کتاب برنامه اقدام برای ارتقا نقش میانجی گری فرهنگی در جهان اسلام

کتاب برنامه اقدام برای ارتقاء نقش میانجی‌گری فرهنگی در جهان اسلام تهیه‌شده توسط آیسسکو است و مسئله‌ی فاصله‌ی مردم از زندگی فرهنگی را بررسی می‌کند. این کتاب میانجی‌گری را فراتر از حل اختلاف می‌بیند: سازوکاری برای نزدیک‌کردن هنر و فرهنگ به شهروندان و فراهم‌کردن امکان مشارکت آنان. محمد تابش ترجمه این سند را بر عهده داشته و انتشارات دبیزش این کتاب را منتشر کرده است. پرسش محوری متن این است که چرا حتی وجود مراکز فرهنگی و برنامه‌های هنری، همیشه به حضور مردم نمی‌انجامد و چه ارتباطی باید میان نهادها و گروه‌های اجتماعی شکل بگیرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب برنامه اقدام برای ارتقا نقش میانجی گری فرهنگی در جهان اسلام

کتاب برنامه اقدام برای ارتقاء نقش میانجی‌گری فرهنگی در جهان اسلام، سندی در زمینه‌ی سیاست‌گذاری و مدیریت فرهنگی است. آیسسکو در این متن، مشارکت شهروندان را به حقوق فرهنگی، تنوع فرهنگی و مسئولیت نهادهای عمومی پیوند داده است. بحث اصلی از تمایزی مهم آغاز می‌شود: میانجی‌گری فرهنگی صرفاً برای آشتی‌دادن طرف‌های اختلاف نیست؛ این فعالیت می‌تواند پیش از شکل‌گیری تعارض، ارتباط مردم با آثار هنری، میراث و امکانات فرهنگی را تقویت کند. متن، مخاطب رویداد فرهنگی را فقط مصرف‌کننده نمی‌داند و برای مشارکت او در تولید و گسترش فرهنگ نیز جایگاهی در نظر می‌گیرد. اعتدال، احترام به تفاوت‌ها و شناخت خود و دیگری، مبانی این نگاه را تشکیل می‌دهند. لحن سند پیشنهاددهنده است و مفاهیم را در پیوند با مسئولیت وزارتخانه‌ها، شوراهای شهر، دانشگاه‌ها و انجمن‌ها توضیح می‌دهد. فهرست این کتاب، پس از مقدمه، ۲۱ عنوان موضوعی دارد؛ از جمله «میانجی‌گری چیست»، «تعریف میانجی‌گری فرهنگی»، «خطمشی فرهنگی»، «مشاغل میانجی‌گری فرهنگی» و «منشور میانجی‌گری فرهنگی». این ترتیب، بحث را از تعریف مفهوم به شرایط اجرا و مسئولیت افراد و سازمان‌ها می‌رساند.
کتاب برنامه اقدام برای ارتقاء نقش میانجی‌گری فرهنگی در جهان اسلام میان دسترسی به فرهنگ و مشارکت در فرهنگ تفاوت می‌گذارد. فراهم‌بودن ساختمان، تجهیزات یا برنامه، به‌تنهایی به معنای حضور مؤثر همه‌ی گروه‌ها نیست. سیاست فرهنگی باید موانع اقتصادی، اجتماعی و جسمی را بشناسد و نیازهای گروه‌های مختلف را در نظر بگیرد. متن، این مسئله را در مقیاس شهر و محله دنبال کرده است؛ جایی که شبکه‌ی مراکز فرهنگی، حمایت مالی و همکاری نهادهای آموزشی اهمیت پیدا می‌کنند. بخش‌های مربوط به زنان، جوانان و مراکز فرهنگی اسلامی خارج از جهان اسلام، دامنه‌ی بحث را به شمول اجتماعی و ارتباط میان فرهنگ‌ها گسترش می‌دهند. معرفی مسئولیت‌هایی مانند مدیریت پروژه‌ی فرهنگی، برنامه‌ریزی رویداد و ارتباط مردمی نیز نشان می‌دهد که این سند، میانجی‌گری را فعالیتی نیازمند مهارت و آموزش می‌داند. پیشنهادهای پایانی، از تدوین شاخص‌های ارزیابی تا ایجاد تخصص‌های دانشگاهی، بر ضرورت پیوند هدف‌های فرهنگی با نیروی انسانی، مقررات و سنجش نتایج استوارند.

خلاصه کتاب برنامه اقدام برای ارتقا نقش میانجی گری فرهنگی در جهان اسلام

کتاب برنامه اقدام برای ارتقاء نقش میانجی‌گری فرهنگی در جهان اسلام بر این ایده استوار است که افزایش عرضه‌ی محصولات فرهنگی، بدون شناخت مخاطبان و ایجاد ارتباط با آنان، مشارکت عمومی را تضمین نمی‌کند. میانجی فرهنگی باید فاصله‌ی میان آثار، نهادها و مردم را کاهش دهد و امکان درک، گفت‌وگو و نقد را فراهم کند. هدف کوتاه‌مدت، بهبود دسترسی است؛ هدف بلندمدت، تعامل و مشارکت شهروندان در زندگی فرهنگی است. متن برای رسیدن به این هدف، همکاری دولت، مدیریت شهری، جامعه‌ی مدنی و دانشگاه‌ها را ضروری می‌داند. برنامه‌های حمایتی، شناسایی فضاهای فرهنگی، آموزش متخصصان و توجه به گروه‌های محروم، اجزای این مسیر هستند. منشور پیشنهادی نیز میانجی‌گری را بخشی از تمام مراحل پروژه‌ی فرهنگی معرفی می‌کند. پیام اصلی این است که سیاست فرهنگی نباید فقط بر شمار رویدادها یا امکانات متمرکز بماند؛ کیفیت رابطه‌ی مردم با فرهنگ نیز باید موضوع برنامه‌ریزی و ارزیابی باشد.

چرا باید کتاب برنامه اقدام برای ارتقا نقش میانجی گری فرهنگی در جهان اسلام را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب برنامه اقدام برای ارتقاء نقش میانجی‌گری فرهنگی در جهان اسلام را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تمایز میان دسترسی به امکانات فرهنگی و مشارکت مؤثر در فرهنگ را توضیح می‌دهد.
• مسئولیت نهادهای شهری، آموزشی و مدنی را در کاهش محرومیت فرهنگی روشن می‌کند.
• نمونه‌هایی از مشاغل و مهارت‌های مرتبط با میانجی‌گری معرفی می‌کند.
• موضوع ارزیابی، آموزش نیروی انسانی و تدوین منشور حرفه‌ای را کنار هدف‌های فرهنگی قرار می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب برنامه اقدام برای ارتقاء نقش میانجی‌گری فرهنگی در جهان اسلام به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مدیران فرهنگی و کارشناسان شهری دغدغه‌مند مشارکت عمومی.
• دانشجویان سیاست‌گذاری فرهنگی و مدیریت هنری.
• فعالان موزه‌ها، انجمن‌ها و مراکز فرهنگی علاقه‌مند به ارتباط با مخاطبان.
• پژوهشگران حقوق فرهنگی، شمول اجتماعی و گفت‌وگوی میان فرهنگ‌ها.