کتاب صفات و ویژگی های مثبت و منفی اهل کتاب از منظر قرآن و روایات

کتاب صفات و ویژگی های مثبت و منفی اهل کتاب از منظر قرآن و روایات نوشتهٔ قربانعلی میرزایی است و نشر نظری آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب صفات و ویژگی های مثبت و منفی اهل کتاب از منظر قرآن و روایات

اهل کتاب در منظر قرآن کریم پیروان کتاب‌های آسمانی است، گرچه این کلمه در قرآن به‌گونه‌ای غالب درباره یهود و نصارا به کار رفته است. اهل کتاب گرچه در بعضی از کشورها چون ایران جزء اقلیت‌ها محسوب می‌‌‌‌‌شوند، ولی در کشورهای اسلامی دیگر مانند کشورهای اروپایی، آمریکایی و حتی در برخی از کشورهای آسیایی جزء اکثریت به حساب می‌آیند.

انسان‌ها جدای از مسائل دینی و عقیدتی با هر کیش و مذهبی که باشند دارای پیشینه و آداب و معاشرت اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و علمی و ... هستند که باید آن‌ها را شناخت.

در فضایی که سخن از روابط و زندگی مسالمت‌آمیز بین گروه‌های اقلیت و اکثریت جامعه مطرح است، بدون شناخت یکدیگر تحقق آن مشکل است.

قرآن، کتاب هدایت و زندگی و قانون الهی، گرچه کتاب تاریخ و جامعه‌شناسی نیست، در عین حال نگاهی نیز به اقوام گذشته پیش از اسلام و عصر حضور آن و عقاید و افکار و صفات آنان دارد. گاه به معرفی مشرکان و بت‌پرستان و خورشید و ماه و ستاره‌پرستان می‌پردازد و افکار پوچ آنان را به نقد می‌کشد و گاه از فرعون و فرعونیان و سرکشان تاریخ و هلاکت آنان سخن می‌راند و زمانی چهره‌های پیدا و پنهان کفر چه در لباس اهل کتاب و غیر آن را به تصویر می‌کشد تا پیروان آخرین و کامل‌ترین دین الهی (اسلام) با چشمی باز به انسان‌ها و محیط خود بنگرند، آینده خویش را بهتر بسازند تا جامعه‌ای ایده‌آل مورد نظر پیامبر (ص) و اهل بیت (علیهم‌السلام) به بار آید.

ضمن اینکه مسلمانان در تعاملات اجتماعی خود ناگزیر از برخورد با آنان هستند، با بهره‌گیری از شناختی که قرآن کریم و سخنان اهل‌بیت علیهم‌السلام ارائه می‌نمایند، موجب اتخاذ تصمیمات صحیح سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در برقراری ارتباط با آنان خواهد شد.

با بررسی آیات قرآن کریم و روایات رسیده از اهل‌بیت‌ (ع) درمی‌یابیم که دو گروه یهودیت و مسیحیت که به‌طور مسلم از مصادیق اهل کتاب‌اند، بیشتر آیات حول معرفی یهودیان و افکار و صفات و عملکرد آن‌هاست، سپس مسیحیت و سرانجام صابئان و مجوس هستند. کتاب صفات و ویژگی های مثبت و منفی اهل کتاب از منظر قرآن و روایات به این مسئله می‌پردازد.

خواندن کتاب صفات و ویژگی های مثبت و منفی اهل کتاب از منظر قرآن و روایات را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران اسلام پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب صفات و ویژگی های مثبت و منفی اهل کتاب از منظر قرآن و روایات  

«بررسی آیات مربوط و شأن نزول آن‌ها نشان می‌دهد که یهود و نصارا، مصداق روشن اهل کتاب از منظر قرآنند و تورات و انجیل کتاب آسمانی آنان است.

مورد خطاب بودن یهود و نصارا یا یکی از آن دو در همه کاربردهای اهل کتاب نیز مدعای یاد شده را تأیید می‌کند. (برای نمونه: نساء/ ۳، ۱۵۳، ۱۷۱؛ مائده/ ۵، ۶۵، ۶۶؛ حشر/ ۵۹، ۱۱)؛ اما اهل کتاب بودن صابئیان و مجوسیان هیچ مستند قرآنی ندارد و فقط یاد کردن آنان در کنار یهود و نصارا است که چنین پنداری را پدید آورده است. «اِنَّ الَّذینَ ءامَنُوا وَالَّذینَ هادُوا وَ الصّابِئینَ وَ النَّصری وَ المَجُوسَ وَالَّذینَ اَشرَکُوا اِنَّ اللهَ یَفصِلُ بَینَهُم یَومَ القِیامَه ...». (حج/۲۲، ۱۷)

این آیه فقط در صدد بیان این معناست که خداوند در روز قیامت، میان گروه‌های یاد شده داوری کرده، حق را از باطل جدا می‌کند و حقگرایی و باطلگرایی هر یک را روشن می‌سازد. اما به هیچ وجه در مقام جداسازی صف صابئی‌ها و مجوسیان از صف مشرکان و الحاق آنان به یهود و نصارا نیست. تاریخ پیدایش، تحول و چگونگی عقاید آنان نیز در هاله‌ای از ابهام است و اهل کتاب بودنشان مورد اتفاق همگان نیست. گروهی از محققان، صابئیان را مشرک، ستاره‌پرست و ساکن نواحی جنوب ایران و عراق و گروهی دیگر به سان یهود و نصارا در شمار اهل کتاب می‌دانند. جمعی دیگر آن‌ها را به دو گروه مشرک و اهل کتاب تقسیم کرده‌اندو تاریخ مجوس یا آئین زرتشت نیز با ابهامات فراوان روبهروست و درباره پیامبر آنان زرتشت هویت، شخصیت، زندگی و نیز کتاب وی به نام اوستا دیدگاه‌های متفاوتی در میان است. پاره‌ای از مستندات تاریخی و نیز برخی احادیث اسلامی اهل کتاب بودن آنان را می‌رساند. شماری از فقهای شیعه نیز با دو گروه یاد شده، معامله اهل کتاب کرده‌اند.»