کتاب جنگ اوکراین و دورنمای همکاری های اقتصادی و امنیت مشترک منطقه ای

کتاب جنگ اوکراین و دورنمای همکاری های اقتصادی و امنیت مشترک منطقه ای نوشته محسن مسرت، جنگ را در پیوند با رقابت قدرت‌ها، مناسبات اقتصادی و مسئله‌ی امنیت بررسی می‌کند. نویسنده ضمن پذیرش مسئولیت روسیه در آغاز حمله، ریشه‌های درگیری را در سیاست‌های ناتو، جایگاه آمریکا و روابط روسیه با اروپا جست‌وجو کرده است. نشر نقد فرهنگ این کتاب را منتشر کرده است. بحث اصلی از تحلیل منازعه فراتر می‌رود و به این سؤال می‌رسد که همکاری اقتصادی و امنیت مشترک چگونه می‌توانند جایگزینی برای تقابل نظامی باشند، به‌ویژه در خاورمیانه. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جنگ اوکراین و دورنمای همکاری های اقتصادی و امنیت مشترک منطقه ای

کتاب جنگ اوکراین و دورنمای همکاری های اقتصادی و امنیت مشترک منطقه ای، بررسی محسن مسرت از پیوند جنگ، اقتصاد و سلطه در روابط بین‌الملل است. نویسنده موضوع را صرفاً به تصمیم رهبران روسیه یا تحولات داخلی اوکراین محدود نمی‌کند. او مناسبات آمریکا با متحدان اروپایی، گسترش ناتو و وابستگی‌های انرژی را در مرکز بحث قرار داده است. زاویه‌ی تحلیل او انتقادی است و به‌ویژه سیاست خارجی آمریکا را زیر سؤال می‌برد. مسرت هم‌زمان حمله‌ی روسیه را ناقض قوانین بین‌المللی می‌داند و توجیهات ناسیونالیستی پوتین را نقد می‌کند. بنابراین، توضیح زمینه‌های جنگ در استدلال او به‌معنای تأیید تصمیم روسیه نیست. نویسنده میان مسئولیت آغاز حمله و بررسی عواملی که به شکل‌گیری بحران کمک کرده‌اند، تمایز می‌گذارد. بحث‌ها از ژئوپلیتیک به اقتصاد سیاسی امتداد دارند؛ قیمت انرژی، قدرت دلار، تجارت تسلیحات و موقعیت رقابتی صنایع اروپا در کنار ملاحظات نظامی بررسی می‌شوند. خواننده در این مسیر با تحلیلی مواجه است که پیامدهای جنگ را فراتر از میدان نبرد دنبال می‌کند.
کتاب جنگ اوکراین و دورنمای همکاری های اقتصادی و امنیت مشترک منطقه ای دو بخش دارد. بخش نخست، جنگ اوکراین، شامل سه فصل درباره‌ی مناقشه‌ی اوکراین، جنگ روسیه علیه اوکراین و ماهیت هژمونیسم آمریکا است. بحث‌هایی مانند امنیت در ازای قدرت پول جهانی، محاصره‌ی امنیتی روسیه و چالش ناهمگونی سرزمینی و قومی، محورهای استدلال را روشن می‌کنند. نویسنده در توضیح هژمونی، رابطه‌ی قدرت نظامی با امتیازهای مالی و سیاسی را دنبال کرده است. او همچنین به نقش رسانه‌ها و نهادهای فکری در شکل‌گیری برداشت عمومی از جنگ توجه دارد. بخش دوم، امکان همکاری‌های اقتصادی و امنیت مشترک در خاورمیانه را مطرح می‌کند. مسئله‌ی اقوام، مرزها و رقابت دولت‌ها در این بخش اهمیت پیدا می‌کند. پیوند این دو بخش، پرسش از سازوکاری است که امنیت کشورها را وابسته به تهدید همسایگان نکند. متن از شرح بحران به طرح یک بدیل سیاسی حرکت می‌کند، بی‌آنکه بحث اقتصادی را از مسئله‌ی صلح جدا بداند.

