کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۲۱، کنترل ژنتیکی تکوین جانوران)

کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۲۱، کنترل ژنتیکی تکوین جانوران) نوشته‌ پیتر اسنوستات و مایکل سایمونز به بررسی نقش ژن‌ها در شکل‌گیری بدن جانوران از یک زیگوت ساده می‌پردازد. گروهی از مترجمان خانه‌ زیست‌شناسی به سرپرستی مهرداد بهمنش این فصل را به فارسی برگردانده‌اند و نشر خانه زیست‌ شناسی آن را منتشر کرده است. در این فصل مفاهیمی مانند سلول‌های بنیادی، ژن‌های مادری، تعیین محورهای بدن، قطعه‌بندی و تعیین جنسیت در جانوران مدل توضیح داده شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۲۱، کنترل ژنتیکی تکوین جانوران)

کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۲۱، کنترل ژنتیکی تکوین جانوران) به‌طور متمرکز به این سؤال می‌پردازد که چگونه اطلاعات ژنتیکی ذخیره‌شده در DNA، به الگوی پیچیده‌ی بدن جانوران تبدیل می‌شود. پیتر اسنوستات و مایکل سایمونز در این فصل با تکیه بر مثال‌هایی از دروزوفیلا، کرم نماتود Caenorhabditis elegans و پستانداران، مسیرهای ژنتیکی‌ای را نشان داده‌اند که از مرحله‌ی تخمک لقاح‌یافته تا جانور بالغ را هدایت می‌کنند.

در بخش‌های آغازین کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۲۱، کنترل ژنتیکی تکوین جانوران) مفهوم سلول بنیادی، ویژگی‌های تقسیم‌پذیری نامحدود و توان تمایز آن و همچنین بحث‌های اخلاقی پیرامون استفاده‌ی درمانی از سلول‌های بنیادی در انسان مطرح شده است. سپس نویسندگان به معرفی موجودات مدل برای آنالیز ژنتیکی تکوین می‌پردازند و چرخه‌ی زندگی، شفافیت بدن، امکان خودلقاحی و تعداد سلول‌های ثابت در کرم C. elegans و مراحل جنینی دروزوفیلا را به‌عنوان مزیت‌های این مدل‌ها توضیح داده‌اند.

در ادامه‌ی کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۲۱، کنترل ژنتیکی تکوین جانوران) ساختار مسیرهای تکوینی، نقش ژن‌های سیگنال‌دهنده، گیرنده‌ها، پروتئین‌های انتقال سیگنال و عوامل رونویسی در ایجاد فنوتیپ‌های نهایی بررسی شده است. این فصل به‌صورت منظم از مفاهیم عمومی مانند مسیرهای تکوینی و اپیستازی، به مثال‌های دقیق‌تری مثل تعیین جنسیت در دروزوفیلا و C. elegans، جبران دوز، ژن‌های اثر مادری، تعیین محورهای پشتی‌ـ‌شکمی و قدامی‌ـ‌خلفی و در نهایت ژن‌های هومئوتیک و قطعه‌بندی بدن می‌رسد و نشان می‌دهد چگونه جهش در هر سطح می‌تواند الگوی بدن را دگرگون کند.

خلاصه کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۲۱، کنترل ژنتیکی تکوین جانوران)

کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۲۱، کنترل ژنتیکی تکوین جانوران) نشان می‌دهد که تکوین جانوران نتیجه‌ی اجرای دقیق یک برنامه‌ی ژنتیکی چندلایه است. ابتدا محصولات ژنی مادری در تخمک، محورهای اصلی بدن را پایه‌گذاری می‌کنند و سپس ژن‌های زیگوتی با الگوهای زمانی و مکانی مشخص فعال می‌شوند. پیتر اسنوستات و مایکل سایمونز توضیح داده‌اند که چگونه مسیرهای تکوینی از مولکول‌های سیگنال، گیرنده‌ها، پروتئین‌های درون‌سلولی و عوامل رونویسی تشکیل شده‌اند و با هم تعیین می‌کنند که هر سلول به چه نوع سلولی تبدیل شود.

در بخش‌های میانی، تعیین جنسیت در دروزوفیلا و C. elegans به‌عنوان نمونه‌ای از مسیرهای تکوینی چندمرحله‌ای بررسی شده است. سپس ژن‌های اثر مادری، ریخت‌زاها، تعیین محورهای پشتی-شکمی و قدامی-خلفی، و در ادامه ژن‌های قطعه‌بندی و ژن‌های هومئوتیک معرفی شده‌اند تا ارتباط بین جهش‌های ژنی و تغییر در الگوی قطعات بدن روشن شود.

چرا باید کتاب مبانی ژنتیک سایمونز؛ جلد دوم (فصل ۲۱، کنترل ژنتیکی تکوین جانوران) را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منسجم از این ارائه می‌دهد که چگونه از سطح ژن و پروتئین می‌توان به شکل‌گیری اندام‌ها، قطعات بدن و تفاوت‌های جنسی رسید. خواندن آن درک عمیق‌تری از تکوین، ژنتیک مولکولی و کاربردهای بالقوه‌ی سلول‌های بنیادی در پزشکی ایجاد می‌کند و مثال‌های کلاسیک ژنتیک تکوینی را یک‌جا گرد می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان زیست‌شناسی، ژنتیک، علوم سلولی و مولکولی و پزشکی پیشنهاد می‌شود. همچنین به داوطلبان المپیاد زیست‌شناسی و کسانی که درگیر تدریس یا مطالعه‌ی عمیق تکوین جانوران و ژنتیک تکوینی هستند، توصیه می‌شود.