کتاب لرستان در تکاپوی جامعه مدنی

کتاب لرستان در تکاپوی جامعه مدنی با عنوان فرعی یادداشت‌هایی در باب فرهنگ، اجتماع و سیاست محلی نوشتۀ مجتبی ترکارانی است. این کتاب را انتشارات پریسک منتشر کرده است.

درباره کتاب لرستان در تکاپوی جامعه مدنی

جوامع در حال توسعه معمولا میرات فرهنگ شفاهی سنگینی را بر گرده خود حمل می کنند. با وجود اینکه در این جوامع چند دهه ای است که کتابت و سواد شکل گرفته است ولی هنوز اندیشه ها بیشتر در شکل وعظ و خطابه و گفتار و گاه روایت و جدل دارد و کمتر تبدیل به متن و استدلال و تحلیل میشود. زبانی که شکل روایت دارد کمتر تن به تحلیل و منطق و چارچوب می دهد. و از آن گفتگو و تحلیل و منطق زاده نخواهد شد. بنابراین ما برای رسیدن به سطوح بالای فکری و فرهنگی نیاز به مکتوب کردن اندیشه ها و دقیق کردن مواضح مان داریم.

جامعه لرستان در درازنای تاریخ تاکنون در کنار دیگر اشکال فقر از فقر منابع مکتوب نیز رنج‌برده است. بسیاری از ما به دلایل مختلف از نوشتن امتناع می‌ورزیم. گاه با نوعی وسواس و کمال‌گرایی تصور می‌کنیم باید در حد صاحب‌نظران بزرگ باشیم تا بنویسیم و با این آرزو که روزی به این سطح از توانایی برسیم فعلاً از نوشتن ایده‌ها و اندیشه‌ها خودداری می‌کنیم. عده‌ای نیز با نوعی خودکم‌بینی خود را دست‌کم گرفته و جسارت بیان اندیشه‌هایشان را ندارند. زمانی نیز از ترس نقد شدن و یا ملاحظات شخصی و اجتماعی اندیشه‌هایمان را بیان نمی‌کنیم مبادا به قبای کسی برخورد و تنبیه شویم و به عبارتی به دلایل روانی، اجتماعی و سیاسی کمتر جسارت و مجال طرح اندیشه‌هایمان را می‌یابیم و چنین می‌شود که اندیشه‌ها در پستوی ذهن یا در محفل‌های دوستانه می‌ماند و تبدیل به ادبیات علمی نمی‌شود.

از طرفی دیگر حوزه عمومی و فضاهای دانشگاهی و تحقیقاتی ما چنان قوی نیستند تا بتوانند اندیشه‌ها و ایده‌ها را حلاجی و نقد و پرورده و پیراسته کنند؛ بنابراین چه‌بسا به‌خاطر عدم طرح این ایده‌ها در حوزه علمی یا عمومی باعث شده فرد با نوعی احساس توهم خود حق پنداری و با داشتن خشم از دیگران منتظر فریاد زدن و ستیز با دیگران باشد یا ناامید از جامعه و افسرده از دیگران به گوشه‌ای پناه ببرد و با مهاجرت کند. جامعه که به افراد خود مجال طرح اندیشه‌ها را ندهد هم فرصت برخورد اندیشه‌ها و نقد آنها را می‌گیرد و افراد مطلق‌گرا و یا سرخورده تربیت می‌کنند و هم جامعه را از طرح اندیشه‌ها و استفاده از آنها محروم می‌کند.

خواندن کتاب لرستان در تکاپوی جامعه مدنی را به چه کسی پیشنهاد می کنیم؟

علاقه‌مندان به کتاب‌ها و موضوعات جامع شناسی می‌توانند از خواندن این کتاب لذت ببرند.

بخش‌هایی از کتاب لرستان در تکاپوی جامعه مدنی

بنده به‌عنوان یک دانش‌آموز مکتب جامعه‌شناسی باور دارم که بسیاری از مشکلات اجتماعی جامعه ما اگرچه علت فرهنگی هم داشته باشند ولی لزوماً راهکار حل آنها از طریق فرهنگ و فرهنگ‌سازی نیست. فرهنگ این روزها متأسفانه به ابتذال کشیده شده و همه چیز به فرهنگ‌سازی ارجاع داده می‌شود. به این معنا که این مشکلات با ارجاع آنها به فرهنگ و خلقیات و با توصیه اخلاقی و هنجاری حل‌شدنی نیستند بلکه نیاز است در بحران‌ها برای مقابله با اثرات منفی چنین خلقیات و رفتارهای فرهنگی نامناسبی در کوتاه‌مدت، از طریق سیاست‌گذاری و تصمیم‌های درست، عمل نمود و تأثیر رفتارهای منفی را محدود نمود. (کاهش تأثیر منفی فرهنگ از طریق سیاست)

اشاره‌ام به این نکته جامعه‌شناختی به این موضوع برمی‌گردد که این روزها بسیاری از مسئولان و شخصیت‌ها و هنرمندان با حالت التماس و خواهش و تمنا از مردم تقاضا می‌کنند که در خانه‌های خود بمانند و این کار البته از طرف بعضی از جایگاه‌ها در جای خود نیکوست ولی این گفته اگر از زبان یک مقام اجرایی باشد و تنها به همین هم بسنده کند و راه‌ها را باز گذارد، مطلقاً پذیرفته نیست بلکه در بهترین حالت به ضعف و بی اقتدار بودن و حداکثر به بی‌تفاوت بودن نسبت به سرنوشت مردم تفسیر می‌شود.