتر آلمانی‌زبان و انگلیسی‌زبان، تئاتر سیاسی و تئاتر پست‌دراماتیک منتشر کرده است.

بخشی از کتاب برشت در تمرین

«برشت به‌طور مدام یک تجدیدنظرکنندهٔ آثار خود بود. اغلب چندین نسخه از یک نمایش‌نامه وجود دارد؛ به‌عنوان مثال او شب اول یک تولید را پایان فرایند تمرین نمی‌دانست. همین امر دربارهٔ نوشته‌های نظری نیز صادق بود. او متون نظری را نه‌تنها به‌منظور درخشش شیوه‌های خود بلکه برای به‌روزرسانی درک خود از تئاتر و امکانات آن نوشت. جای تعجب نیست که پس‌از پنج سال کار با گروه برلینر، برشت پیشنهاد کرد که اصطلاح کلیدی «تئاتر روایی» را با «تئاتر دیالکتیکی» جایگزین کند. تئوری برای برشت موقتی بود، اگر نادرست بود یا از ثمرات عمل پیشی می‌گرفت، تجدید نظر، اصلاح یا بازنویسی می‌شد. اندیشه‌های برشت دربارهٔ تئاتر به جای حفظ متعصبانهٔ اصطلاحات یا ایده‌ها، مسیرهای کشف را دنبال می‌کند.»