کتاب علی و نینو

کتاب علی و نینو نوشته قربان سعید (م. اسد بی)، داستان عشق جوانی مسلمان از خانواده‌ای اصیل در باکو به دختری گرجی و مسیحی است؛ عشقی که تفاوت باورها، آداب زندگی و تصور دو شخصیت از آینده را آشکار می‌کند. علی شهرش را بخشی از جهان شرق می‌داند، اما نینو تعلق به اروپا را با آزادی‌های زندگی خود پیوند می‌زند. رابطه‌ی این دو در بستری از دگرگونی‌های سیاسی و اجتماعی قفقاز شکل می‌گیرد. احد فرهمندی مترجم این کتاب است و انتشارات آذرتوران این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب علی و نینو

کتاب علی و نینو اثر قربان سعید، رمانی عاشقانه و تاریخی است که مسئله‌ی تعلق فرهنگی را از خلال زندگی روزمره‌ی شخصیت‌ها پیش می‌کشد. علی خان شیروانشیر، راوی داستان، در مدرسه‌ای روسی درس می‌خواند و در خانه با رسوم خانواده‌ای مسلمان پرورش یافته است. او آداب اروپایی را می‌شناسد، اما دلبستگی‌اش به شهر قدیم، سنت‌های خانوادگی و خاطره‌ی نیاکانش عمیق است. نینو کیپیانی، دختر گرجی محبوب او، برداشت دیگری از زندگی دارد. اختلاف این دو فقط به مذهب محدود نیست؛ پوشش زنان، شیوه‌ی غذاخوردن، تحصیل و مناسبات اجتماعی نیز فاصله‌ی میان تجربه‌هایشان را نشان می‌دهد. نویسنده این تفاوت‌ها را در گفت‌وگوها، برخوردهای مدرسه و دیدارهای خانوادگی نمایان کرده است. روایت اول‌شخص نیز امکان می‌دهد احساسات علی در کنار تعصب‌ها و تناقض‌هایش دیده شود. شوخی‌های مربوط به امتحان‌ها و رفتار معلم‌ها، فضای جدی اختلاف‌های فرهنگی را تعدیل می‌کند. علی گاهی از حق انتخاب خود دفاع می‌کند، اما درباره‌ی زنان داوری‌هایی دارد که محدودیت نگاه او را آشکار می‌سازد.
کتاب علی و نینو شهر باکو را به یکی از محورهای اصلی داستان تبدیل می‌کند. شهر قدیم با کوچه‌های باریک، مسجدها، فرش‌ها و پیوندهای خویشاوندی در برابر محله‌های بیرونی، تأسیسات نفتی و نهادهای شهری قرار گرفته است. این تقسیم‌بندی، تصویری از کشمکش درونی راوی نیز به دست می‌دهد؛ جوانی که هم به میراث خانوادگی وابسته است و هم دل در گرو کسی دارد که بیرون از همان محیط زندگی می‌کند. روایت، ادعاهای شخصیت‌ها درباره‌ی برتری شرق یا غرب را کنار یکدیگر می‌گذارد. سخنان معلم جغرافیا، عموی علی و نینو نشان می‌دهد هریک از جایگاه خود به جهان نگاه می‌کنند. انقلاب روسیه، شکل‌گیری آذربایجان مستقل و کشمکش‌های سیاسی نیز افق زندگی خصوصی شخصیت‌ها را تغییر می‌دهد، بی‌آنکه موضوع عشق از مرکز توجه کنار برود. مقدمه‌ی این کتاب همچنین دیدگاه‌های متفاوت درباره‌ی هویت نویسنده و انتساب اثر را مطرح کرده است. این بحث، پیشینه‌ی نام قربان سعید را به موضوعی برای بررسی تبدیل می‌کند، نه مسئله‌ای که بتوان درباره‌ی جزئیاتش حکمی قطعی داد.

خلاصه داستان علی و نینو

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
علی خان شیروانشیر در کلاس جغرافیا با این سؤال روبه‌رو می‌شود که باکو به اروپا تعلق دارد یا آسیا. او جانب آسیا را می‌گیرد، اما نینو یادآوری می‌کند که زندگی در محیطی اروپایی امکان دیدار آزادانه‌ی آن‌ها را فراهم کرده است. علی در آستانه‌ی پایان تحصیل، آینده‌اش را در کنار نینو تصور می‌کند. او میان درس و امتحان، دیدار بستگان و گردش در شهر، مدام به ازدواج فکر می‌کند. رابطه‌ی این دو با تفاوت دین و انتظارهای خانواده‌ها روبه‌روست. پدر علی، باوجود باورهای محافظه‌کارانه‌اش، از ازدواج حمایت می‌کند، اما خانواده‌ی نینو تردید دارند. علاقه‌ی مشترک برای رفع همه‌ی مانع‌ها کافی نیست و حضور اطرافیان تصمیم آن‌ها را پیچیده‌تر می‌کند. دگرگونی‌های سیاسی نیز به‌تدریج دامنه‌ی انتخاب‌های این دو جوان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

چرا باید کتاب علی و نینو را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب علی و نینو را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• رابطه‌ی عاشقانه، تفاوت‌های مذهبی و فرهنگی را در موقعیت‌های مشخص زندگی نشان می‌دهد.
• توصیف محله‌ها و مناسبات شهری، تصویری از باکوی گرفتار میان سنت و صنعت نفت ارائه می‌کند.
• روایت اول‌شخص، فاصله‌ی میان احساس عاشقانه و باورهای محدودکننده‌ی راوی را آشکار می‌سازد.
• داستان پیوند انتخاب‌های شخصی با کشمکش‌های سیاسی قفقاز را بررسی می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب علی و نینو به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های عاشقانه در بستر تحولات تاریخی.
• خوانندگان کنجکاو درباره‌ی زندگی اجتماعی و فرهنگی باکو و قفقاز.
• دوستداران داستان‌هایی درباره‌ی ازدواج میان پیروان دو دین.
• مخاطبان علاقه‌مند به کشمکش میان دلبستگی شخصی و سنت‌های خانوادگی.