کتاب ژاک لکان و کاربست فرویدی روانکاوی

کتاب ژاک لکان و کاربست فرویدی روانکاوی نوشته دنی نوبوس، اندیشه‌های لکان را از مسیر مسائل درمان و پیوندشان با آثار فروید بررسی می‌کند. موضوع اصلی، جایگاه کلام و زبان در تشخیص، رابطه‌ی درمانی و تفسیر است؛ موضوعی که تصویر لکان به‌عنوان متفکری صرفاً فلسفی را به پرسش می‌کشد. محمدرضا میرشاه علی این کتاب را ترجمه کرده و نشر کتاب مهربان این کتاب را منتشر کرده است. نویسنده به‌جای ارائه‌ی دستورهای ثابت درمانی، مبانی تصمیم‌گیری روانکاو و محدودیت‌های چنین دستورهایی را توضیح می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ژاک لکان و کاربست فرویدی روانکاوی

کتاب ژاک لکان و کاربست فرویدی روانکاوی، لکان را پیش از هر چیز روانکاوی بالینی معرفی می‌کند که پرسش‌هایش از مواجهه با بیماران و بازخوانی فروید شکل گرفته‌اند. دنی نوبوس بحث را از فاصله‌ی میان شهرت نظری لکان و کمتر دیده‌شدن فعالیت بالینی او آغاز کرده است. نویسنده، نه شیفتگی به عبارت‌های معماگونه‌ی لکان را مبنای شناخت قرار می‌دهد و نه طرد کلی اندیشه‌های او را. محور بررسی، رابطه‌ی سوژه، کلام و زبان است؛ رابطه‌ای که در این خوانش، مبنای فهم مسائل درمانی محسوب می‌شود. مفاهیم لکانی نیز جدا از یکدیگر معرفی نمی‌شوند، زیرا توضیح هریک به مفاهیم دیگر وابسته است. نویسنده برای روشن‌کردن این پیوندها، اصول نظری را در کنار نمونه‌های بالینی قرار داده است. پرسش اصلی این است که اندیشه‌های لکان چه نسبتی با شنیدن گفته‌های بیمار و تعیین جایگاه روانکاو در درمان دارند.
کتاب ژاک لکان و کاربست فرویدی روانکاوی پنج فصل دارد: تشخیص از طریق کلام و انتقال، روانکاو چه می‌خواهد؟، استراتژی‌های انتقال، استراتژی‌های تفسیر و مجوز برای تحلیل نشانه‌های زمانه. این فصل‌ها به‌ترتیب مسائل تشخیص، موقعیت روانکاو، مواجهه با انتقال، تفسیر و سازمان‌دهی آموزش روانکاوی را بررسی می‌کنند. ترتیب مطالب موضوعی است و مسیر درمان را از نخستین ملاقات تا پایان دنبال نمی‌کند. نویسنده این انتخاب را به تنوع موقعیت‌های بالینی مربوط می‌داند؛ تنوعی که امکان تدوین دستورهای یکسان را محدود می‌کند. بحث درباره‌ی بازگشت به فروید نیز به معنای یکسان‌دانستن دو دستگاه فکری نیست. نوبوس هم ریشه‌های فرویدی پیشنهادهای لکان را پی می‌گیرد و هم گسترش‌ها، اصلاح‌ها و فاصله‌گرفتن‌های او را نشان می‌دهد. این کتاب علاوه‌بر نتیجه‌گیری، کتاب‌شناسی آثار لکان را نیز در بر دارد. حاصل این شیوه‌ی بررسی، آشنایی با نسبت نظریه و عمل است، نه مجموعه‌ای از پاسخ‌های آماده برای موقعیت‌های درمانی.

خلاصه کتاب ژاک لکان و کاربست فرویدی روانکاوی

کتاب ژاک لکان و کاربست فرویدی روانکاوی بر این ایده استوار است که فهم پیشنهادهای بالینی لکان از مسیر بازخوانی فروید ممکن می‌شود. تشخیص در این چارچوب، تنها ثبت نشانه‌های ظاهری نیست؛ شیوه‌ی سخن‌گفتن بیمار و رابطه‌ای که با روانکاو برقرار می‌کند نیز اهمیت دارند. نوبوس توضیح می‌دهد که تمایز ساختارهای روانی بر موقعیت درمانگر و نحوه‌ی برخورد با انتقال اثر می‌گذارد. او همچنین تفاوت دیدگاه فروید و لکان درباره‌ی امکان تحلیل بیماران روان‌پریش را بررسی کرده است. دغدغه‌ی محوری، شنیدن کلام بیمار بدون فروکاستن تجربه‌ی او به یک الگوی ثابت است. نویسنده از همین مسیر، ضرورت انعطاف در کار بالینی و محدودیت قواعد استاندارد را روشن می‌کند.

چرا باید کتاب ژاک لکان و کاربست فرویدی روانکاوی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ژاک لکان و کاربست فرویدی روانکاوی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• پیوند مفاهیم لکانی با پرسش‌های مشخص درمانی روشن می‌شود.
• ریشه‌های فرویدی اندیشه‌های لکان در کنار تفاوت‌های این دو بررسی می‌شوند.
• نقش کلام و انتقال در تشخیص توضیح داده می‌شود.
• محدودیت نسخه‌های یکسان برای موقعیت‌های متفاوت بالینی مشخص می‌شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ژاک لکان و کاربست فرویدی روانکاوی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌درمانگران علاقه‌مند به مبانی کار بالینی لکانی.
• دانشجویان روان‌شناسی و روان‌پزشکی که پیوند نظریه و درمان را دنبال می‌کنند.
• خوانندگان آشنا با مفاهیم روانکاوی که به رابطه‌ی لکان و فروید علاقه دارند.