کتاب هزیمت یا شکست رسوای امریکا در ایران

کتاب الکترونیکی «هزیمت یا شکست رسوای امریکا در ایران» نوشتهٔ مایکل له دین و ویلیام لوییس با ترجمهٔ احمد سمیعی (گیلانی) در انتشارات شرکت کتاب هرمس چاپ شده است. نویسندگان، آشکارا خود را مخالف سرسخت هرگونه انقلابی در جهان که به زیان منافع انحصارچیان امریکائی باشد می‌شناسانند و به همین انگیزه است که با پی‌جوئی علل و موجبات شکست رسوای آمریکا در ایران، سیاست، یا به دریافت خود آنها، بی‌سیاستی کارتر را محکوم می‌سازند و برآشفته‌اند که چرا در کشور ما حمّام خون به راه نیفتاده و از ایران شیلی دیگری ساخته نشده است.

درباره کتاب هزیمت یا شکست رسوای امریکا در ایران

فکر نگارش این کتاب هنگامی جوانه زد که دیوید آبشایرا، والترلاکور و مایکل له دین، از نویسندگان «فصلنامهٔ واشنگتن»، پی بردند که مطالعهٔ ماهیت سیاست آمریکا طی بحران سال‌های ۱۹۷۸ - ۱۹۷۹ ایران دارای اهمیت است. این از آن سنخ موضوعاتی بود که نخست در خور فصلنامه‌ای مختص سیاست خارجی می‌نمود؛ چه، جراید یومیه امکانات لازم را برای آنکه هفته‌ها و حتّی ماه‌ها وقف وارسی جزئیات یک عمل سیاسی کنند ندارند. هم‌چنین، باورکردنی به نظر می‌رسید که این دل‌مشغولی‌ها به علّت وخامت پی‌آمدهای ژئوپولیتیکی که پیروزی حملهٔ آیت‌اللّه خمینی به سلسلهٔ پهلوی به بار آورده، تا دیرزمانی در مرکز منازعه‌ای باقی خواهند ماند که بر اثر واکنش‌های آمریکا برانگیخته شده است.

اثر حاضر در عین حال هم از استقصای عالمانه نشان دارد و هم از وسواس خبرنگارانه، اینکه همهٔ منابع دسترسی‌پذیر را پژوهیده‌ایم و با مراجعه به برخی از دست‌اندرکاران یک مطلب را مکرّر وارسی کرده‌ایم و خواسته‌ایم برای هر اظهار مهمی، منابع متعددی در اختیار داشته باشیم، از خصلت روزنامه‌نگاری ما سرچشمه می‌گیرد. سپس اطلاعاتی را که بدینسان به دست آورده‌ایم در چارچوب بافتی کلی گنجانده‌ایم و این خود تا حد زیادی بر کارهای پرعمق عالمانه مبتنی است. هربار که توانستیم به مجموعهٔ مهمی از اسناد مراجعه کنیم، کار بررسی را به طریق سنتی در راستای تربیت دانشگاهی خود انجام داده‌ایم.

کتاب هزیمت یا شکست رسوای امریکا در ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به علوم سیاسی پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب هزیمت یا شکست رسوای امریکا در ایران

اینکه در ایران سلسله‌های پادشاهی دیرپا نبوده‌اند بدین معنی است که کمتر شاهی توانسته است همّت خود را وقف برنامه‌های درازمدّت کند. سلاطین ایران به جای آنکه بکوشند تا برای نسلهای آینده بهروزی و عظمتی پایدار پیریزی کنند، عموماً به مقاصدی مشخّص، با سران عشایر و فرماندهان نظامی و دیگر رجال پرقدرت، به زیان مردم، هم‌پیمان شدند. به قول دو مورّخ گرانقدر، میراث نظام پادشاهی ایران چندان درخشان نیست: «بخش مهمّ این میراث همان یکّه‌سالاری پرقدرت و نسبتاً متمرکز است که مازاد کشاورزی را برای نگهداری سپاه و دستگاه دیوانی خرج می‌کرد و قاطبهٔ مردم را در عجز و جهل و فقر رها می‌ساخت».

با این همه، دیرزمانی پادشاهی اساس و مدار جامعهٔ ایرانی بود و تأثیر آن را در ثبات کشور هم از جنبهٔ نهادی باید سنجید و هم از جنبهٔ روانی. گاهی پیش آمده است که سراسر حیات نهادی ایران به شخص شاه بستگی یافته است؛ کشور، ساختی عمودی داشت، و در آن هر بخشی از دیگر بخشها مجزّا و مستقیماً با رأس، یعنی با پادشاه، مرتبط بود. حتّی در دورانهای اخیر، ایران همان ویژگیهای استبداد قرون وسطایی را حفظ کرده است. با این همه، در واپسین روزهای پادشاهی، ایران کشوری بود با ساختهای اجتماعی و دستگاه صنعتی بیش از پیش امروزی، ولی به فرمان یک نظام حکومتی ورافتاده. در نظر کسانی که به «الگوهای انقلاب» معتقدند، ایران، در دورهٔ پس از جنگ جهانی دوم، جامعه‌ای بود با ساخت کلاسیک ماقبل انقلابی.

نقش پادشاه از جنبهٔ روانی شاید از قدرت نهادی محض او نیز مهمتر بوده است. برای آنکه بتوانیم دربارهٔ پیوندهای عاطفی که در ایران میان شاه و رعیت وجود دارد، داوری کنیم باید با قوّت تأثیر «شاهنامه»، اثر قرن یازدهم میلادی (قرن پنجم هجری) آشنا شویم. این منظومهٔ حماسی فردوسی، و شاید زیباترین اثر ادبی ایران، کارنامهٔ شاهان افسانه‌ای است که خلق را به پیکار با «دشمنان اهریمنی پادشاهی» رهنمون شدند. دهقانان ایرانی عصر ما، هرچند کنج‌نشین و بی‌سوادند با برخی از چشمه‌های این حماسه آشنایند؛ چه، «شاهنامه» جزو روایات پرمایهٔ سینه به سینهٔ کشورشان است. این اثر می‌بایست مشروعیّت پادشاهی و ناسیونالیسم ایرانی را که اساس حکومت رضاشاه پهلوی و فرزندش بوده است استوار سازد. در نظر قاطبهٔ دهقانان، بازاریان، دانشجویان و آرزومندان نیل به مقام روشنفکری، شاه برتر از فردی عادی بود: افسانهٔ زنده و تجسّم ملّت بود.