کتاب میراث شیعیان ماوراءالنهر در ازبکستان

کتاب میراث شیعیان ماوراءالنهر در ازبکستان نوشته سید مهدی مهدوی به همت نشر مسیر منتشر شده است. این اثر به بررسی و مستندسازی آثار و نشانه‌های حضور شیعیان در منطقه‌ی ماوراءالنهر، به‌ویژه در کشور ازبکستان پرداخته و باتکیه‌بر پژوهش میدانی و عکاسی از بناها و کتیبه‌های تاریخی، تصویری از پیوندهای مذهبی و فرهنگی این سرزمین با تشیع ارائه داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب میراث شیعیان ماوراءالنهر در ازبکستان

کتاب میراث شیعیان ماوراءالنهر در ازبکستان، موزه‌ی جیبی (جلد هشتم) اثری پژوهشی و مستندنگارانه است که با محوریت سفرنامه و عکاسی تاریخی تدوین شده است. سید مهدی مهدوی، نویسنده و عکاس کتاب، با سفر به شهرهای مهم ازبکستان مانند سمرقند، بخارا، کش و خیوه، به جست‌وجوی ردپای شیعیان و باورهای شیعی در آثار تاریخی و کتیبه‌های این مناطق پرداخته است. 

کتاب با ارائه‌ی تصاویر و بازخوانی کتیبه‌ها، تلاش دارد حضور و نفوذ تشیع را در دوره‌های مختلف تاریخی، به‌ویژه عصر تیموریان، نشان دهد. ساختار کتاب بر پایه‌ی گزارش سفر، تحلیل تاریخی و ارائه‌ی مستندات تصویری استوار است و خواننده را با لایه‌های کمتردیده‌شده‌ای از تاریخ فرهنگی و مذهبی آسیای مرکزی آشنا می‌کند. این اثر بخشی از مجموعه‌ی موزه‌ی جیبی است و با نگاهی مستند و پژوهشی، به بررسی ابعاد جغرافیایی و زمانی حضور شیعیان در ماوراءالنهر می‌پردازد.

خلاصه کتاب میراث شیعیان ماوراءالنهر در ازبکستان

کتاب میراث شیعیان ماوراءالنهر در ازبکستان با رویکردی میدانی و مستند، به بررسی آثار تاریخی و کتیبه‌هایی می‌پردازد که نشانه‌هایی از حضور و نفوذ شیعیان در منطقه‌ی ماوراءالنهر، به‌ویژه ازبکستان، دارند. نویسنده با سفر به شهرهایی چون سمرقند، بخارا، کش و خیوه، بناهای تاریخی، مقابر، مدارس و مساجد را مورد بازدید و عکاسی قرار داده و کتیبه‌های موجود بر این بناها را بازخوانی و تحلیل کرده است.

در این کتاب، نمونه‌هایی از کتیبه‌های با مضامین شیعی، مانند نام‌های محمد و علی یا صلوات بر اهل‌بیت، بر دیوارها و سردرهای بناهای تاریخی ثبت شده‌اند. نویسنده با استناد به این شواهد، به پیوند عمیق فرهنگی و مذهبی این منطقه با تشیع اشاره دارد و نشان می‌دهد که باورهای شیعی نه‌تنها در میان مردم، بلکه در ساختارهای حکومتی و معماری دوره‌ی تیموریان نیز حضور داشته است. 

کتاب میراث شیعیان ماوراءالنهر در ازبکستان به معرفی شخصیت‌های تاریخی شیعه، مانند محمد عیاشی و محمد کشی و نقش آنان در گسترش تشیع در ماوراءالنهر می‌پردازد؛ همچنین، با تحلیل کتیبه‌ها و شواهد معماری، تصویری از تعاملات مذهبی و فرهنگی در این منطقه ارائه داده و نشان می‌دهد که چگونه آثار تاریخی، حامل پیام‌ها و نشانه‌های اعتقادی شیعیان بوده‌اند.

چرا باید کتاب میراث شیعیان ماوراءالنهر در ازبکستان را بخوانیم؟

این کتاب با ارائه‌ی مستندات تصویری و بازخوانی کتیبه‌های تاریخی، فرصتی فراهم می‌کند تا مخاطب با لایه‌های کمتردیده‌شده‌ای از تاریخ تشیع در آسیای مرکزی آشنا شود. پژوهش میدانی و سفرنامه‌گونه‌ی نویسنده، همراه با عکس‌های اختصاصی، امکان مشاهده‌ی مستقیم آثار و نشانه‌های فرهنگی و مذهبی را فراهم آورده است. کتاب میراث شیعیان ماوراءالنهر در ازبکستان برای علاقه‌مندان به تاریخ اسلام، معماری اسلامی و مطالعات فرهنگی، منبعی ارزشمند برای شناخت پیوندهای تاریخی ایران فرهنگی با سرزمین‌های هم‌جوار به‌ شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای پژوهشگران تاریخ اسلام، علاقه‌مندان به معماری و هنر اسلامی، دانشجویان رشته‌های تاریخ، مطالعات فرهنگی و ادیان و کسانی که به شناخت ریشه‌های فرهنگی و مذهبی منطقه‌ی ماوراءالنهر علاقه دارند، مناسب است؛ همچنین برای افرادی که به سفرنامه‌های مستند و عکاسی تاریخی علاقه‌مند هستند، قابل‌توجه خواهد بود.

بخشی از کتاب میراث شیعیان ماوراءالنهر در ازبکستان

«جمهوری ازبکستان با مساحت ۴۴۷ هزار کیلومتر و ۲۶ میلیون جمعیت در شمال شرقی ایران قرار دارد. مردم ازبکستان در قرون اولیه‌ی هجری با اسلام آشنا شدند. این سرزمین در گذشته در مسیر جاده‌ی ابریشم بوده و بخشی از قلمروی حکومت‌های سامانیان، غزنویان، سلجوقیان، خوارزمشاهیان، ایلخانان و تیموریان محسوب می‌شده. تاریخ ازبکستان با تاریخ ایران مشترکات زیادی دارد زیرا قرن‌ها بخشی از خاک ایران بوده است.»