کتاب رسم روایتگری

کتاب رسم روایتگری (بررسی شیوه روایت در پنج اثر گزارشی - داستانی دفاع مقدس) پژوهش و گردآوری آسیه ارزانی نافچی، نسبت میان ثبت خاطرات جنگ و فنون داستان‌نویسی را بررسی کرده است. پرسش اصلی این کتاب به نقش نویسنده در بازگویی واقعیت مربوط می‌شود: وقتی تغییر وقایع و ساختن شخصیت‌های تازه مجاز نیست، مهارت نویسندگی چگونه آشکار می‌شود؟ پاسخ پژوهش بر دو عنصر شخصیت‌پردازی و زاویه‌دید متمرکز است. انتشارات دبیزش این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رسم روایتگری

کتاب رسم روایتگری (بررسی شیوه روایت در پنج اثر گزارشی - داستانی دفاع مقدس) حاصل بررسی آسیه ارزانی نافچی درباره‌ی چگونگی بازگویی خاطرات جنگ است. پژوهشگر پنج اثر پایی که جا ماند، من زنده‌ام، دختر شینا، لشکر خوبان و بابانظر را موضوع مطالعه قرار داده است. مسئله‌ی محوری، تفاوت میان داشتن تجربه‌ای مهم و تبدیل‌کردن آن تجربه به نوشته‌ای برخوردار از ویژگی‌های ادبی است.

به عقیده‌ی نویسنده در کتاب رسم روایتگری، خاطره‌نگار باید به اشخاص و رخدادها وفادار بماند، اما شیوه‌ی معرفی افراد، انتخاب جزئیات و بازتاب احساسات همچنان در کیفیت نوشته نقش دارد. پژوهش از همین نقطه به سراغ شخصیت‌پردازی و زاویه‌دید رفته است. نویسنده میان ارزش تاریخی خاطره و کیفیت پرداخت ادبی تفاوت می‌گذارد؛ بنابراین موضوع بررسی فقط اهمیت وقایع نیست، بلکه چگونگی عرضه‌ی آن‌ها نیز هست. مقایسه‌ی آثار نشان می‌دهد که خاطرات اسارت، تجربه‌ی حضور در جبهه و زندگی همسران رزمندگان، ظرفیت‌های متفاوتی برای توصیف اشخاص و بیان دگرگونی‌های درونی دارند.

کتاب رسم روایتگری (بررسی شیوه روایت در پنج اثر گزارشی - داستانی دفاع مقدس) در سه فصل تنظیم شده است: کلیات و تعاریف، شیوه‌های شخصیت‌پردازی و زاویه‌دید و بررسی این دو عنصر در پنج اثر منتخب. فصل نخست، تعریف داستان و مقایسه‌ی داستان با خاطره‌نویسی را دربرمی‌گیرد. فصل دوم، مباحثی مانند معرفی مستقیم شخصیت، شناساندن اشخاص از طریق رفتار، شخصیت‌های ایستا و پویا و روایت اول‌شخص و سوم‌شخص را توضیح می‌دهد. تک‌گویی درونی، حدیث نفس، روایت نامه‌ای و روایت یادداشت‌گونه نیز در همین چارچوب معرفی شده‌اند.

فصل سوم، بحث‌های نظری را به نمونه‌های مشخص پیوند می‌زند. بررسی‌ها فقط توصیف ویژگی‌های مثبت نیستند؛ پژوهشگر کاربرد واژه‌های محاوره‌ای بیرون از گفت‌وگوها و برخی انتخاب‌های نگارشی را نیز نقد کرده است. خواننده در این مسیر با شیوه‌ای از مطالعه‌ی ادبی آشنا می‌شود که به‌جای توقف در موضوع جنگ، نحوه‌ی ساخته‌شدن تصویر اشخاص و انتقال تجربه را بررسی می‌کند.

خلاصه کتاب رسم روایتگری

کتاب رسم روایتگری (بررسی شیوه روایت در پنج اثر گزارشی - داستانی دفاع مقدس) این ایده را دنبال می‌کند که محدودیت در تغییر واقعیت، نقش نویسنده را از میان نمی‌برد. خاطره‌نگار می‌تواند از راه توصیف ظاهر اشخاص، نقل گفت‌وگو، نمایش رفتار و بازتاب اندیشه‌ها، تصویری مشخص از افراد بسازد. پژوهش سپس نشان می‌دهد که یکسان‌بودن زاویه‌دید اول‌شخص، به معنای یکسان‌بودن کیفیت آثار نیست.

ترتیب زمانی یادداشت‌ها، میزان توجه به جزئیات و استفاده از تک‌گویی، تجربه‌های متفاوتی ایجاد می‌کنند. مقایسه‌ی نمونه‌ها، فاصله‌ی میان گزارش‌کردن یک اتفاق و پرداخت‌کردن آن را روشن می‌سازد. دغدغه‌ی اصلی، شناخت امکاناتی است که نویسنده برای حفظ سندیت خاطرات و تقویت جنبه‌ی ادبی نوشته در اختیار دارد.

چرا باید کتاب رسم روایتگری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب رسم روایتگری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• پیوند تعریف‌های شخصیت‌پردازی و زاویه‌دید با نمونه‌های مشخص خاطرات جنگ.
• شناخت تفاوت میان ثبت رویداد و پرداخت ادبی تجربه.
• بررسی نقش جزئیات، رفتار و تک‌گویی در معرفی اشخاص.

خواندن کتاب رسم روایتگری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب رسم روایتگریبه این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران ادبیات جنگ و خاطره‌نویسی.
• دانشجویان علاقه‌مند به شخصیت‌پردازی و زاویه‌دید.
• نویسندگان خاطرات که دغدغه‌ی حفظ واقعیت و پرداخت ادبی دارند.