کتاب صوتی تاریخ روانشناسی در ده پرسش

کتاب صوتی تاریخ روانشناسی در ده پرسش نوشتهٔ مایکل هایلند و ترجمهٔ صبا راستگار و با صدای افشین اعتماد است و نشر پندار تابان (جیحون) آن را منتشر کرده است. این کتاب صوتی بررسی می‌کند که روانشناسی چگونه تبدیل به علم کاربردی امروزی شده است.

درباره کتاب صوتی تاریخ روانشناسی در ده پرسش

کتاب صوتی تاریخ روانشناسی در ده پرسش درباره‌ٔ تاریخ روانشناسی است که تحولات و مباحث مهم تاریخی در همه‌ٔ حوزه‌های روانشناسی را پوشش می‌دهد و با تمرکز بر ده موضوع ادراکی، که امروزه با هم در ارتباط‌اند، گذشته را به حال پیوند می‌دهد.

روانشناسی چگونه به علم تبدیل شد و در کدام دسته از علوم قرار گرفت؟ روانشناسی این واقعیت را که هر فردی به نوعی متفاوت از دیگران است چطور ارزیابی کرده و توضیح می‌دهد؟ آیا روانکاوی علمی است؟ چرا علوم شناختی جایگزین رفتارگرایی شد؟ این کتاب صوتی به همهٔ این سؤالات و بیش از آن پاسخ می‌دهد و در جریان کار به کل بازهٔ روانشناسی، از عصب‌شناسی و هوش مصنوعی گرفته تا هرمنوتیک و پژوهش‌های کیفی می‌پردازد. ساختار این کتاب صوتی با کمک‌گرفتن از تجربهٔ نویسنده در جالب کردن موضوع برای دانشجویان حول ده پرسش شکل می‌گیرد که با همهٔ حوزه‌های محوری روانشناسی و مکاتب اصلی تفکر در ارتباط است و نشان می‌دهد که هر کدام از این رویکردها و الگوهای درون روانشناسی نه صرفاً بر اساس داده، بلکه در فرضیه با هم متفاوت‌اند. مایکل هایلند معرفی گیرایی از مباحث تاریخی و جامعهٔ معاصر را به ما عرضه می‌کند.

این کتاب صوتی در کادرهای مشخص مطالبی دربارهٔ موضوعات داغ، شخصیت‌های تاریخی، تحقیقات/ تجربه‌ها و واقعیت‌های عجیب ارائه می‌دهد که آن را برای دانشجویان دورهٔ کارشناسی روانشناسی که واحد مسائل ادراکی و تاریخی در روانشناسی (CHIPS) و درس‌های دیگر تاریخ روانشناسی را می‌گذرانند جذاب می‌کند.

 محتوای کتاب طوری انتخاب شده است که از تکرار دوری کند. برای مثال، دانشجویان درک پایه‌ای از رفتارگرایی و روانشناسی شناختی به دست خواهند آورد، اما از این آگاهی خواهند یافت که هر یک از این‌ها به مسئله‌ای متفاوت با استفاده از نظریه‌ای متفاوت پاسخ می‌دهند. دانشجویان با برخی از نظرات فروید آشنا خواهند شد، اما به این مسئله پرداخته نمی‌شود که چرا برخی از این نظرات درست، برخی غلط و برخی ابطال‌ناپذیرند. دانشجویان با بحث محیط- وراثت آشنا خواهند شد، اما به این موضوع پرداخته نمی‌شود که وَراژن‌شناسی مدرن نشان می‌دهد که این بحث مبتنی بر مقدمات نادرست است و به دانشجویان آگاهی داده نمی‌شود که چگونه این بحث تحت‌تأثیر بحث شخص-موقعیت قرار می‌گیرد. دانشجویان درباره‌ٔ عصب‌شناسی اطلاعاتی به دست می‌آورند، اما درک کمی از تأثیر متقابل زیست‌روانی اجتماعی پیدا خواهند کرد. آنها روش‌های کیفی را خواهند شناخت، اما فرضیه‌های متفاوت کسانی که به شیوه‌های متفاوت از روش‌های کیفی استفاده می‌کنند در برنامهٔ درسی‌شان نیست.

این کتاب جزئیات تاریخی مناسب برای درس‌های تخصصی روانشناسی را در برنمی‌گیرد. به اتفاق‌های زندگی ویلیام جیمز اشاره می‌شود تا نشان دهد حتی روانشناسان معروف هم می‌توانند مشکلات سلامت روانی داشته باشند. به اخراج واتسون از دانشگاه به دلایل نه چندان جالب اشاره می‌شود و صحبت در این باره برای دانشجویان جالب می‌شود. به نژادپرستی در روانشناسی اشاره می‌شود، چون گرایش به دست‌بردن در آن وجود دارد، اما این موضوع به بحث محیط- وراثت مربوط است. به جزئیات شخصی فقط در صورتی اشاره می‌شود که به نظریه و تحقیقات فرد مربوط باشند یا به این دلیل که به نوعی به‌جا و در خور تأمل هستند. برخی جزئیات تاریخی در کنار مسائل ادراکی دیده می‌شوند، اما این جزئیات تاریخی به کاملی تاریخ‌نوشته‌های واقعی روانشناسی نیستند. 

