دانلود و خرید کتاب صوتی ولایت فقیه (جلد اول)

کتاب صوتی ولایت فقیه؛ جلد اول نوشته‌ی سید محمدحسین حسینی طهرانی با تنظیم و گردآوری محسن سعیدیان و محمدحسین راجی مجموعه‌ای از درس‌ها و نوشته‌های مؤلف درباره‌ی مفهوم ولایت در اسلام و جایگاه ولایت فقیه در ساختار حکومت اسلامی است. نشر مکتب وحی آن کتاب را به‌صورت صوتی و بر پایه‌ی متن چاپ‌شده‌ی انتشارات علامه طباطبایی منتشر کرده است و کتاب با گویندگی سید محمدرضا میری در دسترس شنوندگان قرار گرفته است. این کتاب صوتی بر مبنای دوره‌ای از درس‌های مؤلف در مشهد تنظیم شده که در آن طی ۴۸ جلسه به‌صورت پیوسته، از مباحث لغوی و قرآنی ولایت تا بحث‌های فقهی و کلامی درباره‌ی ولایت امام معصوم و سپس ولایت فقیه طرح شده است. متن کتاب سرشار از استناد به آیات قرآن، روایات، منابع لغوی کلاسیک و آثار اندیشمندان شیعه مانند طباطبایی است و شنونده را قدم‌به‌قدم از تعریف‌های بنیادین تا نتایج سیاسی و اجتماعی ولایت در اسلام همراهی می‌کند. در این کتاب صوتی، فضای درس‌گفتار حفظ شده است؛ یعنی شنونده با روندی روبه‌گسترش روبه‌رو است که از مقدمه‌ای توحیدی و هستی‌شناسانه آغاز می‌شود، به تبیین ولایت تکوینی و تشریعی می‌رسد و سپس به‌طور مشخص به ولایت امامان و در نهایت ولایت فقیه در عصر غیبت می‌پردازد. لحن متن، هم‌زمان رنگ‌وبوی عرفانی، قرآنی و فقهی دارد و برای کسانی که به دنبال فهم عمیق‌تری از مبانی نظری حکومت اسلامی هستند، زمینه‌ی تأمل و پیگیری جدی فراهم کرده است.

درباره کتاب ولایت فقیه؛ جلد اول

کتاب صوتی ولایت فقیه؛ جلد اول با تمرکز بر درس‌ها و منشآت سید محمدحسین حسینی طهرانی به‌عنوان یک دوره‌ی منظم مباحث نظری درباره‌ی ولایت در اسلام شکل گرفته است. در مقدمه‌ی کتاب، مؤلف از ولایت الهی به‌عنوان حقیقتی فراگیر در سراسر هستی آغاز می‌کند، از آیات قرآن درباره‌ی قسط، عدل و ولایت الهی یاد می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه همه‌ی نظام آفرینش بر محور ولایت حق سامان یافته است. سپس توضیح می‌دهد که این بحث‌ها ادامه و تعمیق مباحث پیشین او درباره‌ی «وظیفه‌ی فرد مسلمان در احیای حکومت اسلام» است که پس از ارتحال امام خمینی در مشهد مطرح شده بود. در این جلد، دوره‌ی دوم آن مباحث با رویکردی عمیق‌تر و استدلالی‌تر پی گرفته شده است. در ساختار کتاب صوتی ولایت فقیه؛ جلد اول، شنونده ابتدا با مقدمه‌ای مفصل روبه‌رو می‌شود که در آن، زمان و فضای برگزاری درس‌ها، تعداد جلسات (۴۸ درس)، مدت هر جلسه، و نحوه‌ی پیاده‌سازی و تنقیح متن توسط شاگردان و سپس بازبینی و تعلیقه‌نویسی مؤلف توضیح داده شده است. مؤلف در همین بخش به اهمیت زبان عربی، جایگاه آن در علوم اسلامی و این نکته اشاره کرده است که اصل این مباحث می‌توانست به عربی تقریر شود اما برای سرعت در انتشار و استفاده‌ی فارسی‌زبانان، به همان صورت ضبط‌شده‌ی فارسی تنظیم شده است. در ادامه‌ی کتاب، درس‌ها به‌صورت پی‌درپی می‌آیند؛ درس اول به «ریشه‌ی لغوی و معنی اصطلاحی ولایت» اختصاص دارد، درس دوم به «ولایت امام و تفسیر آیه‌ی اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی‌الامر منکم» می‌پردازد و درس سوم و پس از آن به آیاتی می‌پردازد که بر ولایت امام معصوم دلالت دارند. در خلال این درس‌ها، مؤلف از منابع لغوی مانند مصباح المنیر، صحاح، تاج العروس، لسان العرب، مجمع البحرین و مفردات راغب نقل می‌کند و سپس با استناد به تفسیر المیزان و رساله‌ی الولایه‌ی طباطبایی، به جمع‌بندی معنای واحد ولایت می‌رسد. در بخش‌های بعدی، آیات متعددی مانند «هنالک الولایة لله الحق»، «یا أیها الذین آمنوا أطیعوا الله و أطیعوا الرسول و أولی‌الامر منکم»، «أفمن یهدی الی الحق أحق أن یتبع» و آیات مربوط به خلافت داوود و امامت انبیا تحلیل می‌شوند تا نشان داده شود که ولایت حقیقی و حق حکم‌کردن در جامعه، نیازمند عصمت و علم حضوری است و از این‌رو در درجه‌ی نخست به خدا، سپس پیامبر و امامان معصوم تعلق دارد و بحث ولایت فقیه نیز باید بر همین مبانی استوار شود.

