کتاب حل مسئله اجتماعی

کتاب حل مسئله اجتماعی، نوشته مریم مومنی، توسط نشر جهاد دانشگاهی فارس منتشر شده است. این اثر به بررسی راهبردهای حل مسئله در زمینه‌ی ازدواج می‌پردازد و عوامل مؤثر بر انتخاب شیوه‌های حل مسئله را در میان دختران و پسران در شرف ازدواج تحلیل می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب حل مسئله اجتماعی

کتاب حل مسئله اجتماعی (مطالعه‌ای جامعه‌شناختی درباره راهبردهای حل مسئله در فرایند ازدواج) اثری پژوهشی در حوزه‌ی جامعه‌شناسی است که با رویکردی تحلیلی و میدانی نگاشته شده است. مریم مومنی در این کتاب به بررسی راهبردهای حل مسئله در فرایند ازدواج پرداخته و تلاش کرده است باتکیه‌بر نظریه‌های جامعه‌شناختی و روان‌شناسی اجتماعی، عوامل مؤثر بر انتخاب سبک‌های حل مسئله را در میان جوانان ایرانی واکاوی کند. این کتاب شامل مرور ادبیات نظری، تحلیل داده‌های میدانی و بررسی مدل‌های ساختاری در دو شهر شیراز و خرامه است. 

مریم مومنی با بهره‌گیری از داده‌های آماری و تحلیل‌های رگرسیونی، به تفاوت‌های جنسیتی، سنی، قومی و طبقاتی در انتخاب استراتژی‌های حل مسئله پرداخته و نقش متغیرهایی مانند هویت، سلامت اجتماعی و سلامت معنوی را در این فرایند بررسی کرده است. کتاب با زبانی ساده، ضمن ارائه‌ی چارچوب نظری، به نقد و بررسی رویکردهای مختلف حل مسئله در علوم اجتماعی و روان‌شناسی پرداخته و جایگاه حل مسئله را در بستر فرهنگی و اجتماعی ایران معاصر تبیین کرده است.

خلاصه کتاب حل مسئله اجتماعی

این اثر با تمرکز بر پدیده‌ی اجتماعی ازدواج، به بررسی راهبردهای حل مسئله در میان جوانان ایرانی پرداخته و نشان می‌دهد که انتخاب سبک‌های حل مسئله چگونه تحت‌تأثیر عوامل اجتماعی، فرهنگی و روان‌شناختی قرار می‌گیرد. مریم مومنی ابتدا به مرور نظریه‌های مختلف درباره‌ی حل مسئله پرداخته است؛ از رویکردهای رفتارگرایی و شناختی تا نظریات جامعه‌شناختی، مانند دیدگاه‌های پارسونز، مرتن، بوردیو و گیدنز. در ادامه، باتکیه‌بر داده‌های میدانی گردآوری‌شده از دو شهر شیراز و خرامه، تفاوت‌های موجود در انتخاب استراتژی‌های حل مسئله براساس جنسیت، سن، قومیت، طبقه‌ی اجتماعی و سطح تحصیلات را تحلیل کرده است. 

در این اثر پژوهشی، سه سبک اصلی حل مسئله (منطقی، آشفته‌ / بی‌دقت و اجتنابی) مورد بررسی قرار گرفته‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که سبک منطقی با جهت‌گیری مثبت نسبت به حل مسئله همراه است و افراد دارای این سبک، اطلاعات را به‌صورت نظام‌مند جمع‌آوری کرده و راه‌حل‌های جایگزین را ارزیابی می‌کنند. در مقابل، سبک آشفته با تصمیم‌گیری‌های شتاب‌زده و بی‌دقتی همراه است و سبک اجتنابی با به‌ تعویق‌ انداختن یا واگذاری مسئله به دیگران ارتباط دارد. 

مریم مومنی بر این نکته تأکید کرده است که هویت فردی و اجتماعی، سلامت اجتماعی و سلامت معنوی نقش مهمی در انتخاب راهبردهای حل مسئله ایفا می‌کنند؛ همچنین رسانه‌های جمعی و شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان عوامل تأثیرگذار بر سبک‌های حل مسئله معرفی شده‌اند. در نهایت، نویسنده با تحلیل داده‌ها و مدل‌های ساختاری، پیشنهادهایی برای سیاست‌گذاری فرهنگی و آموزشی در جهت ارتقای مهارت‌های حل مسئله در میان جوانان ارائه داده است.

چرا باید کتاب حل مسئله اجتماعی را بخوانیم؟

مطالعه‌ی این کتاب فرصتی برای آشنایی با ابعاد اجتماعی و روان‌شناختی حل مسئله در زندگی مشترک و فرایند ازدواج فراهم می‌کند. اثر حاضر با رویکردی تحلیلی و مبتنی‌بر داده‌های میدانی به بررسی تفاوت‌های فردی و اجتماعی در انتخاب راهبردهای حل مسئله می‌پردازد و نقش هویت، سلامت اجتماعی و معنوی را در این فرایند مشخص می‌سازد. آشنایی با این مفاهیم می‌تواند به درک بهتر چالش‌های ازدواج و روابط خانوادگی در جامعه‌ی ایران کمک کند و زمینه‌ای برای ارتقای مهارت‌های تصمیم‌گیری و حل مسئله در زندگی فردی و جمعی فراهم آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این اثر برای دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های جامعه‌شناسی، روان‌شناسی اجتماعی، مطالعات خانواده و مشاوره و برای مشاوران ازدواج و خانواده مناسب است؛ همچنین افرادی که دغدغه‌ی بهبود مهارت‌های حل مسئله در روابط بین‌فردی و خانوادگی را دارند یا در آستانه‌ی ازدواج هستند، می‌توانند از محتوای این اثر بهره‌مند شوند.

بخشی از کتاب حل مسئله اجتماعی

«مهارت حل مسئله از مهارت‌های ضروری در زندگی هر فرد است. حل مسئله به دو زیرمجموعهٔ شناختی و اجتماعی تقسیم می‌شود؛ حل مسئلهٔ شناختی به مسائل نظری مثل معماها و مسائل ریاضی اشاره دارد. براساس ارائهٔ نظریهٔ فضای مسئله توسط نیوئل و سیمون، افراد برای حل یک مسئله ابتدا از شرایط دانش اولیه‌ای شروع می‌کنند که در ذهنشان است؛ سپس تمام حالت‌های ممکن را جست‌وجو می‌کنند تا به شرایط دانش هدف برسند. حرکت از یک شرایط دانش به شرایط بعدی توسط عملگرهای ذهنی یا استراتژی‌های حل مسئله صورت می‌گیرد؛ همان‌گونه که یک مسئله مسیرهای متعددی دارد، افراد مختلف نیز شیوه‌های متفاوتی برای عبور از شرایط اولیه به شرایط هدف به‌کار می‌گیرند.»