کتاب قاعده لطف الهی

کتاب قاعده لطف الهی نوشتهٔ سکینه بیدل کیاسری در انتشارات نظری چاپ شده است. از مسائل متفرع بر مسئله اصلی عدل الهی (قاعدهٔ لطف) است هر چند این قاعده یک قاعدهٔ کلامی است و مسائل کلامی زیادی با قاعدهٔ لطف حل می‌شود ولی نقشی اساسی در اصول فقه دارد.

درباره کتاب قاعده لطف الهی

گروهی از اندیشمندان قاعدهٔ لطف را یکی از قواعد مهم کلامی می‌دانند که تمامی جنبه‌های زندگی بشری از کوچک‌ترین آن‌ها تا بزرگ‌ترینشان را دربر می‌گیرد در عوض برخی نیز قید محدودیت بر آن زده و آن را فقط عامل تشریح احکام کلی و ابلاغ آن به مردم می‌دانند.

علت انتخاب این موضوع برای سمینارم، دیدن الطاف بی‌شمار پروردگار در سراسر زندگی‌ام بوده و هدف از پژوهش حاضر بررسی بنیادین قاعده لطف با تکیه بیشتر بر مصادیق لطف الهی است چرا که توجه به الطاف حضرت حق موجب تقرب و کمال و تحقق غرض آفرینش که آن نیز خود لطفی‌ است بر بندگان، می‌شود.

لطف واجب است

لطف از سوی خداوند واجب است بر خلاف نظریهٔ اشعریه دلیل وجوب لطف آن است که لطف موجب تحقق غرض تکلیف‌کننده است و بنابراین واجب است وگرنه نقض غرض لازم می‌آید.

چرا که تکلیف‌کننده هرگاه بداند که تکلیف‌شونده جز در صورت لطف اطاعت نمی‌کند، اگر او را بدون صدور لطف تکلیف کند، غرض خود را نقض کرده است و مانند کسی است که شخصی را به میهمانی فرا خوانده و می‌داند آن شخص دعوت او را پاسخ نمی‌گوید مگر آن که نوعی ادب را دربارهٔ او به‌ کار برد (مثلا فرزندش را برای دعوت به خانه او بفرستد) در این مثال اگر دعوت‌کننده آن ادب را به‌ کار نبرد، نقض غرض کرده است.

کتاب قاعده لطف الهی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به مطالعهٔ کتاب‌های مذهبی پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب قاعده لطف الهی

«درباره معنای لطیف چند وجه گفته اند:

۱ – خدای تعالی به بندگان لاطف است یعنی به وسیلهٔ ریزش نعمت ها به مردم لطف میکند.

۲ – تدبیرش لطیف است یعنی دقیق و نفوذ کننده است و به دقایق امور آگاه است.

۳ – او صاحب لطف است زیرا نعمت های بسیار خود را کم می شمارد و عبادات ناچیز بندگان خود را زیاد می شمارد.

۴ – او صاحب لطف است که اگر اورا بخوانی پاسخ می دهد و اگر به او پناهنده شوی تو را پناه می دهد و اگر اورا دوست بداری تو را به خود نزدیک میکند و اگر او را اطاعت بکنی، تو را پاداش میدهد و اگر او را معصیت کنی تو را می بخشد و اگر از او اعراض کنی تو را می خواند و اگر بدو روی آوری، تو را هدایت می کند.

۵ – کسی که به او مباهات کند عزت می بخشد و کسی که به درگاهش اظهار نیاز کند بی نیاز می سازد.

حدیثی از امام علی ابن موسی الرضا (ع) که معجزه علمی است نقل شده که خدای تعالی لطیف است که از مخلوقات ظریف و ناپیدا آگاه است. آیا آثار صنع او را در مخلوقات و حیوانات کوچک و حشرات ریز و موجوداتی که به چشم هرگز نمی گنجد نمی بینی؟ و از بس کوچکند نر و مادهٔ آنها نیز شناخته نمی شود. از همهٔ آنها می فهمیم که آفرینندهٔ آنها نیز لطیف است (اصول کافی) حدیث فوق که اشاره به میکروبها و حیوانات ذره بینی است و قرن ها پیش از تولد پاستور بیان شده تفسیر لطیف را روشن می سازد این احتمال نیز وجود دارد که ذات پاک خدای تعالی هرگز با احساس کسی درک نمی شود. چون از ذات او کسی آگاه نیست.»