کتاب معمار مدینه قسط

کتاب معمار مدینه قسط نوشته عبدالله نصری، روایتی تحلیلی از زندگی، آثار و اندیشه‌های محمدرضا حکیمی است که انتشارات امیرکبیر آن را منتشر کرده است. این کتاب فقط به معرفی یک چهره‌ی فکری بسنده نمی‌کند، بلکه از خلال زندگی و نوشته‌های حکیمی، به پیوند دین، عدالت، فقر، نقد نهادهای دینی و مسئله‌ی جامعه‌ی مطلوب می‌رسد. نویسنده در کنار شرح ارادت و نزدیکی فکری خود، برخی دیدگاه‌های حکیمی را نیز به بحث می‌گذارد و تصویری یکدست و بی‌چالش ارائه نمی‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب معمار مدینه قسط

کتاب معمار مدینه قسط نوشته‌ی عبدالله نصری، تلاشی است برای ترسیم چهره‌ی فکری و عملی محمدرضا حکیمی؛ شخصیتی که در این اثر نه‌فقط به‌ عنوان نویسنده و متفکر، بلکه به‌ عنوان انسانی دردمند، عدالت‌خواه و درگیر با مسائل دینی و اجتماعی معرفی شده است. نویسنده از همان آغاز نشان می‌دهد که با یک زندگی‌نامه‌ی صرف روبه‌رو نیستیم. 

محور اصلی اثر، نسبت میان اندیشه، سلوک شخصی، حساسیت اجتماعی و آثار مکتوب حکیمی است. در این مسیر، هم به ریشه‌های فکری او مانند تأکید بر معارف قرآنی و روایی و دفاع از مکتب تفکیک پرداخته شده و هم به دغدغه‌ی دائمی او درباره‌ی فقر، محرومیت، عدالت اجتماعی، نقد تکاثر و نقد عملکرد نهادهای رسمی دینی و سیاسی.

کتاب معمار مدینه قسط در چند لایه پیش می‌رود: بخشی از آن به احوال و شکل‌گیری شخصیت حکیمی اختصاص دارد؛ از سال‌های تحصیل در مشهد، استادان اثرگذار، علاقه‌ی جدی او به ادبیات و نثر فارسی و تجربه‌های زیسته‌اش در مواجهه با محرومان. بخش دیگر به معرفی و بررسی آثار او می‌رسد؛ آثاری مانند الحیاة، تفسیر آفتاب، قیام جاودانه، کلام جاودانه، خورشید مغرب و مکتب تفکیک که هر یک از زاویه‌ای بخشی از جهان فکری او را روشن می‌کنند.

در کنار این‌ها، عبدالله نصری از نقدهای خود نیز عقب نمی‌نشیند؛ از جمله درباره‌ی شیوه‌ی مواجهه‌ی حکیمی با فلسفه و عرفان و نیز محدودیت‌های نظری او در تحلیل برخی مسائل. این ترکیبِ ارادت، شرح، تحلیل و نقد باعث شده کتاب تصویری چندوجهی از حکیمی بسازد؛ تصویری که هم به زبان، منش، انزوا، ساده‌زیستی و سلوک او توجه دارد و هم به فریادهای اجتماعی و آرمان عدالت‌محورش.

خلاصه کتاب معمار مدینه قسط

کتاب معمار مدینه قسط مسیر زندگی و اندیشه‌های محمدرضا حکیمی را از سال‌های نوجوانی و تحصیل تا دوره‌ی پختگی فکری و انزوای سال‌های بعد دنبال می‌کند. عبدالله نصری نشان می‌دهد که چگونه تجربه‌ی دیدن فقر و رنج مردم، حکیمی را به‌ سوی فهمی از دین کشاند که در آن توحید و عدالت از هم جدا نیستند. 

در ادامه، کتاب به استادان، آثار مهم، مواضع فکری و اجتماعی، نقدهای او به فلسفه و عرفان، نگاهش به انقلاب، روحانیت، عاشورا، انتظار و جامعه‌ی قرآنی می‌پردازد. نتیجه، تصویری است از متفکری که هم به خلوص معارف دینی می‌اندیشید و هم به رهایی محرومان و برپایی قسط.

