کتاب راهبردهای توسعه آموزش در جهان اسلام

کتاب راهبردهای توسعه آموزش در جهان اسلام تألیف آیسسکو، آموزش را به مسئله‌ی توسعه، عدالت اجتماعی و تولید دانش پیوند می‌دهد. مسئله‌ی محوری این کتاب، فاصله‌ی میان گسترش فرصت‌های تحصیل و کیفیت یادگیری است؛ فاصله‌ای که افزایش شمار مدارس و دانشجویان به‌تنهایی برطرفش نمی‌کند. محمد تابش و مهدی ستوده فر مترجمان این سند راهبردی هستند و انتشارات دبیزش این کتاب را منتشر کرده است. مباحث از شناسایی کاستی‌های نظام‌های آموزشی تا تعیین اولویت‌های اصلاح و سازوکارهای اجرایی پیش می‌روند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راهبردهای توسعه آموزش در جهان اسلام

کتاب راهبردهای توسعه آموزش در جهان اسلام حاصل تدوین دیدگاه‌ها و پیشنهادهای آیسسکو برای اصلاح نظام‌های آموزشی کشورهای اسلامی است. آیسسکو، به‌عنوان سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی اسلامی، مسئله‌ی آموزش را فراتر از انتقال اطلاعات در کلاس درس بررسی کرده است. موضوع اصلی، فراهم‌کردن شرایطی است که افراد بتوانند دانش کسب کنند، توانایی تحلیل و خلاقیت خود را پرورش دهند و در زندگی اجتماعی و اقتصادی مشارکت داشته باشند. متن، حفظ هویت ملی و مذهبی را در کنار تعامل علمی و فرهنگی با جهان مطرح می‌کند. جهانی‌شدن، گسترش فناوری اطلاعات، شکل‌گیری جامعه‌ی دانایی و افزایش تقاضا برای تحصیل، زمینه‌های اصلی بحث هستند. نویسنده‌ی سازمانی این سند، اصلاح آموزش را نیازمند شناخت وضعیت هر کشور و پرهیز از واردکردن الگوهای ناسازگار با شرایط فرهنگی و اقتصادی می‌داند. بحث فرصت برابر نیز تنها به ورود به مدرسه محدود نمی‌شود؛ استمرار یادگیری، کیفیت آموزش و امکان بهره‌مندی گروه‌های محروم از امکانات تحصیلی در این چارچوب جای دارند.
کتاب راهبردهای توسعه آموزش در جهان اسلام چهار فصل دارد. فصل نخست، دستورالعمل‌های کلی مفهومی و روش‌شناختی، مفاهیم، چارچوب مرجع و اهداف کلان را توضیح می‌دهد. فصل دوم، کاستی‌های اساسی در سیستم آموزشی جهان اسلام، مشکلاتی چون بی‌سوادی، آسیب‌پذیری اجتماعی، برنامه‌های درسی ناکارآمد و ضعف تربیت معلم را بررسی می‌کند. این فصل همچنین نابرابری دسترسی دختران، کم‌توجهی به پیش‌دبستانی، دشواری‌های آموزش عالی و محدودیت‌های پژوهش را کنار یکدیگر قرار داده است. فصل سوم، حوزه‌های در اولویت اقدام آموزش در جهان اسلام، پیشنهادها را حول آموزش همگانی، نیازهای خاص، آموزش دختران، اصلاح برنامه‌ی درسی و تربیت معلم سامان می‌دهد. فصل چهارم، سازوکارهای اجرایی راهبرد توسعه آموزش در جهان اسلام، مسئولیت‌ها و ساختارهای اجرای برنامه‌ها را در سطح کشورها و همکاری‌های مشترک بررسی کرده است. جنس متن، سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی آموزشی است؛ گزارش‌ها و شاخص‌ها زمینه‌ی تشخیص مسئله را فراهم می‌کنند و پیشنهادها مسیر اقدام را نشان می‌دهند. خواننده در این مسیر با ارتباط میان تصمیم‌های مالی، محتوای درسی، مدیریت نهادها و نتایج یادگیری آشنا می‌شود.

خلاصه کتاب راهبردهای توسعه آموزش در جهان اسلام

آموزش زمانی به توسعه کمک می‌کند که دسترسی همگانی، کیفیت یادگیری و نیازهای جامعه هم‌زمان در نظر گرفته شوند. کتاب راهبردهای توسعه آموزش در جهان اسلام این ایده را از مسیر شناسایی موانع دنبال می‌کند: فقر و محرومیت، روش‌های متکی بر حفظ‌کردن، آمادگی ناکافی معلمان و فاصله‌ی آموزش با محیط کار. پیشنهادهای سند، اصلاح محتوا و روش تدریس را در کنار تقویت سوادآموزی بزرگسالان و حمایت از گروه‌های محروم قرار می‌دهند. نمونه‌ها شامل نزدیک‌کردن مدرسه به محل زندگی دختران، فراهم‌کردن حمل‌ونقل ایمن و آماده‌سازی نیروهای متخصص برای آموزش افراد دارای نیازهای خاص است. پیام اصلی، گذار از مصرف دانش به مشارکت در تولید دانش است. تحقق این هدف نیز به تأمین مالی، همکاری نهادها و ارزیابی دوره‌ای برنامه‌ها وابسته دانسته شده است.

چرا باید کتاب راهبردهای توسعه آموزش در جهان اسلام را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب راهبردهای توسعه آموزش در جهان اسلام را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• رابطه‌ی میان دسترسی به تحصیل و کیفیت واقعی یادگیری را روشن می‌کند.
• کاستی‌های آموزش را در پیوند با فقر، مدیریت و تأمین مالی بررسی می‌کند.
• اولویت‌های اصلاح را از سوادآموزی تا پژوهش دانشگاهی کنار هم قرار می‌دهد.
• نقش همکاری دولت، بخش خصوصی و جامعه‌ی مدنی را توضیح می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب راهبردهای توسعه آموزش در جهان اسلام به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران سیاست‌گذاری آموزشی و توسعه‌ی اجتماعی.
• مدیران آموزشی علاقه‌مند به شناخت موانع اصلاح نظام تحصیل.
• دانشجویان علوم تربیتی و برنامه‌ریزی درسی.
• فعالان آموزش دختران، سوادآموزی بزرگسالان و حمایت از دانش‌آموزان دارای نیازهای خاص.