کتاب چراغ روشن

کتاب چراغ روشن نوشتهٔ محمدحسین تقوایی است. انتشارات فرنام این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این اثر شرح حکمت ۱۴۷ نهج‌البلاغه را در بر گرفته است.

درباره کتاب چراغ روشن

کتاب چراغ روشن در ۴ بخش نوشته شده است. این کتاب حکمت ۱۴۷ نهج البلاغه را تشریح کرده است. این حکمت حاوی گفتاری از امام علی (ع) با همراه دیرینش «کمیل بن زیاد نخعی»، از مهم‌ترین حکمت‌های نهج‌البلاغه و همچنین حاوی مباحث ژرف الهی است. آن‌چه پیش رو دارید، گامی است هر چند کوچک در راه شرح و تبیین این گفتار حکیمانهٔ امیرالمؤمنین (ع).

کتاب نهج‌البلاغه به موضوعات گوناگونی پرداخته است. شهید مرتضی مطهری این موضوعات را این‌گونه دسته‌بندی کرده است:

۱. الهیات و ماوراء‌الطبیعة

۲. سلوک و عبادت

۳. حکومت و عدالت

۴. اهل‌بیت (ع) و خلافت

۵. موعظه و حکمت

۶. دنیا و دنیاپرستی

۷. حماسه و شجاعت

۸. ملاحم و مغیبات

۹. دعا و مناجات

۱۰. شکایت و انتقاد از مردم زمان

۱۱. اصول اجتماعی

۱۲. اسلام و قرآن

۱۳. اخلاق و تهذیب نفس

۱۴. شخصیت‌ها و یک سلسله مباحث دیگر

مباحث کتاب چراغ روشن در جلسات و کلاس‌های آموزش نهج‌البلاغه توسط محمدحسین تقوایی ارائه شده است.

خواندن کتاب چراغ روشن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران مطالعهٔ نهج‌البلاغه پیشنهاد می‌کنیم.

بخش‌هایی از کتاب چراغ روشن

«حکمت ۱۴۷ نهج البلاغه، طولانی‌ترین کلام حکیمانه امیر بیان حضرت علی (ع) در میان حکمت‌های نهج البلاغه می‌باشد. کمیل بن زیاد که از خواص اصحاب امام (ع) است، نقل می‌کند که امام دست مرا گرفت و به خارج از کوفه برد آنگاه آه پر دردی کشید و سخنانی را بیان فرمود.

امام (ع) در بخش نخست این حکمت با تشبیه دل انسان به ظرف، بحث شرح صدر و بزرگی روح و شخصیت انسان را بطور اجمال مطرح می‌فرمایند و بهترین قلوب را پذیراترین آن‌ها می دانند. آنگاه امام (ع) با محوریت "علم وعلم آموزی" مردم را به سه دسته تقسیم می کنند:

اول: "عالمان ربانی" که از علم و دانش در جهت رسیدن کمال انسانی بهره می برند.

دوم: "دانشجویان الهی" که به همین انگیزه علم را از عالمان ربانی فرا گرفته‌اند.

سوم: "کسانی هستند که وجود خود را به نور دانش روشن نکرده اند و در پناهگاه مطمئن دانش و معرفت پناه نگرفته اند"؛ به تعبیر امام (ع) "همج رعاع" یعنی به پشه‌هایی می‌مانند که با باد به هر سویی می‌روند و احمقانی بی سر وپایی هستند که دنبال هر سر و صدایی راه می افتند.

در بخش دوم این کلام حکیمانه؛ امام علی (ع) با دلایلی روشن برتری علم را بر ثروت بیان می کنند. از دیدگاه امام (ع) علم از انسان محافظت می‌کند در حالی که انسان باید نگهبان ثروت باشد؛ علم با بخشش نقصان نمی‌پذیرد در حالی که ثروت با انفاق کاهش می یابد و نیز صاحبان ثروت با زوال آن نابود می‌شوند در حالی که دانشمندان تا روزگار باقی است، جاودانند.

دانش اندر دل چراغ روشن است

وز همه بد بر تن تو جوشن است

(رودکی)

کمیل می گوید: امام (ع) در این بخش از کلامشان به سینه مبارک اشاره کرده و فرمودند:"در اینجا دانش فراوانی انباشته است، ای کاش کسانی را می یافتم که ظرفیت تحمل و فراگیری آن را داشتند".

آن‌گاه امام (ع) حاملان علم را به چهار گروه تقسیم می‌کنند و هر گروه را به دلیلی شایسته

حمل علم الهی نمی‌دانند. تیزهوشان غیر قابل اعتماد؛ تسلیم شدگان بی بصیرت، لذت جویان گرفتار شهوت و ثروت اندوزان حریص، مدعیان حمل علوم الهی در کلام امام (ع) هستند که

حضرت به تبیین جایگاه آنها و علت عدم شایستگی شان برای حامل علم شدن می‌پردازند.»