دانلود و خرید کتاب صوتی ولایت فقیه (جلد دوم)

کتاب صوتی ولایت فقیه؛ جلد دوم نوشته‌ی سید محمدحسین حسینی طهرانی با گویندگی سید محمدرضا میری مجموعه‌ای از درس‌ها و مباحث عمیق درباره‌ی مفهوم ولایت، جایگاه فقیه و نسبت علم و حکومت در اندیشه‌ی شیعی است. نشر مکتب وحی آن کتاب را منتشر کرده است و متن اصلی بر پایه‌ی منشآت و درس‌گفتارهای مؤلف تنظیم شده که بعدها به‌صورت مکتوب درآمده و اکنون در قالب صوتی در دسترس شنوندگان قرار گرفته است. در این کتاب صوتی شنونده با فضایی شبیه حلقه‌ی درس حوزوی روبه‌رو است؛ جایی که نویسنده با استناد گسترده به آیات، روایات و متون حدیثی مانند نهج‌البلاغه، تحف‌العقول، بحارالانوار، رجال و آثار فقهی و کلامی، به بازخوانی مبانی ولایت فقیه می‌پردازد. بخش‌هایی از کتاب به شرح و تحلیل حدیث کمیل، خطبه‌های امام حسین علیه‌السلام، کلمات امیرالمؤمنین علیه‌السلام و روایاتی مانند «اللهم ارحم خلفائی» و «ما ولّت أمة أمرها رجلاً…» اختصاص یافته است. این کتاب صوتی از همان ابتدا روشن می‌کند که بحث تنها یک بحث فقهی محدود نیست بلکه پیوندی تنگاتنگ با عرفان، اخلاق، سیر و سلوک و تعریف «عالم ربانی» دارد. شنونده در خلال درس‌ها با نام‌ها و نمونه‌هایی از عالمان شیعه، نقد برخی برداشت‌های مشهور (مثلاً در کلام مجلسی) و نیز تبیین نسبت «اعلمیت» با رهبری دینی و اجتماعی آشنا می‌شود. لحن اثر تحلیلی و استدلالی است و گوینده متن را به‌صورت پیوسته و در قالب درس‌های شماره‌گذاری‌شده (مانند درس سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم) برای مخاطب بازخوانی می‌کند.

درباره کتاب ولایت فقیه؛ جلد دوم

کتاب ولایت فقیه؛ جلد دوم با تمرکز بر روایات و متون روایی، تلاش کرده است مبنای ولایت فقیه را از دل احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام استخراج کند. نویسنده در این کتاب صوتی از حدیث کمیل بن زیاد آغاز می‌کند و با شرح مفصل گفت‌وگوی امیرالمؤمنین علیه‌السلام با کمیل، مفهوم «عالم ربانی»، «خلفای الهی در زمین» و تقسیم مردم به سه گروه عالم ربانی، متعلم در راه نجات و «همج رعاع» را توضیح می‌دهد. در این بخش، حدیث «اللهم بلا لا تخل الأرض من قائم لله بحجة…» محور بحث قرار گرفته و نشان داده شده که چگونه از آن می‌توان حضور دائمی حجت‌های الهی و نیز جایگاه علمای ربانی را در هر عصر فهمید. در ادامه‌ی کتاب ولایت فقیه؛ جلد دوم نویسنده به نقد دیدگاه‌هایی می‌پردازد که این‌گونه روایات را فقط بر امامان معصوم حمل کرده‌اند و با بررسی دقیق عبارات، اصطلاحات لغوی مانند «ربانی»، و نقل گفتارهایی از مجلسی، فیروزآبادی، زمخشری و دیگران، استدلال می‌کند که عنوان «عالم ربانی» منحصر در معصوم نیست. سپس با آوردن نمونه‌هایی از عالمان شیعه مانند سید بن طاووس، بحرالعلوم و دیگران، نشان داده شده که در طول تاریخ افرادی به مقام «علم بالله و به امرالله» رسیده‌اند و می‌توان آنان را مصداق «خلفاء الله فی أرضه» دانست. در بخش‌های بعدی، کتاب به سراغ روایاتی مانند «مجاری الأمور و الأحکام علی أیدی العلماء بالله الأمناء علی حلاله و حرامه»، حدیث «اللهم ارحم خلفائی»، و روایت «ما ولّت أمة أمرها رجلاً و فیهم من هو أعلم منه…» می‌رود و از خلال آن‌ها هم ضرورت ولایت فقیه و هم لزوم اعلمیت در تصدی امر امت را بررسی می‌کند. ساختار کتاب در این جلد بر پایه‌ی درس‌های پی‌درپی (از جمله درس سیزدهم تا پانزدهم) است که هرکدام به یک یا چند روایت محوری اختصاص یافته و با تحلیل سند، دلالت، نقد دیدگاه‌های دیگران و پیوند دادن آن‌ها با مسئله‌ی ولایت و رهبری دینی پیش می‌رود.

