کتاب واعظ شهر خوبان

کتاب واعظ شهر خوبان، روایت محمدکاظم راشد یزدی از زندگی خویش است؛ خاطراتی که از محله‌ی باغ گندم آغاز می‌شود و زندگی شخصی را در کنار آداب، مشاغل و روابط مردم یزد قرار می‌دهد. یکی از محورهای خاطرات، نقش مادری است که پس از مرگ همسرش، معاش خانه و تحصیل فرزند را پیش می‌برد؛ موضوعی که به روایت کودکی راشد وجهی خانوادگی و اجتماعی می‌دهد. منیره فتوحی فیروزآباد مصاحبه‌ها را انجام داده و گردآوری و ویرایش متن را برعهده داشته و انتشارات کتاب طه آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب واعظ شهر خوبان

کتاب واعظ شهر خوبان حاصل پیاده‌سازی و ویرایش ۱۸ جلسه‌ی مصاحبه با محمدکاظم راشد یزدی است. منیره فتوحی فیروزآباد در مقدمه، علاقه به تاریخ و ثبت خاطرات چهره‌های یزدی را زمینه‌ی شکل‌گیری این مجموعه معرفی کرده است. راشد نیز سخنش را با توضیحی درباره‌ی هدف بازگویی گذشته آغاز می‌کند: او زندگی خود را تجربه‌ای برای نقل‌کردن می‌داند، نه الگویی بی‌خطا. روایت، خاطرات خانه و خانواده را به توصیف شهر پیوند می‌زند.

محله‌ها، بازارچه‌ها، آب‌انبارها، کارگاه‌های بافندگی و مدرسه‌ها فقط مکان وقوع اتفاق‌ها نیستند؛ هر یک بخشی از مناسبات زندگی را نشان می‌دهند. کمبود آب و دشواری کشاورزی نیز در برداشت راوی از قناعت و سخت‌کوشی مردم جای مهمی دارد. این توصیف‌ها بازتاب نگاه و حافظه‌ی شخصی او هستند و باید در همین چارچوب خوانده شوند. جزئیاتی مانند شیوه‌ی نگه‌داری آب در حوض، استفاده از مواد باقی‌مانده و تعمیر گیوه‌ها، تصویر زندگی روزمره را از توضیحی کلی درباره‌ی گذشته فراتر می‌برند.

کتاب واعظ شهر خوبان، نُه بخش دارد. متن عمدتاً خاطرات آغاز زندگی را در بر می‌گیرد و در همین محدوده، خانواده، آموزش، باورهای دینی و فرهنگ محلی را در کنار هم قرار می‌دهد. محمدکاظم راشد یزدی از محبت مادر و حمایت دایی سخن می‌گوید، رفتار معلمان را به یاد می‌آورد و تجربه‌ی مدرسه را زمینه‌ی آشنایی با کودکان بیرون از حلقه‌ی خویشاوندان می‌داند. گفت‌وگوهای نقل‌شده، واژه‌های محلی و خاطرات گاه طنزآمیز، حال‌وهوای بازگویی شفاهی را حفظ کرده‌اند. حاصل این همنشینی، آشنایی با مسیر رشد یک واعظ از خلال محیطی است که در شکل‌گیری علایق و نگرش او سهم داشته است.

خلاصه کتاب واعظ شهر خوبان

راشد یزدی بازگویی زندگی خود را از یزد و محله‌ی باغ گندم آغاز می‌کند. او پیش از شرح کودکی، از کم‌آبی، قنات‌ها، کار مردم و وابستگی آنان به خانه و خانواده سخن می‌گوید. مرگ پدر در شش‌سالگی، مسئولیت اداره‌ی زندگی را بر دوش مادر می‌گذارد. مادر از راه بافندگی معاش خانه را تأمین می‌کند و برخلاف نظر بعضی بستگان، تحصیل فرزند را پی می‌گیرد. خاطرات دبستان و دبیرستان، دوستی‌ها، معلمان و علاقه به دعا و مطالعه، مسیر رشد او را روشن‌تر می‌کنند.

کتاب واعظ شهر خوبان در این بخش‌ها نشان می‌دهد که راوی چگونه تجربه‌های معمول خانه، کار و مدرسه را به برداشت‌های اخلاقی خود پیوند می‌زند. دغدغه‌ی او ثبت یاد نزدیکان و بیان نکته‌هایی است که از گذشته ارزش نقل‌کردن دارند، بی‌آنکه زندگی خویش را عاری از خطا معرفی کند.

چرا باید کتاب واعظ شهر خوبان را بخوانیم؟

• جزئیات مشاغل، وسایل خانه و مصرف آب، شناختی ملموس از زندگی محله‌ای یزد فراهم می‌کند.
• خاطرات مادر و دایی، نقش کار و حمایت خانوادگی را در ادامه‌ی تحصیل راوی نشان می‌دهد.
• یادکرد معلمان و کلاس‌ها، تجربه‌ی آموزش را از دید یک دانش‌آموز بازگو می‌کند.
• گفت‌وگوها و تعبیرهای محلی، نمونه‌هایی از حافظه‌ی فرهنگی و شیوه‌ی سخن‌گفتن مردم را ثبت کرده‌اند.

خواندن کتاب واعظ شهر خوبان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• علاقه‌مندان به خاطرات شخصی و سرگذشت واعظان، مخاطبان این مجموعه‌اند.
• خوانندگان علاقه‌مند به فرهنگ یزد، مشاغل محلی و زندگی محله‌ای می‌توانند این کتاب را بخوانند.
• کسانی که نقش خانواده و مدرسه در شکل‌گیری شخصیت را دنبال می‌کنند، از مخاطبان این روایت هستند.