کتاب نور ملکوت حج (جلد اول)

کتاب نور ملکوت حج (جلد اول) نوشته سیدمحمدحسین حسینی طهرانی و سیدمحمدمحسن حسینی طهرانی به‌همت انتشارات مکتب وحی منتشر شده است. این کتاب جلد چهارم از مجموعه‌ی «دوره‌ی علوم و مبانی اسلام و تشیع» است و به مقدمات و مبانی فریضه‌ی حج می‌پردازد. نویسندگان با تکیه‌ بر آیات قرآن، روایات، نهج‌البلاغه، دعاها و حکایات اهل معرفت، جایگاه حج را در ساختن سرنوشت معنوی انسان بررسی کرده‌اند. کتاب از دل درس‌ها و بیانات دو عالم و عارف شیعی تنظیم شده و به‌جای بحث صرفاً فقهی یا تاریخی بر حقیقت باطنی حج، مسئله‌ی استطاعت، خطر ترک حج و نقش آن در سیر الی‌الله تمرکز کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نور ملکوت حج (جلد اول) اثر سیدمحمدحسین حسینی طهرانی و سیدمحمدمحسن حسینی طهرانی

کتاب نور ملکوت حج (جلد اول) با تمرکز بر اهمیت فریضه‌ی حج در اسلام و مقدمات و مبانی حج تنظیم شده است. سیدمحمدحسین حسینی طهرانی و سیدمحمدمحسن حسینی طهرانی حج را نه عملی تشریفاتی، بلکه معیاری برای ایمان و عبودیت معرفی کرده‌اند که ترک آن برای فرد مستطیع در روایات هم‌سنگ خروج از دایره‌ی اسلام دانسته شده است. در این کتاب ابتدا با استناد به آیات حج و خطبه‌های نهج‌البلاغه به‌ویژه کلام امام علی (ع) فلسفه‌ی تشریع حج و نسبت آن با تواضع در برابر عظمت الهی و ورود به «حرم امن» اسلام توضیح داده شده است.

سپس روایات مربوط به ندای ملکوتی حضرت ابراهیم (ع)، حقیقت لبیک و اینکه هر حاجی در واقع پاسخ‌گوی آن ندا است، طرح شده و نگاه علامه طباطبایی به قلمرو تشریع حج در زمان حضرت ابراهیم (ع) نقل شده است. در ادامه‌ی کتاب نور ملکوت حج (جلد اول) بحث مفصل استطاعت و وجوب فوری حج مطرح شده است. نویسندگان با نقل روایات و نقد برخی فتاوا و حِیَل رایج، حج را واجب مطلق دانسته‌اند که انسان باید از ابتدای بلوغ برای آن برنامه‌ریزی کند.

جایگاه حاکم اسلامی در بازنگه‌داشتن راه حج، استحباب مؤکد حج سالانه برای متمکنان و مسئولیت مراجع در تربیت مقلدان نسبت به این فریضه، از دیگر مباحث مهم کتاب نور ملکوت حج (جلد اول) است. این اثر علاوه‌بر مباحث نظری با حکایات متعدد از علما، تجار و افراد عادی که ترک حج یا تأخیر آن را تجربه کرده‌اند، آثار باطنی این فریضه و عواقب سهل‌انگاری در آن را نشان می‌دهد و در پایان با اشاره به دعاهای ابوحمزه‌ی ثمالی و شب قدر، جایگاه حج در خواسته‌های اساسی اولیای الهی را برجسته می‌کند.

خلاصه کتاب نور ملکوت حج (جلد اول)

حج نقطه‌ی عطفی در حیات روحی انسان است؛ سفری که ریشه در ندای ملکوتی حضرت ابراهیم (ع) دارد. هر لبیک حقیقیْ پاسخ به همان دعوت است. نویسندگان با تکیه‌ بر آیات «وَأَذِّن فِی النَّاسِ بِالْحَجِّ» و «وَلِلَّهِ عَلَی النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ» نشان داده‌اند که حجْ پرچم اسلام و حرم امن پناه‌آورندگان است و ترک آن برای مستطیع در روایات هم‌سنگ کفر و حتی مرگ بر یهودیت یا نصرانیت آمده است.

مفهوم استطاعت در این کتاب بازخوانی شده و به‌جای تفسیرهای تسهیل‌گرانه، بر وجوب برنامه‌ریزی و پس‌انداز از آغاز بلوغ تأکید شده است. حج برای متمکنان عبادتی معرفی شده است که باید تکرار شود و تنها یک‌بار در عمر، کفایت از همه‌ی ظرفیت‌های تربیتی آن نمی‌کند. نویسندگان با حکایات زنده، نقش حج را در دگرگونی شخصیت، رفع غفلت، اتصال به ولایت و حضور سالانه‌ی امام زمان (ع) در مناسک برجسته و عبادات را همچون دارو و غذای ضروری روح تفسیر کرده‌اند.

چرا باید کتاب نور ملکوت حج (جلد اول) را بخوانیم؟

کتاب نور ملکوت حج (جلد اول) نگاه رایج به حج را از سطح انجام یک تکلیف فقهی به سطح فهم واقعه‌ای سرنوشت‌ساز برای روح ارتقا می‌دهد. خواننده با مباحث دقیق درباره‌ی استطاعت، فوریت حج، نقش حاکم اسلامی و نیز حکایات تکان‌دهنده از تارکان حج با ابعاد مغفول این فریضه آشنا می‌شود و می‌تواند نسبت خود را با حج، عبادت و ولایت بازتعریف کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که در آستانه‌ی حج یا مشتاق آن هستند، به مباحث عمیق دینی و ولایی علاقه دارند و یا در فقه و معارف اسلامی به‌دنبال فهمی باطنی‌تر از عباداتند. همچنین این اثر برای طلاب، پژوهشگران و مبلغان دینی که می‌خواهند از سطح احکام ظاهری حج فراتر بروند، مناسب است.

