کتاب گفت‌و‌گو با فرهنگ‌مداران ایران و دنیای جدید

«گفت‌وگو با فرهنگ‌مداران ایران و دنیای جدید» مجموعه مصاحبه‌ها و گفت‌وگوهایی است که توسط محمد صادقی(-۱۳۵۹)، با شماری از اندیشمندان و پژوهشگران حوزه علوم سیاسی، روابط بین‌الملل و جامعه‌شناسی انجام شده است. افرادی که در زمینه‌های مختلف از دانش و تخصص برخوردارند اما همواره دغدغه اصلاح فرهنگ و جامعه را داشته و در این مسیر، با آثار خویش، خدمات فراوانی انجام داده‌اند. دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن، پروفسور فضل‌الله رضا، دکتر ابوطالب میرعابدینی، دکتر علی فردوسی، فریدون مجلسی، رامین جهانبگلو و ... از جمله روشنفکرانی هستند که در این کتاب با آنان گفت‌وگو شده است. در بریده‌ای از کتاب می‌خوانیم: شاید «کار روشنفکری» بیش از هر چیز با انتقال دانش، ارزش‌ها و اندیشه‌های جدید به جامعه، نقد فرهنگ عمومی، شناختن مسائل و ارائه راهکارهایی برای رفع آنها، تلاش برای استقرار عقل‌گرایی و استدلال‌گرایی و... تعریف شود و این، با به‌کارگیری زبانی ساده (نه ساده‌سازی مسائل) و بیانی به دور از ابهام و پیچیدگی، پرهیز از سیاست‌زدگی و... می‌تواند مسیر روشنگری و حقیقت را هموار سازد تا بتوان به تغییر و دگرگونی پایداری (در سطح فرهنگی) امیدوار بود. از این رو شاید یکی از نقص‌ها و کاستی‌های جریان‌های روشنفکری در ایران‌، غفلت ورزیدن از کارهای منظم‌، درازمدت و هدفمند و برگزیدن راه‌های میانبر و کوتاه‌مدت باشد‌. زیرا کار روشنفکرانه مؤثر (و در جهت اصلاح فرهنگی) به صبر‌، نظم و پیگیری بسیاری نیازمند است و یک‌شبه به نتیجه نخواهد رسید. مصطفی رحیمی در کتاب «آزادی و فرهنگ» می‌گوید: «وظیفه روشنفکر این نیست که به هر قیمتی مردم را تهییج بکند و به کارهای آنی دست بزند. کار روشنفکر یک کار فرهنگی است که آثارش در درازمدت معلوم می‌شود و ممکن است اثر کوتاه‌مدت نداشته باشد. به عبارت دیگر کار روشنفکران از کار سیاست‌پیشگان جداست. سیاست‌پیشگان می‌خواهند هرچه زودتر به قدرت برسند و حکومت را به دست بگیرند و این لزوماً چیز بدی نیست. اما هدف روشنفکر به هیچ وجه این نیست که به قدرت برسد و حکومت را به دست بگیرد. وظیفه روشنفکر، بیدارکردن مردم است»