کتاب تاریخ روزنامه نگاری در قلمرو زبان فارسی (جلد پنجم؛ سال های توفانزا)

کتاب تاریخ روزنامه نگاری در قلمرو زبان فارسی (جلد پنجم؛ سال های توفانزا) نوشته ناصرالدین پروین، سرگذشت مطبوعات فارسی را در پیوند با کشمکش‌های سیاسی و دگرگونی‌های اجتماعی بررسی کرده است. موضوع محوری این جلد، گسترش چشمگیر نشریه‌ها در فضایی است که آزادی قلم، توقیف، رقابت حزبی و دخالت قدرت‌های خارجی هم‌زمان در شکل‌گیری آن نقش داشتند. نشر نی این کتاب را منتشر کرده است. نویسنده علاوه‌بر روزنامه‌ها و مجله‌های ایران، مطبوعات فارسی دیگر کشورها، پخش رادیویی و فیلم‌های خبری را نیز در بررسی خود گنجانده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تاریخ روزنامه نگاری در قلمرو زبان فارسی (جلد پنجم؛ سال های توفانزا)

کتاب تاریخ روزنامه نگاری در قلمرو زبان فارسی (جلد پنجم؛ سال های توفانزا) حاصل پژوهش ناصرالدین پروین درباره‌ی دوره‌ای از تاریخ ارتباطات است که افزایش شمار نشریه‌ها با بی‌ثباتی سیاسی و رقابت نیروهای گوناگون همراه شد. نویسنده مطبوعات را جدا از محیط پیدایششان بررسی نکرده است؛ وضعیت جهان، سیاست و اقتصاد ایران، آموزش، ادبیات و شبکه‌های ارتباطی زمینه‌ی ورود به بحث روزنامه‌نگاری را فراهم می‌کنند. این کتاب چهار بخش دارد: گفتارهای آغازین، روزنامه‌نگاری در ایران، روزنامه‌نگاری فارسی دیگر کشورها و دیگر وسیله‌های ارتباطی. بخش نخست شامل پنج گفتار است و فصل‌های شماره‌گذاری‌شده‌ی مجموعه به ۳۰ فصل می‌رسند. عنوان‌هایی مانند اجرای قانون و گریز از آن، روش و گرایش و ارایه‌ی محتوا، روزنامه‌نگاران و دامنه‌های اداری و مالی، گستره‌ی بررسی را نشان می‌دهند. تاریخ مطبوعات در این بررسی فقط تاریخ تأسیس روزنامه‌ها نیست؛ مناسبات حقوقی، شیوه‌ی خبرگیری، رفتار حرفه‌ای و امکان ادامه‌ی فعالیت نیز بخشی از موضوع‌اند. نویسنده در پیشگفتار، انبوهی نشریه‌ها را انفجار مطبوعاتی نامیده و دشواری شناسایی عنوان‌های جایگزین روزنامه‌های توقیف‌شده را توضیح داده است.
کتاب تاریخ روزنامه نگاری در قلمرو زبان فارسی (جلد پنجم؛ سال های توفانزا) بررسی نشریه‌های پایتخت را در کنار مطبوعات شهرستان‌ها قرار داده است. فصل‌های موضوعی نیز سهم زنان، کودکان، جوانان، کارگران، کشاورزان و دیگر گروه‌های اجتماعی را در فضای مطبوعاتی دنبال می‌کنند. طنز، فکاهه، کاریکاتور، نقد کتاب، شعر، داستان کوتاه و پاورقی، موضوع بررسی‌های جداگانه‌اند. نویسنده در کنار گرایش‌های سیاسی، به جزئیات کار رسانه‌ای توجه کرده است: خبر از چه منابعی فراهم می‌شد، عکس خبری چگونه به کار می‌رفت و آگهی دولتی چه نسبتی با فشار بر نشریه‌ها داشت. بخش برون‌مرزی به افغانستان، فرارود، هند، پاکستان و چند کشور دیگر اختصاص دارد. فصل‌های پایانی نیز رادیوهای فارسی‌زبان و فیلم‌های خبری و تبلیغی را بررسی می‌کنند. پیشگفتار، پژوهش تاریخی را فرایندی گشوده معرفی کرده است؛ پیداشدن شماره‌ای تازه از یک روزنامه می‌تواند تاریخ پایان فعالیت آن نشریه را تغییر دهد. این توضیح، حساسیت تشخیص تاریخ‌ها، عنوان‌ها و پیوند میان نشریه‌ها را روشن می‌کند.

خلاصه کتاب تاریخ روزنامه نگاری در قلمرو زبان فارسی (جلد پنجم؛ سال های توفانزا)

کتاب تاریخ روزنامه نگاری در قلمرو زبان فارسی (جلد پنجم؛ سال های توفانزا) نشان می‌دهد که گسترش مطبوعات، به‌تنهایی به معنای ثبات آزادی بیان یا استقرار معیارهای حرفه‌ای نیست. نشریه‌ها در میدان رقابت دولت‌ها، دربار، حزب‌ها، گروه‌های اجتماعی و قدرت‌های خارجی فعالیت می‌کردند. قانون، حکومت نظامی و توقیف بر ادامه‌ی کارشان اثر می‌گذاشت و برخی ناشران برای ادامه‌ی انتشار به عنوان‌های جایگزین روی می‌آوردند. نویسنده در کنار این کشمکش‌ها، شیوه‌ی تنظیم خبر، نثر شعاری، دشنام، تقلید از نشریه‌های دیگر و اخلاق روزنامه‌نگاری را بررسی کرده است. هزینه‌ی تولید، دستمزد، کاغذ، آگهی و شبکه‌ی پخش نیز در سرنوشت رسانه‌ها سهم داشتند. بررسی مطبوعات فارسی بیرون از ایران و برنامه‌های رادیویی، بحث را از تاریخ روزنامه‌های یک کشور فراتر می‌برد و رابطه‌ی رسانه، زبان، قدرت و زندگی اجتماعی را برجسته می‌کند.

چرا باید کتاب تاریخ روزنامه نگاری در قلمرو زبان فارسی (جلد پنجم؛ سال های توفانزا) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تاریخ روزنامه نگاری در قلمرو زبان فارسی (جلد پنجم؛ سال های توفانزا) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• پیوند قانون مطبوعات، توقیف و شیوه‌های ادامه‌ی انتشار را توضیح می‌دهد.
• تاریخ رسانه را از مسیر خبرگیری، اخلاق حرفه‌ای و اقتصاد نشریه‌ها بررسی می‌کند.
• مطبوعات شهرستان‌ها و گروه‌های اجتماعی مختلف را معرفی می‌کند.
• دامنه‌ی بررسی را به مطبوعات برون‌مرزی و رادیوهای فارسی‌زبان گسترش می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب تاریخ روزنامه نگاری در قلمرو زبان فارسی (جلد پنجم؛ سال های توفانزا) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران تاریخ مطبوعات و ارتباطات.
• دانشجویان علاقه‌مند به رابطه‌ی رسانه و قدرت سیاسی.
• روزنامه‌نگاران علاقه‌مند به پیشینه‌ی حرفه‌ی خود.
• خوانندگان پیگیر تاریخ فرهنگی قلمرو زبان فارسی.