چرا باید کتاب معمار مدینه قسط را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب معمار مدینه قسط را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری فشرده و در عین‌ حال پرجزئیات از زندگی، آثار و دغدغه‌های محمدرضا حکیمی ارائه می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند پیوند میان عدالت اجتماعی، دین‌فهمی و نقد فرهنگی را در اندیشه‌ی حکیمی بهتر دنبال کند.
• این اثر فقط به ستایش یا گزارش بسنده نمی‌کند و در کنار معرفی، برخی دیدگاه‌های حکیمی را نیز نقد می‌کند.
• کتاب برای شناخت آثاری مانند الحیاة، تفسیر آفتاب، قیام جاودانه و کلام جاودانه مدخلی روشن فراهم می‌آورد.
• مطالعه‌ی آن به درک بهتر فضای فکری پیرامون مکتب تفکیک و نسبت آن با فلسفه و عرفان کمک می‌کند.
• این کتاب نشان می‌دهد که سلوک شخصی، نثر، موضع‌گیری اجتماعی و جهان‌بینی حکیمی چگونه به هم گره خورده‌اند.

خواندن کتاب معمار مدینه قسط را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب معمار مدینه قسط به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند با زندگی و اندیشه‌های محمدرضا حکیمی آشنا شوند.
• علاقه‌مندان به مباحث عدالت اجتماعی، دین و نقد فقر در آثار متفکران دینی.
• کسانی که درباره‌ی مکتب تفکیک و نسبت آن با فلسفه و عرفان پرسش دارند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که سیر فکری چهره‌های اثرگذار در فضای دینی و فرهنگی ایران را دنبال می‌کنند.
• مخاطبانی که به کتاب‌هایی درباره‌ی پیوند میان سلوک فردی، تعهد اجتماعی و نوشتار دینی علاقه دارند.

بخشی از کتاب معمار مدینه قسط

«حکیمی با شریعتی نه‌تنها ارتباط گسترده‌ای داشت، بلکه وصی او نیز بود تا آثار او را با تصحیحات لازم منتشر سازد. حکیمی ارادت خاصی به شریعتی داشت و به مناسبت‌های گوناگون از او یاد می‌کرد و حتی دربارهٔ او مقاله‌ای با عنوان "روحی که همواره در میان ماست"، منتشر کرد.

شریعتی از دههٔ چهل با حکیمی آشنا بود. شاید این آشنایی در کانون نشر حقایق اسلامی اتفاق افتاد. وی در سال ۱۳۴۳ مقدمه‌ای بر کتاب سرود جهش‌های حکیمی می‌نویسد و در آن اظهار می‌دارد که این کتاب رنسانس تشیع در جامعه‌ای است که خود را شیعه می‌خواند. از نظر وی، هدف سرود جهش‌ها "بیداری جهان‌هایی است که با افسون استعمار در خواب فرو رفته‌اند" و در آن از نبرد میان عدالت و بی‌عدالتی، مساوات و خودکامگی، سخن به میان آمده است.

این کتاب درصدد است تا نسلی را که با گذشتهٔ خویش بیگانه است، آشنا سازد؛ آن‌هم با معرفی اندیشمندان و قهرمانان آزاده و مبارزی که با خون خود، تاریخ پرشور تشیع را برای ما نگاشته‌اند؛ البته تاریخی که هنوز ناتمام است. این تاریخ با علی(ع) آغاز شده، با پیروزی بر استبداد و تبعیض نژادی و نابرابری ملت‌ها و طبقات اجتماعی از میان خواهد رفت. خطر بزرگ غفلت، نه فقط غرب‌زدگان، بلکه خود شیعیان است که به ویژگی‌های اندیشهٔ شیعی بی‌توجه‌اند. راه رهایی از این غفلت، آشنایی با اندیشمندان به‌ویژه مبارزان و شهیدانی است که تجسم‌بخش وجدان بشریتند و اخلاق و سیاست را در چهارچوب تفکر شیعی بر ما پدیدار می‌سازند. این گوشه‌ای از تحلیل شریعتی در مورد کتاب سرود جهش‌ها است.»