خلاصه کتاب ولایت فقیه؛ جلد دوم

در این کتاب صوتی نویسنده از دل چند روایت کلیدی، شاکله‌ی فکری ولایت فقیه را بازسازی می‌کند. محور نخست، حدیث کمیل است؛ جایی که امیرالمؤمنین علیه‌السلام دل‌ها را ظرف‌هایی با ظرفیت‌های متفاوت معرفی می‌کند و می‌فرماید بهترین دل‌ها آن‌هایی هستند که گنجایش بیشتری برای علم دارند. بر اساس این حدیث، «علم» معیار اصلی خلافت الهی معرفی شده و گفته می‌شود «اولئک خلفاء الله فی أرضه»؛ یعنی کسانی که به علوم حقیقی الهی رسیده‌اند، به اندازه‌ی ظرفیت قلب و علم خود از ولایت و خلافت بهره‌مند می‌شوند. نویسنده با شرح ادامه‌ی حدیث، تقسیم سه‌گانه‌ی مردم به «عالم ربانی»، «متعلم علی سبیل نجات» و «همج رعاع» را توضیح می‌دهد و سپس به گلایه‌ی امیرالمؤمنین علیه‌السلام از نبود حاملان شایسته‌ی علم می‌رسد؛ جایی که حضرت چهار دسته از عالمان ناصالح را برمی‌شمارد: عالمانی که دین را ابزار دنیا کرده‌اند، ساده‌لوحانی که زود فریب می‌خورند، اهل شهوت و جاه‌طلبی، و دنیاطلبان مال‌اندوز. در مقابل، گروه اندکی از «متعلمین در راه نجات» و «علمای ربانی» باقی می‌مانند که حامل اسرار الهی و حجج خدا هستند و علم در دل‌های «اشباه» و «نظرا»ی خود می‌کارند. از اینجا نویسنده نتیجه می‌گیرد که ولایت و خلافت الهی در سه ساحت افتا، قضا و حکومت به این طبقه از علما تعلق می‌گیرد. بخش بعدی کتاب به حدیث «مجاری الأمور و الأحکام علی أیدی العلماء بالله الأمناء علی حلاله و حرامه» اختصاص دارد. در اینجا، با تکیه بر خطبه‌ای منسوب به امام حسین علیه‌السلام و نیز امیرالمؤمنین علیه‌السلام، توضیح داده می‌شود که «مجاری امور و احکام» ناظر به سیاست مدن، اداره‌ی جامعه، حفظ بیضه‌ی اسلام، تأمین نیازهای داخلی و دفاع در برابر دشمنان خارجی است. نویسنده با استفاده از تقسیم حکمت به نظری و عملی، و سپس تقسیم حکمت عملی به تهذیب نفس، تدبیر منزل و سیاست مدن، نشان می‌دهد که اداره‌ی جامعه و اجرای احکام اجتماعی باید در دست «علما بالله الأمناء علی حلاله و حرامه» باشد؛ یعنی کسانی که هم به خدا و توحید ذاتی، صفاتی و افعالی آگاه‌اند و هم به احکام و سیاست. در ادامه، کتاب به روایت «اللهم ارحم خلفائی» می‌پردازد که در آن، پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله «خلفا»ی خود را کسانی معرفی کرده که پس از او می‌آیند و حدیث و سنت او را روایت می‌کنند. نویسنده با بررسی سند و دلالت روایت، نتیجه می‌گیرد که عنوان «خلیفه» در اینجا به فقهایی تعمیم می‌یابد که حامل حدیث و سنت‌اند و در نتیجه، نیابت از پیامبر در حوزه‌های افتا، قضا و حکومت برای آنان ثابت می‌شود؛ البته با استثنای خصائص خاص امامت. بخش مهم دیگری از کتاب به روایت «ما ولّت أمة أمرها رجلاً و فیهم من هو أعلم منه…» اختصاص دارد. این روایت، که از زبان امام حسن مجتبی علیه‌السلام، امیرالمؤمنین علیه‌السلام، سلمان و امام کاظم علیه‌السلام نقل شده، بر این نکته تأکید دارد که هرگاه امتی زمام امر خود را به فردی بسپارد در حالی که اعلمی در میان آنان هست، سرنوشت آن امت رو به تباهی می‌رود تا زمانی که امر را به اعلم بازگردانند. نویسنده با نقل احتجاج سلمان بر ابوبکر و نیز تذکر امام جواد علیه‌السلام به عمویش عبدالله بن موسی، لزوم تقدم اعلم در فتوا و ولایت را استنباط می‌کند و توضیح می‌دهد که در برابر فتوای اعلم، فتوای غیر اعلم—even اگر مطابق واقع باشد—از نظر حجیت، «فتوای به ما لا یعلم» به‌شمار می‌آید. در پایان، با استناد به کلام امیرالمؤمنین علیه‌السلام در نهج‌البلاغه که «أولی الناس بالأنبیاء أعلمهم بما جاؤوا به»، و تحلیل اصولی مسئله‌ی دوران امر بین تعیین و تخییر، نویسنده نتیجه می‌گیرد که هم عقل و هم نقل بر لزوم اعلمیت در مقام افتا و نیز بر تقدم فقیه اعلم در مقام ولایت و رهبری اجتماعی دلالت دارند.