شنیدن کتاب صوتی تاریخ روانشناسی در ده پرسش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنید

این کتاب مناسب کسانی است که می‌خواهند درکی کلی از مسائل ادراکی در روانشناسی داشته باشند، به‌ویژه دانشجویان کارشناسی که واحد درسی CHIPS (مسائل ادراکی و تاریخی در روانشناسی) را برای گرفتن مدرک روانشناسی می‌گذرانند. اگر پیش از خواندن این کتاب تجربه‌ای در روانشناسی داشته باشید مفیدتر هم خواهد بود؛ برای مثال در مدرسه یا در دوره‌ای مشابه، مطالعه‌ای در باب روانشناسی پیشرفته داشته باشید. 

درباره مایکل هایلند

مایکل هایلند مدرس و بعدها استاد دانشگاه روانشناسی سلامت در دانشگاه پلیمت بود که در سال ۲۰۱۸ پس از ۴۴ سال تدریس تاریخ و نظریه در روانشناسی بازنشسته شد. او سابقهٔ تدریس در رشتهٔ روانشناسی سلامت در دانشگاه مارجون پلیمت را دارد.

بخشی از کتاب صوتی تاریخ روانشناسی در ده پرسش

کسانی که به زندگی شخصی واتسون علاقه دارند شاید دوست داشته باشند بدانند که در سال ۱۹۱۹ دانشجویان دختر واتسون را جذاب‌ترین استاد مرد انتخاب کردند (بنجامین، ویتیکر، رمزی و زیو، ۲۰۰۷). ضمیمه‌ی جالبی بر داستان واتسون وجود دارد. این‌طور می‌گویند که دلیل اصلی اخراج او نه رابطه‌اش با روزالی رینر بلکه انجام آزمایش‌هایی بود که او درباره‌ی تأثیرات فیزیولوژیک رابطه‌ی جنسی انجام می‌داد؛ خودش و روزالی موضوع تحقیقش بودند. البته، این داستان چیز زیادی را روشن نمی‌کند- داستانی بیش نیست (بنجامین و دیگران، ۲۰۰۷)، اما این واقعیت، که این داستان گفته شده است، نشان می‌دهد که چطور تاریخ شاخ و برگ داده می‌شود تا به استنباط گوینده‌اش تحقق ببخشد- شاید درباره‌ی واتسون بیشتر از دیگران.

واتسون بیرون از دانشگاه کار بسیار موفقی را در حوزه‌ی تبلیغات شروع کرد (باکلی، ۱۹۸۲). راهکار او استفاده از اصول رفتارشناختی در تبلیغات بود، به ویژه با استفاده از تبلیغات برای بیرون کشیدن عواطف جمعی. برای مثال، واتسون برای پودر بچه‌ی جانسون و جانسون تبلیغاتی ساخت که بر خطرات عفونت برای کودکان و «خلوص» و «پاکیزگی» پودر بچه تأکید می‌کرد. به علاوه، واتسون از اصول اولیه‌ی شرطی‌سازی استفاده می‌کرد تا افراد مشهور را با محصول مورد نظر مرتبط کند. مِری ملکه‌ی رومانی در تصویری نشان داده شده بود در حالی که کرم نرم‌کننده‌ی پوند را تأیید می‌کرد. امروزه هم تکنیک‌های مشابهی به کار می‌رود.

واتسون و رینر با ورود دو پسرشان از اصول رفتارگرایان برای تربیت و رشد فرزندانشان استفاده کردند. کتاب واتسون به نام مراقبت روانشناختی از نوزاد و کودک۱۶۹ در سال ۱۹۲۸ چاپ شد و پرفروش‌ترین کتاب سال شد. رویکرد واتسون به پرورش کودک مبتنی بر این فرض بود که کودکان بزرگسالان کوچک‌اند. درست همان‌طور که در ارتباط با اصول شرطی‌سازی تفاوت بنیادینی بین موش و انسان نبود، پس بین کودکان و بزرگسالان هم تفاوتی وجود نداشت. واتسون بر این باور بود که بچه‌ها باید به مستقل بودن تشویق شوند و نشان دادن عواطف و احساسات از جانب پدر و مادر باعث می‌شود که آنها زیاده از حد محفاظت‌شده بار بیایند. او در کتابش در سال ۱۹۲۸ نوشت:

مادرها نمی‌دانند که وقتی کودکانشان را می‌بوسند و آنها را برمی‌دارند و تکان می‌دهند، نوازش می‌کنند و روی زانویشان تکان می‌دهند، خیلی آرام در حال ساختن انسانی‌اند که از کنار آمدن با جهانی که بعدها در آن زندگی می‌کند کاملاً ناتوان خواهد بود.