کتاب شهروندی فرهنگی

«شهروندی فرهنگی: پرسش‌هایی از منظر جهان شهری» نوشته‌ی نیک استیونسن(-۱۹۶۱) نویسنده حوزه مطالعات فرهنگی است. کتاب شهروندی فرهنگی، در سال ۲۰۰۳ نوشته شده اما شاید هیچ زمانی مانند حالا، نمونه‌ها و مثال‌های واقعی در دنیای ما برای درک این کتاب موجود نبوده ‌است. ماجرای مجله‌ی فرانسوی شارلی ابدو، یکی از نمونه‌های عینی است که برای درک مطالب این کتاب بسیار مفید خواهد بود. گویی در این کتاب پیش‌بینی شده ‌است که اگر موضوع شهروندی فرهنگی در دنیای تغییریافته امروز جدی گرفته نشود، با واقعه‌ای مانند آنچه در پاریس روی داد روبه‌رو خواهیم شد. این روزها و بعد از اتفاقات پاریس، اروپایی‌ها به دنبال تعریف دوباره ملیت، شهروندی، مدارا، حقوق اقلیت، حد و مرز آزادی بیان و چگونگی تحقق آرمان زندگی در کنار هم، باوجود تفاوت‌ها هستند. اینجاست که این کتاب همچون ستاره‌ای می‌درخشد. شهروندی مسئولیت دشواری است و اهمیت آن در دنیای امروز از همیشه بیشتر شده است. دنیای جدید با دنیای سابق کاملا متفاوت است. پیشرفت‌های علمی و تکنولوژیک، در هم ریختن بعد زمان و مکان با ظهور رسانه‌های جدید که شما را درحالیکه روی مبل خانه‌اتان نشسته‌اید از حال شهروند جنگ‌زده آفریقایی یا شهروند سیل‌زده فیلیپینی کاملا باخبر می‌کند و همچنین تغییر معناهایی که ما قبلا فکر می‌کردیم ثابت هستند (مانند جنسیت و رابطه ما با طبیعت) همه و همه ما را به این نتیجه می‌رساند که به شهروندی از دریچه‌ای جدید نگاه کنیم و برایش تعهدات و توقعات جدید تعریف نماییم. جهانی که با ویژگی‌های جدیدش یعنی از بین رفتن مرزها، افزایش مهاجران، انفجار اطلاعات و ارتباطات، نیازمند تربیت و نظم اجتماعی فرهنگی جدید است. این کار را دولت‌ها و ارتش‌ها و حتی سازمان‌های بین‌المللی به تنهایی نمی‌توانند انجام دهند. این کار باید از دل مطالعات فرهنگی جامعه‌شناسی و تحقیقاتی بیرون بیاید.