کتاب تفسیر سوره معارج

کتاب تفسیر سوره معارج نوشته حمیدرضا ارباب سلیمانی یکی از کتاب‌های تفسیر سور‌ه‌ای قرآن است که در انتشارات حکمت و عرفان منتشر شده است.

درباره کتاب تفسیر سوره معارج

قرآن مجید، بهترین سخن و بهترین موعظه و پند الهی است. قرآن کریم برای مؤمنان شفاء و درمان و جداکننده حق از باطل است و شکی در آن راه ندارد. قرآن معجزه جاودان اسلام و پیامبر خاتم محمد مصطفی (ص) است و تمسک به آن مایه صلاح و فلاح انسان است. هر مسلمانی وظیفه دارد با این مائده آسمانی مأنوس باشد و قرآن را محورِ عقیده، فکر، تصمیم و عمل خود قرار دهد. و نباید فراموش کنیم که بی‌اعتنایی به این میراث ماندگار، تندترین سرزنش‌های الهی را به دنبال دارد.

پس از انقلاب اسلامی تلاش‌های بسیاری برای آموزش قرآن انجام شد و این کتاب نتیجه یکی از این تلاش‌های ارزشمند است. این کتاب شامل گفتارهایِ تفسیریِ حجت‌السلام والمسلمین حمیدرضا ارباب‌سلیمانی است که از ماه مبارک رمضان ۱۳۸۰، در برنامه «آیات و بینات» رادیو قرآن آغاز و تا سال ۱۳۸۳ ادامه پیدا کرد. از امتیازات این نوع تفسیر می‌توان به ترتیبی، ساده و روان، کوتاه و مختصر، محکم و دقیق و جذاب و زیبا بودن اشاره کرد.

این کتاب به سوره معارج می‌پردازد و تفسیر روان و جذابی در اختیار علاقه‌مندان به شناخت بهتر قرآن قرار می‌دهد. معروف در میان مفسران این است که سوره معارج از سوره‌های مکی است و طبق نقل کتاب‌هایی که تاریخ قرآن را ثبت کرده‌اند، این سوره، هفتاد و هفتمین سوره‌ای است که در مکه نازل شده است. این کتاب به تفسیر این سوره از قرآن می‌پردازد. 

خواندن کتاب تفسیر سوره معارج را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به شناخت قرآن پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب تفسیر سوره معارج

رای آیات فوق، بسیاری از مفسران و محدثان شأن نزولی نقل کرده‌اند که حاصل آن چنین است: هنگامی‌که رسول خدا (ص)، علی (ع) را در روز غدیرخم به خلافت منصوب کرد و درباره او فرمود: «مَن کنت مولاه فعلی مولاه» یعنی هرکس من مولی و ولی او هستم، علی مولی و ولی اوست، چیزی نگذشت که این مسئله در بلاد و شهرها منتشر شد. نعمان‌بن‌حارث، خدمت پیامبر (ص) آمد و عرض کرد: تو به ما دستور دادی شهادت دهیم به یگانگی خدا و این‌که تو فرستاده او هستی، ما هم شهادت دادیم. سپس دستور به جهاد و حج و روزه و نماز و زکات دادی، ما اینها را نیز پذیرفتیم، اما به اینها راضی نشدی تا این‌که این جوان (اشاره به علی (ع)) را به جانشینی خود منصوب کردی و گفتی: «مَن کنت مولاه فعلی مولاه» آیا این سخنی است از ناحیه خودت یا از سوی خدا؟ پیامبر (ص) فرمود: قسم به خدایی که معبودی جز او نیست، این از ناحیه خداست. نعمان روی برگرداند در حالی که می‌گفت: «اللهم اِن کان هذا هو الحق من عندک فامطر علینا حجاره من السماء» خداوندا! اگر این سخن حق است و از ناحیه تو، سنگی از آسمان بر ما ببار! این‌جا بود که سنگی از آسمان بر سرش فرود آمد و او را کشت و آیات فوق «سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ...» نازل شد. در این صورت حرف «باء» در «بِعَذَابٍ وَاقِعٍ»، باء زائده و برای تأکید است.

آنچه گفته شد مضمون عبارتی است که در مجمع‌البیان از ابوالقاسم حسکانی با سلسله سندش از امام صادق (ع) نقل شده است. مرحوم علامه امینی در الغدیر، این مضمون را از سی نفر از علمای معروف اهل سنت نقل می‌کند.

البته در این که این شخص حارث‌بن‌نعمان یا نعمان‌بن‌حارث یا شخص دیگری بوده، اختلاف نظر وجود دارد ولی این اختلاف تأثیری در اصل داستان ندارد. برخی از دانشمندان اهل سنت ایراداتی به این شأن نزول گرفته‌اند، از جمله ابن‌تیمیه در کتاب منهاج السنه، چند اشکال مطرح می‌کند که به نمونه‌هایی از آنها اشاره کرده و پاسخ می‌دهیم:

۱. با توجه به این‌که سورهٔ معارج مکی است و داستان غدیر در سال دهم هجرت واقع شده، این شأن نزول با مکی بودن سوره قابل جمع نیست؟

پاسخ: همان‌طور که قبلا هم اشاره شد، ممکن است سوره‌ای مکی و برخی از آیات آن مدنی و در سورهٔ معارج هم، آیات اول آن مدنی است.