کتاب دانش پایه طراحی آموزشی

کتاب دانش پایه طراحی آموزشی نوشته ریتا سی. ریچی و جیمز دی. کلاین و مونیکا دبلیو تریسی است و با ترجمه حسین زنگنه و الهه ولایتی در انتشارات آوای نور منتشر می‌شود.

درباره کتاب دانش پایه طراحی آموزشی

این کتاب حاصل علاقه به این رشته و تلاش نفسگیر در این زمینه است. نویسندگان تلاش کرده‌اند تا برخی از جزئیات دانش پایه طراحی آموزشی را توصیف کنند و مبنای نظری گسترده آن را بازنگری کنند، به‌ویژه پژوهش‌هایی که از این نظریه پشتیبانی می‌کنند (با توجه به کمبود پژوهش در برخی موارد) و این که چگونه همه این موارد در طراحی آموزشی در هنگام عمل، تفسیر می‌شوند. آن‌ها پیش‌بینی می‌کنند که در ابتدا، پژوهشگران و فارغ‌التحصیلان دوره تحصیلات تکمیلی رشته طراحی آموزشی، این کتاب‌ را مطالعه کرده و از آن استفاده کنند. در عین حال، امیدوارند که شاغلان هم بتوانند این کتاب را به عنوان مبنایی برای تصمیم‌گیری و توجیه تصمیماتشان در رویارویی با پروژه طراحی آموزشی طی یک دوره به‌کار گیرند.

این کتاب با این فرض به رشته تحریر درآمده است که نظریه نه فقط از پژوهش و نظریه‌سازی بلکه از گرایش‌های فلسفی حامیان آن نیز نشأت می‌گیرد. بنابراین، نویسندگان موقعیت‌های فلسفی زیربنایی هر دسته از نظریه‌ها را نیز مورد بررسی و مطالعه قرار داده‌اند. به عنوان نمونه، آن‌ها تشریح کردند که چگونه برخی از نظریه‌پردازان اولیه، نظام‌های عمومی را به صورت فلسفه‌ای از تفکر غیرخطی در نظر گرفته‌اند. پژوهش نیز برای مباحث نظری این کتاب ضروری است. آن‌ها پشتیبانی تجربی مبنایی هر یک از نظریه‌هایی را مشخص می‌کنند که نظریه براساس آن شکل گرفته و مطالعات خود را همراه با جزئیات بیشتری بررسی کرده و تلاش می‌کنند تا کاربردهای طراحی آموزشی حاصل از این نظریه‌ها را اعتبار بخشند. در انتها، برخی از پژوهش‌های جدیدی را پیشنهاد کرده‌اند که می‌تواند در کاربرد این نظریه‌ها در گستره‌ای از مجموعه‌های طراحی مشارکت داشته باشد.

این کتاب علاوه بر تأکید بر نظریه، مملو از توصیفاتی از طراحی آموزشی به طور عملی است که ریشه در نظریه دارد. همچنین از نمونه‌هایی از کاربرد کنونی و درحال ظهور آن، بحث گردیده است. به عنوان نمونه، ما از چگونگی به‌کارگیری ابزارهای شبکه‌سازی اجتماعی در طراحی آموزشی سازنده‌گرا بحث می‌کنند.

آن‌ها نه‌تنها تلاش کرده‌اند تا به طور ساده مبانی طراحی آموزشی را در این کتاب توصیف و تشریح کنند، بلکه به دنبال ترکیب اطلاعات حاصله از این نظریه‌ها در دانش پایه طراحی آموزشی نیز بوده‌اند. این دانش پایه، شکلی از یک طبقه‌بندی چندوجهی را اتخاذ می‌کند. 

این کتاب مبتنی بر یک بازنگری از مبانی نظری به طور گسترده است. در پایان هر فصل، خلاصه مختصری از مبنای هر نظریه و عناصرش را آورده‌اند که در دانش پایه مشارکت دارند. علاوه بر این در انتهای کتاب واژه‌نامه‌ای کامل از اصطلاحات برای کمک به فهم بهتر شما از این مفاهیم پیچیده ارائه کرده‌اند.

این کتاب شامل یک فصل مقدماتی، ۸ فصل میانی که هر یک از این فصل‌ها یکی از مبانی نظری دانش طراحی آموزشی را به بحث می‌گذارد و یک فصل پایانی است که دانش پایه نهایی را شرح می‌دهد. 

فصل ۱) «ابعاد دانش پایه طراحی آموزشی»، به بررسی ماهیت و دامنه طراحی آموزشی و همچنین ویژگی‌های دانش پایه به طور کلی می‌پردازد. این دانش به بررسی نقش نظریه‌ها و مدل‌ها در یک دانش پایه و معرفی ۶ حوزه عمد دانش پایه طراحی آموزشی پرداخته است.

فصل ۲) «نظریه عمومی ‌نظام‌ها»، درباره یکی از پایه‌های نظری طراحی آموزشی بوده که از طریق بررسی عناصر عمده نظریه و رویکرد نظام‌ها و رایج‌ترین کاربرد آن در رشته طراحی آموزشی بحث می‌کند. علاوه بر این، فصل حاضر، روندهای جدیدی را در تجزیه و تحلیل و ترکیب نظام‌ها مشخص و توصیف می‌کند.

فصل ۳) «نظریه ارتباطات»، تکامل مدل‌های ارتباطات از کار کلاسیک شانون و ویور به نظرات سازنده‌گرای فعلی از فرآیند ارتباطات را ارائه می‌کند. تاثیر نظریه ارتباطات بر طراحی آموزشی از لحاظ نقش زبان، کانال‌های ارتباطی و خصیصه‌های جلب توجه پیام مورد بررسی قرار می‌گیرد. همچنین نقش منحصر به فرد ارتباطات با واسطه (غیر مستقیم) و فرهنگ نیز واکاوی می‌شود.

فصل ۴) «نظریه یادگیری»، به بررسی دیدگاه‌های کلاسیک رفتاری و شناختی یادگیری و همچنین نظریه یادگیری اجتماعی می‌پردازد. در این فصل نه تنها اصول اساسی هر یک از این طبقات نظری تشریح گردیده، بلکه از نمونه‌هایی از برخی روش‌ها بحث به میان آمده که نظریه یادگیری از طریق آن‌ها بر طراحی آموزشی تأثیر گذاشته است. این بحث شامل کاربردهای اخیر نظریه یادگیری، مانند تجزیه و تحلیل بافت است.

فصل ۵) «نظریه آموزشی اولیه»، بر مشارکت‌های اولیه پژوهشگران برنامه درسی و آموزش (به عنوان مثال، رالف تایلر)، آموزش انفرادی (به عنوان مثال، بنجامین بلوم) و رویکردهای شناختی برای آموزش (به عنوان مثال، جروم برونر) متمرکز است. تا به حال چنین کارهایی تاثیر مهمی ‌بر طراحی آموزشی داشته است، از جمله می‌توان به شناسایی و تعیین توالی اهداف رفتاری و مدیریت آموزش اشاره کرد.

خواندن کتاب دانش پایه طراحی آموزشی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به طراحی پیشنهاد می‌کنیم.