کتاب مبانی شیمی آلی فلزی

کتاب مبانی شیمی آلی فلزی (مفهوم، سنتز و کاربرد) نوشته بی. دی. گاپتا و ای. جی. الیاس، پیوند میان شیمی آلی و شیمی معدنی را از مسیر بررسی ترکیبات دارای پیوند فلزـکربن توضیح می‌دهد. موضوع اصلی این کتاب، شناخت ساختار، پیوند و واکنش‌پذیری ترکیبات آلی‌فلزی، به‌ویژه کمپلکس‌های فلزات واسطه است. صدیقه عابدان زاده و محمد عربی زنجانی، ترجمه هشت فصل نخست اثر را برای مطالعه‌ی مباحث پایه فراهم کرده‌اند. انتشارات دانشگاه خوارزمی این کتاب را منتشر کرده است. مثال‌ها و تمرین‌های کتاب، مباحث نظری را به مسئله‌های مربوط به سنتز و کاتالیز پیوند می‌دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مبانی شیمی آلی فلزی

کتاب مبانی شیمی آلی فلزی نوشته بی. دی. گاپتا و ای. جی. الیاس، شناخت ترکیبات آلی‌فلزی را به معرفی نام‌ها و فرمول‌ها محدود نمی‌کند. نویسندگان، ماهیت پیوند فلزـکربن را مبنایی برای فهم ساختار و رفتار این ترکیبات قرار داده‌اند. بحث مقدماتی، تعریف ترکیب آلی‌فلزی و دسته‌بندی این ترکیبات بر پایه‌ی فلزات گروه اصلی، فلزات واسطه و لانتانیدها و اکتینیدها را در بر می‌گیرد. تمرکز اصلی، شیمی فلزات واسطه است؛ حوزه‌ای که بررسی پیوند و سازوکار واکنش در آن به شناخت کاربردهای کاتالیستی کمک می‌کند. تاریخچه‌ی کشف ترکیبات مهم نیز در کنار بحث‌های مفهومی آمده است تا ارتباط میان مشاهده‌های تجربی و گسترش مدل‌های پیوند روشن شود. نویسندگان محتوای اثر را باتکیه‌بر جزوه‌های درسی خود تنظیم کرده‌اند. مثال‌ها، سؤالات پایان فصل و منابع تکمیلی، فرصت مرور مطالب و پیگیری موضوعات تخصصی‌تر را فراهم می‌کنند. مخاطب اصلی این ترجمه، دانشجوی شیمی در سطح کارشناسی است که می‌خواهد مباحث مقدماتی این حوزه را به یکدیگر مرتبط کند.
کتاب مبانی شیمی آلی فلزی در این ترجمه هشت فصل دارد. فصل مقدمه، اهمیت ترکیبات آلی‌فلزی را در نقش واکنشگر، افزودنی و کاتالیست بررسی کرده است. مباحث بعدی شامل قاعده‌ی ۱۸ الکترون، شمارش الکترون‌ها، پیوندهای فلزـفلز و کربونیل‌های فلزی می‌شوند. فصل لیگاندهای ناظر خنثی، فسفین‌ها و کاربن‌های نیتروژن‌هتروسیکلیک را معرفی می‌کند. فصل‌های بعد، آلکن‌ها و آلکین‌ها به‌عنوان لیگاند، کمپلکس‌های کاربن فیشر و شراک، لیگاندهای آلکیل و آریل و ترکیبات ساندویچی را پوشش می‌دهند. فصل واکنش‌های خاص نیز افزایش اکسایشی، حذف کاهشی و جایگیری مهاجرتی را توضیح می‌دهد. جدول‌های مربوط به شمارش الکترون و ویژگی‌های لیگاندها، همراه شکل‌های اوربیتالی و طرح‌های واکنش، بخش مهمی از ارائه‌ی مطالب هستند. نمونه‌های صنعتی نیز صرفاً کاربردهای مطلوب را نشان نمی‌دهند؛ بحث افزودنی‌های سوخت و ترکیبات آلی‌قلع، پیامدهای زیست‌محیطی و محدودیت‌های مصرف را مطرح کرده است. این همراهی میان مبانی و کاربرد، امکان بررسی تفاوت میان سودمندی یک ترکیب در واکنش شیمیایی و مشکلات استفاده از آن در مقیاس صنعتی را فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب مبانی شیمی آلی فلزی

کتاب مبانی شیمی آلی فلزی، رفتار ترکیبات آلی‌فلزی را از راه بررسی نوع پیوند، شمار الکترون‌ها و ویژگی لیگاندهای متصل به فلز توضیح می‌دهد. بحث اصلی از این پرسش آغاز می‌شود که چه ترکیبی آلی‌فلزی به‌شمار می‌آید و چرا اتصال یک گروه آلی به فلز می‌تواند رفتار شیمیایی آن گروه را تغییر دهد. مطالب سپس به مدل‌های پیوند و خانواده‌های مختلف کمپلکس‌ها می‌رسند. مباحث واکنش‌ها نشان می‌دهند که تغییر در پیوندهای پیرامون فلز چگونه در تبدیل مواد نقش دارد. نمونه‌هایی از واکنشگرهای آلی‌روی، آلی‌مس و آلی‌آهن نیز تنوع استفاده از این ترکیبات را نشان داده‌اند. پیام محوری این کتاب، پیوند میان شناخت ساختار و فهم واکنش‌پذیری است؛ شناختی که برای توضیح عملکرد واکنشگرها و کاتالیست‌ها ضرورت دارد.

چرا باید کتاب مبانی شیمی آلی فلزی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مبانی شیمی آلی فلزی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• قاعده‌ی ۱۸ الکترون و شمارش الکترون‌ها، مبنایی برای بررسی کمپلکس‌ها فراهم می‌کنند.
• مقایسه‌ی لیگاندها، نقش ویژگی‌های فضایی و الکترونی را روشن می‌کند.
• سؤالات پایان فصل، فرصتی برای سنجش درک مفاهیم هستند.
• نمونه‌های افزودنی‌ها، رابطه‌ی کاربرد صنعتی و پیامدهای زیست‌محیطی را نشان می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مبانی شیمی آلی فلزی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان کارشناسی شیمی که درس شیمی آلی‌فلزی را می‌گذرانند.
• مدرسانی که برای توضیح پیوند و واکنش‌پذیری کمپلکس‌ها به مثال و مسئله نیاز دارند.
• علاقه‌مندان به مبانی کاتالیز همگن و نقش فلزات در سنتز آلی.