کتاب تاریخ‌نگاری و تحولات آن در ایران و جهان

«تاریخ‌نگاری وتحولات آن در ایران وجهان» نوشته دکتر حسین میر جعفری (-۱۳۱۹) و عباس عاشوری‌نژاد، ویژه گروه تاریخ دانشگاه پیام نور است. در کتاب حاضر تلاش شده تا در حد فهم دانشجویان عزیز با نگاهی حتی‌المقدور نو و در عین حال کاملاً مختصر، سیر تاریخ‌نگاری و تحولات آن در ایران و جهان معرفی شود. در این راستا پس از طرح کلیاتی مختصر درباره معنا و مفهوم تاریخ‌نگاری و تاریخ‌نگری و تاریخ‌نگاری اولیه بشر و وضعیت آن در چند تمدن بزرگ جهان باستان، به‌طور مفصلتر به تاریخ‌نگاری در ایران قبل و بعداز اسلام تا دوران معاصر پرداخته شده است. در تاریخ‌نگاری قبل از اسلام علاوه بر ذکر منابع ایرانی، به منابع حوزه‌های تمدنی دیگر درباره حکومتهای ماد، هخامنشی، سلوکی، اشکانی و ساسانی توجه شده است و در بیان تاریخ‌نگاری بعداز اسلام با توجه به اهمیت و تشخیص ویژگیهای تقریباً مشترک در نوع تاریخ‌نگاری، هفت مقطع تاریخ ایران در نظر گرفته شده و ویژگیهای عام تاریخ‌نگاری هر دوره فهرست‌وار بیان گردیده و ویژگیهای خاص هر دوره با ذکر نمونه، با شرح بیشتر بررسی گردیده است. این مقاطع عبارتند از: قرون اولیه اسلامی (از اسلام تا پایان آل‌بویه)، سلسله‌های ترک‌نژاد (از غزنویان تا پایان خوارزمشاهیان)، مغول و ایلخانان، تیموریان و ترکمانان، صفویه، افشاریه و زندیه و در نهایت قاجاریه و پهلوی. نظر به اینکه ظهور دین مقدس اسلام و ورود آن به ایران نگرش جدیدی را در تاریخ‌نگری و تاریخ‌نگاری به‌وجود آورد بخش مستقلی به این امر اختصاص یافته‌است. در بخش اخیر ضمن بیان ویژگیهای تاریخ‌نگاری اسلامی و مکاتب آن، تعامل این نوع تاریخ‌نگاری با تاریخ‌نگاری ایرانی نیز منظور شده است.