کتاب فعال سازی رفتاری؛ رویکردی نوین در پیشگیری و درمان اختلالات اضطرابی

کتاب فعال سازی رفتاری؛ رویکردی نوین در پیشگیری و درمان اختلالات اضطرابی نوشتهٔ راضیه فتوحی اردکانی و حامد مستوفی اردکانی در انتشارات خط آخر چاپ شده است.

درباره کتاب فعال سازی رفتاری؛ رویکردی نوین در پیشگیری و درمان اختلالات اضطرابی

فعال‌سازی رفتاری کوتاه‌مدت نوعی رفتار درمانی است که برای درمان افسردگی تدوین شده است؛ اما قابلیت انعطاف پذیری و شمولیت و کاربردهای بالقوه این رویکرد، باعث شده تا بتوان با کمی خلاقیت آن را در درمان برخی دیگر از اختلالات از جمله اضطراب نیز بکار برد. این کتاب تلاش دارد به تاریخچهٔ این رویکرد و شیوه‌های نوین استفاده از آن بپردازد.

کتاب فعال سازی رفتاری؛ رویکردی نوین در پیشگیری و درمان اختلالات اضطرابی  را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به روان‌شناسی پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب فعال سازی رفتاری؛ رویکردی نوین در پیشگیری و درمان اختلالات اضطرابی

«این راهبردها با الگوهای اجتناب، کناره‌گیری و نا فعالی که از طریق ایجاد مشکلات ثانویه اضافی موجب تشدید افسردگی و اضطراب می‌شوند، مقابله می‌کند و با تشویق افراد به فعالیت‌های لذت‌بخش، باعث دسترسی به منابع تقویت مثبت در زندگی که دارای کارکرد ضد افسردگی و اضطرابی طبیعی هستند، می‌شود (هرمان، دیمیدجیان و مارتل ، ۲۰۰۵؛ ترجمه موسوی و نونهال، ۱۳۹۴).

فعال سازی رفتاری به طور اخص بر پایه کارهای چهار تن از روانشناسان بزرگ معاصر بنیان‌گذاری شده است. این چهار تن عبارتند از: چارلز بی. فرستر ، پیتر ام.لوینسون ، لین پی. رم و آرون تی. بک .

بک در حالی که فرستر بر زیر بنای نظری تحلیل رفتاری در اختلال افسردگی تمرکز کرده بود، لوینسون این نظریه را بسط داد و شیوه‌های رفتار درمانی افسردگی را تدوین کرد.

رم بر اهمیت تقویت در درمان افسردگی تأکید می‌کرد و بک با معرفی فعال سازی رفتاری به عنوان بخش جدایی ناپذیر شناخت درمانی برای افسردگی، استفاده از آن را برای افراد افسرده فراهم ساخت.

...

فرستر (۱۹۷۳)، عنوان کرد که افراد افسرده ممکن است آن طور که باید و شاید به فعالیت‌های مولد نپردازند، این مسئله به نوبه خود اثر مثبتی را که حاصل تقویت چنین فعالیت‌هایست، کاهش می‌دهد و همچنین ممکن است این افراد به فعالیت‌هایی بپردازند که هدفشان گریز از احساسات آزارنده است و کاهش بسامد برخی فعالیت‌ها و افزایش بسامد فعالیت‌های دیگر باعث و بانی افسردگی می‌شود (به نقل از فرستر، لیبرمن و فریدمن ، ۲۰۰۷).

پیترام. لوینسون (۱۹۷۴)؛ بیان کرد که اهمیت نقصان تقویت مثبت در زندگی بیماران افسرده را برجسته کرد. لوینسون معتقد بود که تجربه‌ی ذهنی حاصل از پاداش‌های محیطی در تعیین ماهیت اثر گذاری بعدی آنها، در رفتار یا حالت خلقی، نقش دارد (به نقل از لوینسون، ۲۰۰۶).

لین پی. رم (۱۹۷۷)؛ رم مدل خویشتن داری و درمان افسردگی را عرضه نمود. مدل خویشتن داری رم شامل موارد:

۱- پایش خویش؛

۲- ارزیابی خویش، تقویت خویش می‌باشد.

بر اساس مدل خویشتن داری رم افسردگی پیامد بسامد نسبتاً پایین تقویت خویشتن و بسامد نسبتاً بالایی تنبیه خویشتن است. افراد افسرده به جای اینکه جهت افزایش بسامد و تداوم رفتار، قطع نظر از رویدادهای بیرونی، به خود پاداش دهند، تحت تأثیر نوسان‌های خلقی قرار دارند. نقص در تقویت خویشتن از میزان تلاش‌های فرد می‌کاهد و او را درگیر رفتاری می‌کند که فوراً تقویت می‌شود این عامل ممکن است به افزایش بسامد رفتارهای اجتنابی دامن بزند. تنبیه مفرط خویشتن ممکن است به سرکوبی خود و سرکوبی بی‌جهت افکار، گفتار، یا کنش‌های مناسب یا افراط در خودگوییها و ارزیابیهای منفی شود.

آرون تی. بک (۱۹۷۹)؛ بک در رویکرد خود راهبردهای فعال سازی رفتاری را در چارچوبی شناختی ادغام کرده است.

بک، قالب‌ریزی شیوه‌ای برای پایش و برنامه‌ریزی فعالیت عرضه نمود.

تعاریف درمان فعال سازی رفتاری

درمان فعال سازی رفتاری کوتاه‌مدت یک مداخله کوتاه‌مدت و راه حل محور است که بر مبنای این نظریه که افراد افسرده و مضطرب اغلب سطوح پایینی از تقویت محیطی را تجربه می‌کنند تدوین شده است (هرمان و همکاران، ۲۰۰۵؛ ترجمه موسوی و نونهال، ۱۳۹۴).

طبق نظریه فعال سازی رفتاری، علائم افسردگی و اضطراب به‌وسیله رفتارهای اجتنابی ایجاد شده یا تداوم می‌یابد. رفتارهای اجتنابی، راهبردهای تنظیم هیجانی کوتاه‌مدت مؤثری هستند اما در طولانی‌مدت پیامدهای مثبت محیطی در زندگی مشخص، مانند تجربه فعالیت‌های خوشایند و با ایجاد حس تسلط و شایستگی را مختل می‌کنند.»