کتاب فرهنگ نامک

کتاب فرهنگ نامک، نوشته‌ جمعی از پژوهشگران و گردآوری‌شده به کوشش عمران گاراژیان، توسط نشر حکمت کلمه منتشر شده است. این اثر مجموعه‌ای از مقالات علمی درباره‌ی زندگی، فعالیت‌های علمی و نقش دکتر فرهنگ خادمی ندوشن در باستان‌شناسی ایران است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرهنگ نامک

کتاب فرهنگ نامک (مجموعه مقالاتی در نکوداشت یاد و خاطره دکتر فرهنگ خادمی ندوشن) اثری است که به مناسبت بزرگداشت دکتر فرهنگ خادمی ندوشن، باستان‌شناس و استاد دانشگاه، تدوین شده است. این کتاب شامل مجموعه‌ای از مقالات پژوهشی و یادداشت‌های خاطره‌انگیز از همکاران، شاگردان و خانواده‌ی دکتر خادمی است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که ابتدا به زندگی و فعالیت‌های علمی دکتر خادمی پرداخته است؛ سپس در سه بخش اصلی، مقالاتی درباره‌ی تاریخچه و روش‌های استقرارهای پیش از تاریخی، دوران‌های تاریخی و استقرارهای دوران اسلامی ارائه داده است. 

مقالات این مجموعه توسط گروهی از نویسندگان نوشته شده و به کوشش عمران گاراژیان گردآوری شده است. هر مقاله توسط پژوهشگری متخصص در حوزه‌ی خود نوشته شده و تلاش شده است تا ابعاد مختلف علمی، فرهنگی و شخصیتی دکتر خادمی و تأثیر او بر باستان‌شناسی ایران به تصویر کشیده شود. این مجموعه علاوه‌بر جنبه‌ی علمی، نگاهی انسانی و اجتماعی به نقش استادان دانشگاه و پژوهشگران در توسعه‌ی علوم انسانی و ارتباط آن‌ها با دانشجویان و جامعه دارد.

خلاصه کتاب فرهنگ نامک

این کتاب مجموعه‌ای از مقالات و یادداشت‌هایی است که هریک به جنبه‌ای از زندگی، فعالیت‌های علمی و تأثیرگذاری دکتر فرهنگ خادمی ندوشن می‌پردازد. در بخش نخست، زندگی‌نامه و خاطراتی از دکتر خادمی روایت می‌شود که نشان‌دهنده‌ی شخصیت، منش و دغدغه‌های او در حوزه‌ی باستان‌شناسی و آموزش دانشگاهی است. بخش‌های بعدی کتاب به مقالات تخصصی در زمینه‌ی باستان‌شناسی اختصاص یافته است؛ ازجمله بررسی روند ورود و تحول باستان‌شناسی در ایران، نقش دولت‌ها در شکل‌گیری این علم و تأثیر رویکردهای ملی‌گرایانه و سیاسی بر باستان‌شناسی ایران؛ همچنین مقالاتی درباره‌ی استقرارهای پیش از تاریخی، تحلیل ساختارهای باستانی و بررسی تحولات فرهنگی و راه‌های بازرگانی در دوران اسلامی ارائه شده است. 

کتاب با رویکردی تحلیلی و انتقادی به بررسی چالش‌ها و فرصت‌های باستان‌شناسی ایران در دوره‌های مختلف تاریخی پرداخته و نقش دکتر خادمی را به‌عنوان پلی میان علوم پایه و علوم انسانی نشان داده است.

چرا باید کتاب فرهنگ نامک را خواند؟

مطالعه‌ی این کتاب فرصتی است برای آشنایی با سیر تحول باستان‌شناسی در ایران و نقش افراد تأثیرگذار در این حوزه. خواننده با مرور خاطرات و مقالات کتاب با چالش‌ها و دستاوردهای باستان‌شناسی ایران، ارتباط میان علوم پایه و علوم انسانی و اهمیت نقش استادان دانشگاه در تربیت نسل‌های جدید پژوهشگر آشنا می‌شود؛ همچنین این اثر تصویری از فضای علمی و اجتماعی دانشگاه‌ها و تعاملات اندیشمندان در محیط‌های پژوهشی ارائه می‌دهد.

خواندن کتاب فرهنگ نامک را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این اثر برای دانشجویان و پژوهشگران باستان‌شناسی، علاقه‌مندان تاریخ علم در ایران و کسانی که دغدغه‌ی توسعه‌ی علوم انسانی و نقش استادان دانشگاه را دارند، مناسب است؛ همچنین برای افرادی که به‌دنبال شناخت بیشتر تاریخچه‌ی باستان‌شناسی و تحولات آن در ایران هستند، مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب فرهنگ نامک

«باستان‌شناسی کالایی است که همراه با رقص باله، سینماتوگراف و لباس‌های مد روز در دوره‌ی ناصرالدین‌شاه وارد ایران شد. این شاه قاجار خود نیز دست به کاوش در ویرانه‌های خورهه زد. چنین آغازی باستان‌شناسی را به سمت‌وسویی برد که تا امروز وامدار آن هستیم: باستان‌شناسی ایران دولتی شد و دولتی ماند! باستان‌شناسی را مستقیما دولت قاجار وارد ایران کرد اما نه به‌مثابه‌ی رشته‌ای دانشگاهی که به‌عنوان کالایی مدرن. همین امر سبب شده است که باستان‌شناسی در ایران در یله تاریخ صدویست‌ساله‌اش، همواره ابزاری در دست ساختارهای قدرت بماند؛ ابزاری که در دوره‌ی پهلوی به‌صورت مشخص به شکل وسیعی در جهت یکسان‌سازی بر محور اسطوره‌ی آریایی مورد استفاده قرار گرفت. پس از انقلاب اما باستان‌شناسی به «میراث» تقلیل یافت و عملاً ابزار درآمدزایی محسوب شد.»