خلاصه کتاب ولایت فقیه؛ جلد اول

در این کتاب صوتی، مؤلف از یک نقطه‌ی کاملاً توحیدی آغاز می‌کند: همه‌چیز با ولایت مطلقه‌ی الهی بر عالم وجود معنا پیدا می‌کند. در مقدمه، با استناد به آیاتی مانند «هنالک الولایة لله الحق» و «شهد الله انه لا اله الا هو والملائکة و أولو العلم قائماً بالقسط» توضیح داده شده است که سراسر عالم تکوین و تشریع بر محور قسط و عدل و ولایت حق سامان یافته است. از نگاه مؤلف، زشتی‌ها و شرور از محدودیت‌های ماهوی مخلوقات برمی‌خیزد نه از ذات حق، و ولایت الهی همان پیوند بی‌حجاب میان خالق و مخلوق است که اگر در ساحت تشریع نیز درست تحقق یابد، جامعه را به کمال می‌رساند. در درس اول، کتاب صوتی ولایت فقیه؛ جلد اول به‌طور مفصل به ریشه‌ی لغوی ولایت می‌پردازد. مؤلف با رجوع به منابع لغوی متعدد، واژه‌هایی مانند ولی، مولا، والی، اولیا و ولایت را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که همه‌ی معانی ظاهراً متکثر این واژه‌ها به یک هسته‌ی معنایی واحد برمی‌گردند: قرب و اتصال بدون حائل میان دو چیز، به‌گونه‌ای که هیچ فاصله‌ی بیگانه‌ای میان آن دو نباشد. بر این اساس، ولایت در همه‌ی کاربردهایش – از محبت و نصرت تا سرپرستی، سلطنت، تدبیر و مالکیت – جلوه‌های مختلف همین قرب و یگانگی است. مؤلف با نقل و تحلیل دیدگاه راغب اصفهانی و سپس طباطبایی در رساله‌ی الولایه و المیزان، نتیجه می‌گیرد که ولایت حقیقی، آخرین درجه‌ی کمال انسان و غایت تشریع شریعت الهی است؛ جایی که بنده و پروردگار در نسبت عبودیت و ربوبیت به حدی از قرب می‌رسند که همه‌ی حجاب‌های نفسانی برداشته می‌شود. در ادامه، بحث از معنای لغوی به عرصه‌ی اجتماعی و سیاسی کشیده می‌شود. مؤلف توضیح می‌دهد که ولایت، در سطح جامعه به‌معنای سرپرستی، تدبیر و حکومت بر نفوس و اموال و شئون مردم است و سرنوشت سعادت یا شقاوت هر ملت به ولی آن ملت گره خورده است. اگر ولایت در جای خود قرار گیرد و به دست ولی صالح و معصوم سپرده شود، استعدادهای نهفته‌ی انسان‌ها به فعلیت می‌رسد و دنیا و آخرت آنان سامان می‌یابد؛ و اگر به دست نااهلان بیفتد، جامعه به میدان تنازع، شهوت و قدرت‌طلبی تبدیل می‌شود. از اینجا، مؤلف وارد بحث ولایت پیامبران و امامان می‌شود و میان نبوت و امامت تفکیک می‌کند: نبوت، دریافت خبر از غیب است و ممکن است بدون منصب حکومت باشد، اما امامت و ولایت، منصب هدایت و زمامداری و حکم‌کردن در جامعه است. بخش مهمی از کتاب صوتی ولایت فقیه؛ جلد اول به تفسیر آیات قرآنی اختصاص دارد که از نگاه مؤلف بر ولایت امام معصوم و لزوم عصمت در صاحب امر دلالت دارند. آیه‌ی «یا أیها الذین آمنوا أطیعوا الله و أطیعوا الرسول و أولی‌الامر منکم» محور درس دوم است. در اینجا، اطاعت از خدا به اطاعت از قرآن، اطاعت از رسول به دو بخش تشریعی (بیان جزئیات احکام) و ولایی (فرماندهی، نصب والیان، تدبیر جنگ و جامعه) تقسیم می‌شود و نشان داده می‌شود که تکرار فعل «اطیعوا» برای خدا و رسول و عدم تکرار آن برای اولی‌الامر، به این معناست که اولی‌الامر در حوزه‌ی تشریع مستقل نیستند اما در حوزه‌ی ولایت، در امتداد رسول قرار دارند و اطاعت از آنان همانند اطاعت از رسول، مطلق و مشروط به عصمت است. سپس با تحلیل ادامه‌ی آیه – «فإن تنازعتم فی شیء فردوه الی الله و الرسول» – توضیح داده می‌شود که مرجع حل نزاع، کتاب و سنت است و اولی‌الامر در تشریع تابع رسول‌اند، نه مشرع مستقل. در درس سوم و درس‌های پس از آن، آیات دیگری مانند «أفمن یهدی الی الحق أحق أن یتبع أم من لا یهدی الا أن یهدی»، آیات مربوط به امامت ابراهیم و برخی انبیا («و جعلناهم أئمة یهدون بأمرنا»)، آیه‌ی خلافت داوود («یا داوود انا جعلناک خلیفة فی الارض فاحکم بین الناس بالحق») و آیات نزول کتاب «بالحق» بر پیامبر بررسی می‌شوند. مؤلف با دقت نحوی و تفسیری نشان می‌دهد که هدایت به حق، در این آیات به کسی نسبت داده شده که هدایتش ذاتی و حضوری است نه اکتسابی و وابسته به دیگران؛ و همین ویژگی، شرط لازم برای آن است که شخص، مرجع حکم و ولایت در جامعه باشد. از این تحلیل‌ها نتیجه گرفته می‌شود که امام معصوم، به‌سبب علم حضوری و اتصال به عالم امر، شایسته‌ی ولایت مطلقه بر جامعه است و هر بحثی درباره‌ی ولایت فقیه باید بر این مبنای قرآنی و کلامی استوار شود، نه بر صرف مصلحت‌سنجی‌های عرفی.

