کتاب عرفان مثنوی

کتاب عرفان مثنوی (سراج السالکین؛ منتخب مثنوی مولوی)، منتخبی از اشعار و آموزه‌های مثنوی معنویِ مولانا را با نگاه و تلخیص علامه فیض کاشانی، یکی از برجسته‌ترین عالمان و عارفان شیعه، ارائه می‌دهد. این کتاب با هدف آشنایی عمیق‌تر با مفاهیم عرفانی، اخلاقی و معنوی مثنوی و نیز پیوند آن با آموزه‌های اسلامی و شیعی تدوین شده است. کتاب حاضر را مهدی انصاری قمی تصحیح کرده و انتشارات امیرکبیر به انتشار رسانده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عرفان مثنوی

کتاب عرفان مثنوی، با محوریت اشعار و اندیشه‌های مولانا جلال‌الدین محمد بلخی مولوی و با انتخاب و تلخیص علامه فیض کاشانی، به بررسی و تبیین مفاهیم عرفانی، اخلاقی و معنوی مثنوی می‌پردازد. این کتاب در قالب گزیده‌ای از اشعار و حکایات مثنوی، تلاش کرده تا آموزه‌های عمیق عرفانی را با نگاه انتقادی و تحلیلی فیض کاشانی بازخوانی کند. کتاب مشتمل بر بخش‌هایی از شش دفتر مثنوی است که با توضیحات و تعلیقات فیض کاشانی همراه شده و به خواننده امکان می‌دهد با لایه‌های مختلف معنایی و تفسیری این اثر آشنا شود. 

در این کتاب، علاوه‌ بر پرداختن به زندگی و سلوک مولوی، به جایگاه و نقش امام علی و اهل بیت در اندیشه‌ی مولوی و نیز پیوندهای میان عرفان اسلامی و آموزه‌های شیعی توجه ویژه‌ای شده است. کتاب عرفان مثنوی نه‌تنها به بیان داستان‌ها و تمثیل‌های مثنوی می‌پردازد، بلکه تلاش کرده تا پیام‌های اخلاقی، اجتماعی و معرفتی آن را نیز برجسته کند و مخاطب را به تأمل در معنای زندگی، عشق الهی و سلوک انسانی دعوت کند. مهدی انصاری قمی این مجموعه را گردآوری و تصحیح کرده است.

چرا باید کتاب عرفان مثنوی را بخوانیم؟

عرفان مثنوی اثری است که با تلفیق نگاه عمیق مولوی و تحلیل‌های فیض کاشانی، فرصتی برای آشنایی با لایه‌های پنهان و آشکار عرفان اسلامی فراهم می‌کند. خواندن این کتاب به مخاطب کمک می‌کند تا با اندیشه‌های مولوی و فیض کاشانی، نه‌تنها از منظر ادبی و عرفانی، بلکه از زاویه‌ی اخلاقی و اجتماعی نیز آشنا شود و دریچه‌ای نو به سوی معنویت و سلوک انسانی بگشاید.

خواندن کتاب عرفان مثنوی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن عرفان مثنوی به علاقه‌مندان به مولانا، عرفان اسلامی و پژوهشگران حوزه‌ی ادبیات و فلسفه پیشنهاد می‌شود.

درباره مولانا

مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، معروف به رومی (۶۷۲-۶۰۴ هجری قمری)، عارف و شاعر پارسی‌گو، در بلخ متولد شد و بخش عمده‌ای از عمر خود را در قونیه سپری کرد و در همان شهر درگذشت. آثار مولوی به دلیل پیوند با مفاهیم معنوی و اخلاقی، در میان جوامع مختلف از جمله فارسی‌زبانان، مسلمانان آسیای میانه و جنوب شرق آسیا و همچنین در کشورهای غربی مورد توجه قرار گرفته و به زبان‌های متعددی ترجمه شده است. مهم‌ترین اثر منظوم او «مثنوی معنوی» نام دارد که در ۶ دفتر تدوین شده و شامل حکایت‌های تعلیمی و اخلاقی است. از دیگر آثار مکتوب مولانا می‌توان به «دیوان شمس تبریزی» (شامل غزلیات)، «رباعیات» و آثار منثوری نظیر «فیه ما فیه» (مجموعه سخنان)، «مجالس سبعه» (مواعظ) و «مکتوبات» اشاره کرد.

درباره فیض کاشانی

محمدمحسن فیض کاشانی (۱۰۹۰-۱۰۰۷ هجری قمری)، معروف به ملامحسن، از دانشمندان و نویسندگان دوره‌ی صفوی است که در شهر کاشان متولد شد و در همان‌جا درگذشت. او در حوزه‌های مختلفی از جمله فقه، حدیث، تفسیر قرآن، فلسفه، کلام و ادبیات فعالیت داشت و آثاری در این زمینه‌ها تألیف کرد. فیض کاشانی مدتی را برای تحصیل در قم سپری کرد و سپس برای بهره‌گیری از آموزه‌های سید ماجد بحرانی به شیراز رفت. وی در شیراز با دختر ملاصدرا ازدواج کرد و تحت تأثیر نظام فکری او قرار گرفت. از میان آثار مکتوب وی می‌توان به رساله‌هایی نظیر «الفت‌نامه»، «رساله مشواق»، «راه نجات» و «علم‌الیقین» اشاره کرد. او در اشعار خود از تخلص فیض استفاده می‌کرد. فعالیت‌های علمی او نقش مهمی در تداوم و ترویج دانش‌های نقلی و عقلی در سده‌ی یازدهم هجری ایفا کرده است.

بخشی از کتاب عرفان مثنوی

«ه‌نظر عبدالباقی گولپینیارلی، مولوی برای تکامل انسان، عشق را از اوصاف الهی می‌داند. و معتقد است انسان بر هرکس و هر چیزی که عشق‌ورزی کند، این عشق فی‌الواقع بر «هستی مطلق» است. و در بیان عقیده خود می‌رساند: عشق خواه حقیقی و خواه مجازی باشد، انسان را به حقیقت سوق می‌دهد. حتی عاشق وهم هم اگر در عشق خود صادق باشد، این عشق مجازی سرانجام او را به جایی می‌رساند.

مولوی به‌جای ترس از خدا که در شریعت است و در برابر حال مؤمن که پیوسته بین خوف و رجاست، عشق به ذات باری‌تعالی را نشانده و به یاری این عشق، عبد و بندگی بشر را به مقام الوهیت رسانده است. و در عین آنکه عشق مجازی، تنها از‌آن‌رو که وسیله‌ای برای رسیدن به حقیقت است، و شاید از‌آن‌رو که ضعف بشری را از یاد می‌برد، قابل قبول است.

عشق واقعی در نظر مولوی حلقه‌‌ای است که بر انسان کامل ابراز می‌شود و یا کمال خویش را در وجود وی می‌یابد و به محض اینکه حالت جذبه فروکش کرد، عشق پهنۀ دنیا را می‌پوشاند و تمام انسان‌ها حتی تمام جانوران را در بر می‌گیرد و خیر، جمال، خوبی، کمال و وحدت را آماج قرار می‌دهد.»