کتاب ادهوکراسی حرفه ای

کتاب ادهوکراسی حرفه ای (بن‌سازه طراحی سازمان‌های پیچیده در عصر شبکه‌های هوشمند) نوشته علی اصغر پورعزت، پاکنوش کیانی و شبنم زرجو، مسئله‌ی طراحی سازمان در محیط‌های متغیر را بررسی می‌کند. ایده‌ی محوری این کتاب، پیوند انعطاف‌پذیری تیم‌ها با دانش تخصصی است؛ پیوندی که قرار است امکان تغییر را بدون کنارگذاشتن پایداری سازمان فراهم کند. نشر کتاب مهربان این کتاب را منتشر کرده است. نویسندگان از بررسی محیط و فرهنگ سازمان آغاز کرده‌اند و به طراحی شبکه‌ای از گروه‌های ضربت و تیم‌های فوق‌تخصصی رسیده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ادهوکراسی حرفه ای

کتاب ادهوکراسی حرفه ای حاصل بررسی علی اصغر پورعزت، پاکنوش کیانی و شبنم زرجو درباره‌ی تناسب میان طرح سازمانی و محیط فعالیت سازمان است. نویسندگان سازمان را مجموعه‌ای جدا از پیرامونش نمی‌دانند؛ تصمیم‌های سیاسی، جریان‌های اقتصادی، فرهنگ، فناوری و شبکه‌های دانش بر شیوه‌ی تقسیم کار و هماهنگی اعضا اثر می‌گذارند. پرسش اصلی این است که سازمان چگونه می‌تواند در برابر تنوع و پیچیدگی محیط، ظرفیت پاسخ‌گویی داشته باشد و حتی در شکل‌دادن به شرایط مشارکت کند. ادهوکراسی حرفه‌ای در این بحث، حاصل همراه‌شدن انعطاف سازمانی با خرد و تخصص است. نویسندگان بر امکان ترکیب پویایی ادهوکراتیک و پایداری بوروکراتیک تخصص‌محور تأکید کرده‌اند. این ترکیب، بحث طراحی را از ترسیم نمودار و تعیین سلسله‌مراتب فراتر می‌برد و به جریان قدرت، ارتباطات، یادگیری و بهره‌گیری از توان متخصصان مرتبط می‌کند. بررسی فرهنگ نیز بخشی از همین مسئله است: باورها و ارزش‌های اعضا می‌توانند پذیرش یک ساختار را تقویت کنند یا مشروعیت ساختار موجود را به چالش بکشند.
کتاب ادهوکراسی حرفه ای در نه فصل، مباحث محیط، آینده‌ی سازمان، طرح‌های ساده و پیچیده، الزامات طراحی، دانش، مبانی نظری ساختار و شبکه‌ی تیم‌ها را دنبال می‌کند. عنوان‌هایی مانند «طرح‌های ساده ایستا در برابر طرح‌های ساده پویا»، «کارکرد ادهوکراسی در عصر سیطره دانش» و «شبکه گروه‌های ضربت مبتنی بر طرح ادهوکراسی حرفه‌ای» مسیر بحث را نشان می‌دهند. فصل پایانی، طراحی و استقرار تیم‌های حرفه‌ای فوق‌تخصصی را از تعیین دقیق اهداف تا سازماندهی در صحنه‌ی عمل بررسی کرده است. فصل‌ها علاوه‌بر واژگان راهنما، پرسش‌های مطالعاتی و کارگاه‌هایی برای تأمل درباره‌ی قابلیت‌های سازمان، سناریونویسی و طراحی ساختار دارند. تیم‌های خودگردان، سازمان‌های پروژه‌ای و گروه‌های کار فرازمانی نیز به‌عنوان زمینه‌های شکل‌گیری ادهوکراسی بررسی می‌شوند. بحث هوش مصنوعی در امتداد همین مسائل قرار گرفته است و ضرورت بازنگری مستمر در طراحی را پیش می‌کشد. نویسندگان هیچ الگویی را مناسب همه‌ی موقعیت‌ها نمی‌دانند؛ بنابراین محور بحث، انتخاب یک قالب ثابت نیست، بلکه شناخت شرایط و تنظیم شیوه‌ی سازماندهی متناسب با اهداف، افراد و محیط است.

خلاصه کتاب ادهوکراسی حرفه ای

کتاب ادهوکراسی حرفه ای بر این ایده بنا شده است که سازماندهی ایستا نمی‌تواند پاسخ یکسانی برای محیط‌های گوناگون و متلاطم فراهم کند. سازمان برای ادامه‌ی فعالیت، به شناخت پیش‌ران‌های محیط، تصویرپردازی آینده و بازتنظیم ظرفیت‌های خود نیاز دارد. نویسندگان انعطاف را در کنار دانش تخصصی قرار می‌دهند و ادهوکراسی حرفه‌ای را امکانی برای جمع‌کردن این دو قابلیت معرفی می‌کنند. تیم‌ها در چنین الگویی باید متناسب با مسئله و هدف شکل بگیرند و ارتباطاتشان استفاده از تخصص‌های متفاوت را ممکن سازد. طراحی از شناسایی اهداف و تخصص‌های مورد نیاز آغاز می‌شود و موضوعاتی مانند مذاکره با متخصصان، تأمین تسهیلات، تعیین محدوده‌ی فعالیت و ایجاد سیستم ارتباطی را در بر می‌گیرد. تاب‌آوری و توان انجام کار به‌جای یکدیگر نیز بخشی از این فرایند است. پیام اصلی، ضرورت بازطراحی سازمان باتوجه‌به شرایط است، نه تکیه بر یک الگوی همیشگی.

چرا باید کتاب ادهوکراسی حرفه ای را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ادهوکراسی حرفه ای را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• رابطه‌ی محیط، فرهنگ و جریان قدرت را با انتخاب ساختار سازمانی روشن می‌کند.
• تفاوت طرح‌های ایستا و پویا را در نسبت با پیچیدگی سازمان توضیح می‌دهد.
• الزامات تشکیل تیم‌های فوق‌تخصصی، از تعیین هدف تا طراحی ارتباطات، را بررسی می‌کند.
• پرسش‌ها و کارگاه‌ها زمینه‌ی بررسی مسائل طراحی در یک سازمان مشخص را فراهم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ادهوکراسی حرفه ای به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان مدیریت که موضوع سازماندهی و طراحی ساختار را مطالعه می‌کنند.
• مدیرانی که با تغییرات محیطی و هماهنگی متخصصان مواجه‌اند.
• پژوهشگران سازمان که به پیوند فرهنگ، دانش و ساختار علاقه دارند.
• مسئولان تشکیل تیم‌های پروژه‌ای و گروه‌های ضربت تخصصی.