چرا باید کتاب ولایت فقیه؛ جلد اول را بشنویم؟

شنیدن کتاب صوتی ولایت فقیه؛ جلد اول برای کسانی که به‌دنبال فهم ریشه‌ای از مفهوم ولایت در اسلام هستند، فرصتی فراهم می‌کند تا با یک منظومه‌ی فکری منسجم روبه‌رو شوند که از لغت و تفسیر قرآن تا فقه و کلام امتداد یافته است. این کتاب، ولایت را صرفاً به‌عنوان یک بحث سیاسی معاصر طرح نکرده است، بلکه آن را در پیوند با توحید، قسط، امامت و سیر کمال انسان توضیح داده است. شنونده در این کتاب صوتی با چند دستاورد روبه‌رو می‌شود: نخست، آشنایی دقیق با معنای ولایت در منابع لغوی و تفسیری و تفاوت آن با مفاهیمی مانند محبت، نصرت یا صرف حکومت؛ دوم، درک نسبت میان نبوت، امامت و ولایت و این‌که چرا در نگاه مؤلف، امامت جایگاه ویژه‌ای در هدایت و اداره‌ی جامعه دارد؛ سوم، آشنایی با شیوه‌ی استدلال قرآنی بر ضرورت عصمت در صاحب امر و این‌که چگونه آیات متعددی برای اثبات این نکته به‌هم پیوند داده شده‌اند. علاوه‌براین، کتاب نشان می‌دهد که بحث ولایت فقیه در اندیشه‌ی مؤلف، ادامه‌ی طبیعی بحث ولایت الهی و ولایت امام معصوم است و بدون فهم آن سطوح، نمی‌توان به جمع‌بندی در مورد ولایت فقیه رسید. برای کسانی که با نام‌هایی مانند طباطبایی، رساله‌ی الولایه و تفسیر المیزان آشنا هستند، این کتاب صوتی فرصتی است تا ببینند چگونه یک شاگرد و همراه فکری، آن مباحث را در حوزه‌ی حکومت و ولایت اجتماعی بسط داده است. همچنین شنیدن متن به‌صورت صوتی، امکان همراهی تدریجی با استدلال‌ها و بازگشت چندباره به بخش‌های دشوار را فراهم می‌کند و به مخاطب کمک می‌کند تا به‌جای مواجهه‌ی سطحی، درگیر لایه‌های عمیق‌تر این بحث شود.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی ولایت فقیه؛ جلد اول به دانشجویان و پژوهشگران الهیات، فقه، فلسفه و علوم سیاسی که به مبانی نظری حکومت اسلامی علاقه‌مند هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین به طلاب و علاقه‌مندان مباحث قرآنی و کلامی که می‌خواهند نسبت ولایت الهی، امامت و ولایت فقیه را در یک چارچوب تحلیلی پیوسته دنبال کنند توصیه می‌شود. کسانی که در فضای فکری معاصر درباره‌ی ولایت فقیه پرسش دارند و به‌دنبال استدلال‌های قرآنی و لغوی عمیق‌تر هستند نیز می‌توانند از این کتاب صوتی بهره ببرند.