کتاب شکوه وصال؛ مروری بر آیات نماز

«شکوه وصال» نوشته محمدعلی انصاری مروری بر آیات نماز دارد. این اثر دومین دفتر از مجموعه مفاهیم قرآنی است که برگرفته ازگفتارهای مفسر قرآن کریم، استاد محمدعلی انصاری است و پس از بازبینی و اصلاح توسط ایشان، منتشر شده است. جایگاه نماز در مسیر حرکت رسولان الهی، اهمیت و جایگاه نماز، تعامل صحیح با نماز، شروط صحت و قبول نماز، نمازهای ذکرشده در قرآن، اوقات برپایی نماز در قرآن، آثار تربیتی اخلاقی نماز و نمازهای بی‌اثر از جمله سرفصل‌های این کتاب ارزشمندند. در بخشی از کتاب درباره کیفیت خواندن نماز آمده است: یکی از احکامی که درخصوص نماز در قرآن کریم آمده، مربوط به آهسته یا بلند خواندن نماز است؛ آنجاکه خداوند سبحان به پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید: (قُلِ ادْعُوا اللهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَنَ أَیا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَی وَ لاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِک وَ لاَ تُخَافِتْ بِهَا وَ ابْتَغِ بَینَ ذَلِک سَبیلاً) اسراء ۱۱۰ بگو الله را بخوانید یا «رحمان» را، هرکدام را بخوانید، (ذات پاکش یکی است و) برای او بهترین نام‌هاست.» و نمازت را زیاد بلند یا خیلی آهسته نخوان و در میان آن دو، راهی معتدل انتخاب کن. واژهٔ «جَهْر» در لغت به‌معنای ارتفاع، آشکارکردن و بلندکردن است و واژهٔ «اِخْفات» به‌معنای به‌زیرآوردن، پایین‌آوردن و پنهان‌کردن است و هر دو واژه از اوصاف کلام است؛ چنان‌که وقتی سخنی به فریاد و بانگ ادا شود به آن «اَلجَهْرُ بِالْکَلامِ» و هنگامی‌که زمزمه‌وار گفته شود به آن «اَلاِخْفاتُ بِالْکَلامِ» گویند. استنباط فقهی از این آیهٔ شریفه این است که قرائت حمد و سورهٔ نمازهایی که در روز خوانده می‌شوند، یعنی نماز ظهر و عصر، باید با صدای آهسته باشد و حمد و سورهٔ نماز صبح و نمازهایی که در شب برپا می‌شوند، یعنی نماز مغرب و عشا، به‌دلیل آنکه چهره‌ها در آن هنگام دیده نمی‌شود و هوا تاریک است، باید با صدای بلند خوانده شود.