کتاب هشت گفتار درباره فلسفه موسیقی (جلد دوم)

کتاب هشت گفتار درباره فلسفه موسیقی (جلد دوم) نوشته و پژوهش داریوش صفوت، موسیقی‌دان و محقق برجستهٔ موسیقی است. هشت گفتار درباره فلسفه موسیقی پنج جلد دارد و هر جلد شامل هشت گفتار می‌‌شود. مجموعه سخنرانی‌ها و صحبت‌ها و پژوهش‌های دکتر صفوت درمورد موسیقی اصیل ایرانی در این کتاب‌ها، توسط انتشارات ارس به چاپ رسیده‌اند. ارتباط میان موسیقی، عرفان، معنویت و اخلاق از موضوع‌های بارز این گفتارهاست.

درباره کتاب هشت گفتار درباره فلسفه موسیقی (جلد دوم)

این کتاب جلد دوم از مجموعهٔ گزارش‌هایی است که استاد صفوت طی بیش از پنجاه سال تدریس و تحریر به‌صورت سخنرانی، مقاله، رساله و کتاب عرضه کرده است. شماری از این گزارش‌ها مستقیماً با عنوان «فلسفهٔ موسیقی » عرضه شده و در برخی دیگر، گرچه با عناوینی دیگر، باز وجوهی از فلسفهٔ موسیقی مطرح و بررسی شده است.

 موضوعات گزارش‌ها یکسان نیست. در تعدادی از آن‌ها فلسفهٔ موسیقی به بحث گذاشته شده و در تعدادی دیگر، به تاریخ موسیقی پرداخته شده است. در گزارش‌هایی هم به خاطرات و تجربیات حاصل از سیر در دنیای موسیقی و موسیقی‌دانان اشاره شده و دست آخر، مبانی و مبادی علمی موسیقی و روش تدریس و تحقیق موسیقی و نیز مبحث کلاسیک آشنایی با موسیقی غربی و شرقی مورد بحث قرار گرفته است. 

عناوین هشت گفتار این کتاب از این قرار است:

گفتاری دربارهٔ فلسفهٔ موسیقی ایرانی

فلسفهٔ موسیقی ایران و مسئلهٔ نوآوری (بخش اول: فلسفهٔ موسیقی سنتی ایران؛ بخش دوم: نوآوری در موسیقی سنتی ایران)

هویت فرهنگی و موسیقی ملی

گریزی از موسیقی به معنا

دربارهٔ موسیقی عرفانی ایران و معیارهای آن

حقیقت و مجاز در موسیقی ایرانی

نکته‌ای ناگفته دربارهٔ موسیقی ایران

هنر و اندیشه: موسیقی عمیق و اصیل، از مقولهٔ اندیشه است

خواندن کتاب هشت گفتار درباره فلسفه موسیقی (جلد دوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به علاقه‌مندان و پژوهشگران موسیقی و همچنین کسانی که در زمینهٔ فلسفه و عرفان فعالیت می‌کنند پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب هشت گفتار درباره فلسفه موسیقی (جلد دوم)

هرگونه نوآوری که اساسش بر دینداری و کفّ نفس و تقواست، مفید است و در همان جهتِ هنرهای سنتی است. به عبارت بهتر: قالب نو است و محتوا سنتی، معنوی و حقیقی. چنین قالب و شکل هنری جدیدی، چون با اوضاع و شرایط زمان بهتر تطبیق می‌کند، اگر با ذوق و نبوغ هم همراه باشد، می‌توان آن را به کار گذشتگان ترجیح داد. پس در این راستا، با نوگرایی بسیار موافقیم. ولی آن نوآوری که به‌خاطر خودپرستی و دنیاپرستی است، با آن مخالفیم. حضرت مولای ما می‌فرماید: « الدُّنیا جیفَهٌ و طالِبُها کلّاب ». یعنی: دنیا مردار است و طالب آن سگ‌ها هستند. پس هنرمند نباید به‌خاطر جیفهٔ دنیا به سنت‌شکنی بپردازد.

باری، از سنت بدون قیدوشرط دفاع نمی‌کنیم. چه بسا سنت‌هایی که مستوجب شکستنند، مانند سنت موسیقی و شعر دنیاپرستان. ای بسا نوآوری‌هایی که مقدس و قابل دفاع و شایستهٔ پیروی می‌باشند، مانند نوآوری‌های مقدس عرفا در زمینهٔ شعر و موسیقی. خلاصه، هر ترجیحی مُرَجَّحی می‌خواهد، وَالّا به اصطلاح منطِقیین و اصولیین می‌شود ترجیح بلامُرَجَّح.