خلاصه کتاب جنگ اوکراین و دورنمای همکاری های اقتصادی و امنیت مشترک منطقه ای

محسن مسرت در کتاب جنگ اوکراین و دورنمای همکاری های اقتصادی و امنیت مشترک منطقه ای استدلال می‌کند که شناخت جنگ به بررسی هم‌زمان تصمیم روسیه، گسترش ناتو، رقابت آمریکا با قدرت‌های دیگر و شکاف‌های داخلی اوکراین نیاز دارد. او تحریم‌ها و اختلال در مبادلات انرژی را عواملی می‌داند که هزینه‌ی درگیری را به اقتصاد اروپا نیز منتقل می‌کنند. نویسنده در توضیح استمرار بحران، از وابستگی امنیتی متحدان آمریکا و پیوند این وابستگی با منافع اقتصادی سخن می‌گوید. بحث ناهمگونی قومی و سرزمینی نیز نشان می‌دهد چگونه اختلاف‌های داخلی می‌توانند به ابزار رقابت خارجی تبدیل شوند. پیشنهاد محوری او، عبور از امنیت مبتنی بر تقابل به همکاری اقتصادی و امنیت مشترک است؛ الگویی که مسرت امکان طرح آن را برای مناسبات کشورهای خاورمیانه نیز بررسی کرده است.

چرا باید کتاب جنگ اوکراین و دورنمای همکاری های اقتصادی و امنیت مشترک منطقه ای را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جنگ اوکراین و دورنمای همکاری های اقتصادی و امنیت مشترک منطقه ای را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• بررسی جنگ از منظر پیوند قدرت نظامی، پول جهانی و بازار انرژی.
• شناخت تفاوت میان مسئولیت حقوقی آغاز حمله و زمینه‌های سیاسی بحران.
• آشنایی با استدلال امنیت مشترک به‌عنوان جایگزین رقابت تسلیحاتی.
• بررسی ارتباط مسئله‌ی مرزها و اقوام با بی‌ثباتی منطقه‌ای.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب جنگ اوکراین و دورنمای همکاری های اقتصادی و امنیت مشترک منطقه ای به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به اقتصاد سیاسی جنگ و مناسبات قدرت‌های جهانی.
• دانشجویان روابط بین‌الملل علاقه‌مند به نقد سیاست‌های ناتو.
• پژوهشگران صلح و همکاری منطقه‌ای در خاورمیانه.

بخشی از کتاب جنگ اوکراین و دورنمای همکاری های اقتصادی و امنیت مشترک منطقه ای

«در بخش دوم این کتاب، درس‌هایی که می‌توان و باید از جنگ اوکراین برای سایر نقاط جهان و به‌خصوص خاورمیانه گرفت، بررسی می‌شوند. در حقیقت هم آنچه در حال حاضر در اروپا اتفاق می‌افتد، با حوادثی که جامعهٔ بشری در خاورمیانه در چهار دههٔ اخیر شاهد آن بوده است، ارتباط ریشه‌ای دارند، زیرا در هر دو منطقه، به‌آشکار، راهبردهای هژمونیستی ایالات متحده قابل‌مشاهده است. منتهی با این تفاوت که در خاورمیانه آمریکا با جنگ‌های رودررو به‌دنبال پیاده کردن راهبردهای هژمونیستی خود است، درحالی‌که در اروپا نقش آمریکا نامرئی است، زیرا این کشور خارج از میدان جنگ، درگیری میان روسیه و اتحادیهٔ اروپا را مدیریت می‌کند. وجه مشترک سیاست‌های هژمونیستی ایالات متحده در هر دو منطقه به کار بردن راهبرد «تفرقه انداز و حکومت کن» است، یعنی راهبردی که کلیهٔ سلطه‌گران در تاریخ بشریت به کار برده‌اند. بنابراین، طراحی راهبردهای ضدسلطه‌گری و ماهیتاً صلح‌جویانه به عهدهٔ نیروهای صلح‌طلب در هر دو منطقه است. نویسنده کوشش می‌کند در بخش دوم کتاب با طراحی راهبرد همکاری‌های اقتصادی و امنیت مشترک در خاورمیانه سهم کوچکی در این راستا داشته باشد.»