درباره سیدمحمدحسین حسینی طهرانی

سیدمحمدحسین حسینی طهرانی از علما و عرفای معاصر شیعه، فرزند سید محمدصادق طهرانی و زاده‌ی ۲۴ محرم ۱۳۴۵ قمری در تهران است. او پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی، دوره‌ی آموزش مکانیک و ماشین‌سازی را پشت سر گذاشت، اما خیلی زود مسیر زندگی خود را به‌سوی علوم دینی تغییر داد و در سال ۱۳۴۶ قمری برای تحصیل حوزوی به قم رفت و در مدرسه‌ی حجتیه اقامت گزید.

از همان سال‌های آغازین در حلقه‌ی شاگردان محمدحسین طباطبایی قرار گرفت و طی هفت سال با مجاهدت علمی و عملی از استادان حوزه بهره‌های فراوان برد و حتی به استنساخ کتاب‌های ارزشمند پرداخت. در آغاز ۲۷سالگی برای تکمیل تحصیلات به نجف مهاجرت کرد و آنجا از فقها و علمای بزرگ بهره برد و به اجتهاد رسید. ابتدا در مسیر سلوک عرفانی با عباس قوچانی آشنا شد و سپس نزد سید جمال‌الدین گلپایگانی و محمدجواد انصاری همدانی رفت و سرانجام با راهنمایی قوچانی به محضر سید هاشم موسوی حداد رسید. این دیدار فصل تازه‌ای در زندگی عرفانی او گشود.

سیدمحمدحسین حسینی طهرانی در سال ۱۳۷۷ قمری، پس از دستیابی به اجتهاد، به دستور استادش برای ترویج شعائر دینی به تهران بازگشت و در مسجد قائم آل محمد به امامت جماعت، وعظ و ارشاد پرداخت. او تشکیل حکومت اسلامی را وظیفه‌ای الهی می‌دانست و در حوادث ۱۵ خرداد با آیت‌الله روح‌الله خمینی همکاری و همفکری داشت. پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ بر محوریت ولایت فقیه در تدوین قانون اساسی تأکید کرد و دیدگاه‌های خود را از طریق مرتضی مطهری به آیت‌الله خمینی منتقل می‌کرد.

این نویسنده در سال ۱۴۰۰ قمری به فرمان استادش به مشهد رفت و ۱۵ سال پایانی عمر خود را آنجا به تدریس، تربیت شاگردان، ترویج دین و تألیف آثار فراوان در مجموعه‌ی «دوره‌ی علوم و معارف اسلام» گذراند. علامه طهرانی سرانجام در ۹ صفر ۱۴۱۶ قمری در مشهد درگذشت. او هدف خلقت انسان را رسیدن به توحید ذات می‌دانست و حتی درباره‌ی کاهش جمعیت کتابی نوشت و آن را نقشه‌ی استعمار معرفی کرد. در مبارزات انقلاب نقش‌هایی چون جلوگیری از اعدام آیت‌الله خمینی و ارتباط با علما داشت و در آثارش از آیت‌الله سید علی خامنه‌ای حمایت کرده است.

استادان سیدمحمدحسین حسینی طهرانی در عرفان و فقه شامل چهره‌های نامدار حوزه بودند و پیوند معنوی او با سنت عرفانی شاگردان سیدعلی قاضی طباطبائی از طریق استادانش ادامه یافت. او آثار فراوانی در حوزه‌های دینی، عرفانی و فقهی نگاشت که هزاران صفحه را در بر گرفته و در نوشته‌هایش از شعر عربی و فارسی بهره برده است. تنها شعر مستقل سیدمحمدحسین حسینی طهرانی «حسین است و بس» در مدح امام حسین (ع) سروده شده است. کتاب نور ملکوت حج اثر مشترک او و سیدمحمدمحسن حسینی طهرانی است.

بخشی از کتاب نور ملکوت حج (جلد اول)

«بخش دوم: تجلی توحید و غیرت الهی در حج

بسم الله الرّحمٰن الرّحیم

حج، مقام کبریائیت الهی و عدم پذیرش غیر

«در موقع حج انسان باید بی‌پیرایه باشد... خداوند می‌فرماید: به اندازهٔ ذرةٌ مثقالی غیرت من اجازه نمی‌دهد که غیر از جنبهٔ وحدت ـ که همان مقام ذلت و تذلل و عبودیت است ـ چیزی بخواهد در اینجا تسری پیدا کند، به‌هیچ‌وجه! وقتی که به حج می‌آیی، باید تنها بیایی؛ نه‌اینکه پنجاه نفر اطرافت را بگیرند و با سلام و صلوات به‌عنوان مرجع عظمای دینی وارد شوی. این حج نیست؛ این شیطنت است. همهٔ اینها تخیل است؛ اینها وارد شدن در هویٰ و هوس و ورود در جهنم است؛ جهنم تخیلات و جهنم إنّیت‌ها!

باید تنها به حج بیایی؛ حال اگر رفیقی هم با تو می‌آید، بیاید، ولی تو باید در این حج تنها باشی و نباید کس دیگری را با خودت بیاوری. یعنی نباید در قلبت کس دیگری را بیاوری؛ اینجا مقام، مقام عزت است؛ اینجا مقام، مقام غیرت است؛ اینجا مقام، مقام کبریائیت است؛ اینجا مقامی است که غیر را نمی‌پذیرد و برنمی‌گزیند؛ فقط او باید باقی بماند.»