چرا باید کتاب ولایت فقیه؛ جلد دوم را بشنویم؟

این کتاب صوتی برای شنونده‌ای که به‌دنبال فهم عمیق‌تری از مفهوم ولایت فقیه است، به‌جای تکرار شعارها، بنیان‌های روایی و تحلیلی این بحث را باز می‌کند. در آن کتاب، هر ادعا بر پایه‌ی یک یا چند روایت مشخص بنا شده و سپس از نظر سند، دلالت، لغت و سیاق بررسی می‌شود؛ بنابراین مخاطب با فرایند استدلال آشنا می‌شود نه فقط با نتیجه‌ی نهایی. یکی از ویژگی‌های شاخص این اثر، پیوند زدن بحث ولایت با مفاهیمی مانند «عالم ربانی»، «علم بالله و به امرالله»، تهذیب نفس و عرفان است. نویسنده نشان داده است که ولایت فقیه صرفاً یک عنوان حقوقی یا سیاسی نیست بلکه به سطحی از معرفت، تقوا و بریدن از دنیا گره خورده است. این نگاه، تصویر پیچیده‌تری از «فقیه» ارائه می‌دهد؛ فقیهی که هم باید در فقه و سیاست مدن صاحب‌نظر باشد و هم در سیر الی‌الله و معرفت توحیدی. شنونده در این کتاب صوتی با نمونه‌های تاریخی از عالمان شیعه، نقد برخی قرائت‌های مشهور، و گفت‌وگو با آرای بزرگانی مانند مجلسی، نائینی، شیخ انصاری و دیگران روبه‌رو می‌شود. این مواجهه، ذهن را به مقایسه و سنجش وامی‌دارد و کمک می‌کند تا مسئله‌ی ولایت فقیه نه‌تنها به‌عنوان یک حکم فقهی بلکه به‌عنوان مسئله‌ای معرفتی، اخلاقی و اجتماعی دیده شود. برای کسانی که به مباحث اصول فقه، حجیت فتوا، اعلمیت و نسبت عقل و نقل علاقه‌مندند، این کتاب صوتی می‌تواند نقش یک دوره‌ی فشرده‌ی تحلیلی را ایفا کند. همچنین ساختار درسی و پیوسته‌ی اثر باعث می‌شود شنونده بتواند به‌تدریج با اصطلاحات، منطق استدلال و شیوه‌ی استنباط نویسنده مأنوس شود. این انس، درک سایر آثار فقهی و کلامی در موضوع ولایت، امامت و رهبری دینی را نیز آسان‌تر می‌کند.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به طلاب و دانشجویان رشته‌های الهیات، فقه و حقوق اسلامی که به‌دنبال فهم مبنایی ولایت فقیه هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین به پژوهشگران و علاقه‌مندان مباحث امامت، رهبری دینی، اعلمیت و نسبت عرفان و فقه توصیه می‌شود. به کسانی که در فضای فکری و سیاسی امروز با پرسش‌هایی درباره‌ی مشروعیت دینی حکومت، نقش فقیه در جامعه و جایگاه علمای ربانی روبه‌رو هستند نیز پیشنهاد می‌شود تا با شنیدن آن کتاب، با لایه‌های روایی و تحلیلی این بحث آشنا شوند.