کتاب انسان معنوی شکوه هستی، لبخند خدا

امروزه معناگرایی و معنویت گوهر گمشده‌ای است که در غوغای مشتعل مادیت، تنها کسان اندکی به‌دنبال یافتن و به‌دست آوردن آن می‌باشند. در این بین البته ظرفیت دین کم‌نظیر و شاید در مواردی بی‌بدیل است، ولی مسلما منحصربه‌فرد نیست. پیام وحی و ایمان دینی (به‌ویژه در ادیان ابراهیمی)، منبع سرشاری است که انسان را متوجه عالمی به‌مراتب فراخ‌تر، گسترده‌تر و غایت‌مندتر می‌نماید؛ که البته انسان یکی از ثمرات و نتایج و شاید از برگزیده‌های چنین جهانی است. «انسان معنوی» انسانی است که می‌تواند این غایت‌مداری و هدفمندی را بفهمد و خود را در مسیر کمال ممکن خویشتن قرار دهد. انسان معنوی» برآیند سه‌گانه «عقلانیت»، «دین انسان‌گرا» و «تعالی‌طلبی انسان» است. در این مسیر البته آن‌چه مفروض گرفته شده آن‌که، پدیده‌هایی مانند خاص‌گرایی فرهنگی و بنیادگرایی، تعصب و تصلب، کارکردهای دین رسمی، تمسک‌های بدون حقیقت، مناسک‌های کاذب دینی توام با هیاهو و پر سر و صدا و مانند آن؛ هیچ‌یک کفایت چنین آفرینندگی را ندارند. آن‌چه این نوشتار بررسی می‌کند، اولا، «معنویت و تعالی‌طلبی انسان» سابقه‌ای دیرپا در تلاش‌های انسانی و در تکاپوی ادیان دارد و ثانیا، موضوعی است که تنها از راه آگاهی، آزادی، مسئولیت‌پذیری و تلاش تامین می‌گردد. در این مطالعه نگره فلسفی و یا گرایش ایمان‌گرایان مسیحی دنبال نمی‌شود؛ بلکه بیشتر یافته‌های روان‌شناختی و دستاوردهای اخلاقی و دینی مرتبط با معنویت‌گرایی و مهم‌تر از این‌ها تجارب ارزشمند معنوی مدنظر قرار خواهد گرفت. این کتاب متشکل از چهار فصل و یک پیوست است. در فصل اول، تعاریف و مفاهیم پایه معناگرایی؛ مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. در فصل دوم، موضوع عقل، دین و معنویت تبیین می‌شوند. با توجه به مطالعات فصول پیشین در فصل سوم، شاخص‌ها و ویژگی‌های انسان معنوی و نمایه‌ها و گویه‌های مربوط استخراج می‌شوند. سرانجام در فصل چهارم، پرسش‌نامه متکی به نتایج حاصله از پژوهش طراحی و برای تسهیل در خود ارزیابی و خود کنترلی ارایه می‌شود.