کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۱۶، ژنومیکس)

کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۱۶، ژنومیکس) نوشته‌ پیتر اسنوستاد و مایکل سایمونز به بررسی یکی از به‌روزترین حوزه‌های ژنتیک یعنی ژنومیکس می‌پردازد. در این فصل از جلد دوم، مفاهیم پایه‌ای ساختار و عملکرد ژنوم، پروژه ژنوم انسان، نقشه‌برداری کروموزومی و ابزارهای بیوانفورماتیکی معرفی شده است. خانه‌ زیست‌شناسی این اثر را با ترجمه‌ گروهی از مترجمان از جمله مهرداد بهمنش، سینا ساری‌ خانی، ایمان صادقی، سعید فردی، مونس حیدری، جمشید اسدزاده، محمدرضا قرائتی، فاطمه سادات امیری، مریم حسنلو و پریسا غیاثی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۱۶، ژنومیکس)

کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۱۶، ژنومیکس) فصل مفصلی است که به‌طور متمرکز به ژنومیکس به‌عنوان زیرشاخه‌ای از ژنتیک می‌پردازد. پیتر اسنوستاد و مایکل سایمونز در این فصل نشان داده‌اند که چگونه تمرکز از مطالعه‌ی تک‌ژن‌ها به بررسی کل ژنوم و شبکه‌های ژنی تغییر کرده است و چه پیامدهایی برای درک بیماری‌ها، تکامل و پزشکی دارد. در ابتدای فصل، تعریف ژنومیکس، تاریخچه‌ی شکل‌گیری این واژه و تقسیم آن به ژنومیکس ساختاری، عملکردی و مقایسه‌ای آمده است و مفاهیمی مانند ترانسکریپتوم، پروتئوم و پروتئومیکس توضیح داده شده است.

در ادامه‌ی کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۱۶، ژنومیکس) ساخت انواع نقشه‌های ژنتیکی، سیتولوژیکی و فیزیکی کروموزوم‌ها شرح داده شده است. نویسندگان تفاوت سانتی‌مورگان و فاصله‌ی فیزیکی برحسب جفت‌باز را توضیح داده‌اند و نشان داده‌اند که چگونه نشانگرهایی مانند چندشکلی در طول قطعات حاصل از هضم با آنزیم‌های محدودکننده، ریزماهواره‌ها و تکرارهای متوالی با تعداد متغیر برای ساخت نقشه‌های با چگالی بالا به‌ کار می‌روند. سپس ارتباط این نقشه‌ها با هم، مفهوم شاخص‌های لنگری و ساخت کانتیگ‌ها و بانک‌های کلونی تشریح شده است.

بخش دیگری از کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۱۶، ژنومیکس) به روش‌های کلون‌سازی جایگاهی، پیمایش و پرش کروموزومی اختصاص دارد و نشان داده شده است که چگونه می‌توان تنها براساس جایگاه ژنی روی کروموزوم آن را شناسایی و جدا کرد. در بخش پایانی، پروژه‌ی ژنوم انسان، سازمان‌دهی بین‌المللی آن، مراحل نقشه‌برداری و توالی‌یابی، نقش مراکز داده‌ای مانند GenBank و NCBI و همچنین پیامدهای کشف تعداد واقعی ژن‌های انسان و سهم بالای عناصر تکراری در ژنوم بررسی شده است.

خلاصه کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۱۶، ژنومیکس)

کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۱۶، ژنومیکس) بر این ایده استوار است که برای فهم واقعی وراثت و بیماری باید کل ژنوم و شبکه‌ی ژن‌ها بررسی شود، نه فقط چند ژن منفرد. پیتر اسنوستاد و مایکل سایمونز ابتدا ژنومیکس را به سه شاخه‌ی ساختاری، عملکردی و مقایسه‌ای تقسیم کرده‌اند و نشان داده‌اند که چگونه نقشه‌های ژنتیکی، سیتولوژیکی و فیزیکی با هم ترکیب می‌شوند تا تصویری دقیق از جایگاه ژن‌ها به‌ دست آید.

سپس توضیح داده شده است که چگونه نشانگرهای مولکولی، ریزماهواره‌ها و نقشه‌های با چگالی بالا، کلون‌سازی جایگاهی و شناسایی ژن‌های بیماری‌زا را ممکن کرده‌اند. در ادامه، فرایندهای پیمایش و پرش کروموزومی برای حرکت روی کروموزوم و رسیدن به ژن هدف توضیح داده شده است. بخش پایانی به پروژه ژنوم انسان، رشد پایگاه‌های داده‌ی توالی مانند GenBank، توسعه‌ی ابزارهایی مثل BLAST و نتایج شگفت‌آور توالی‌یابی ژنوم انسان از جمله تعداد کمتر از انتظار ژن‌های کدکننده‌ی پروتئین و سهم گسترده‌ی عناصر تکراری در ژنوم می‌پردازد.

چرا باید کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۱۶، ژنومیکس) را بخوانیم؟

این فصل از کتاب تصویری یکپارچه از ژنومیکس ارائه کرده است؛ از نقشه‌برداری و توالی‌یابی تا تحلیل داده‌ها و پروژه ژنوم انسان. خواننده با مفاهیم کلیدی مانند نقشه‌های ژنتیکی و فیزیکی، کلون‌سازی جایگاهی، بیوانفورماتیک و پایگاه‌های توالی آشنا می‌شود و می‌تواند ارتباط میان تکنیک‌های آزمایشگاهی و داده‌های بزرگ ژنومی را بهتر درک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این فصل به دانشجویان زیست‌شناسی، ژنتیک، بیوتکنولوژی و علوم پزشکی پیشنهاد می‌شود که در مرحله‌ی درسی یا شروع پژوهش هستند و می‌خواهند درک منسجمی از ژنومیکس، پروژه ژنوم انسان و ابزارهای نقشه‌برداری و تحلیل توالی به‌ دست آورند. همچنین برای علاقه‌مندان به بیوانفورماتیک مفید است.