کتاب درآمدی بر دین و علم

کتاب درآمدی بر دین و علم نوشته برندن سوییتمن، رابطه‌ی شناخت علمی و باور دینی را از مسیر پرسش‌هایی درباره‌ی جهان، انسان و اخلاق بررسی می‌کند. نویسنده میان یافته‌های تجربی و برداشت‌های فلسفی از این یافته‌ها تفاوت می‌گذارد؛ تفاوتی که در بحث درباره‌ی تکامل، آگاهی و منشأ جهان اهمیت پیدا می‌کند. علی اصغر زکوی این کتاب را ترجمه کرده است و انتشارات کتاب طه این کتاب را منتشر کرده است. موضوع اصلی، بررسی امکان گفت‌وگوی علم و دین بدون نادیده‌گرفتن تفاوت‌های این دو حوزه است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درآمدی بر دین و علم

کتاب درآمدی بر دین و علم، اثر برندن سوییتمن، پرسشی آشنا را باز می‌کند: آیا شناخت علمی جهان، باور دینی را کنار می‌زند یا می‌تواند زمینه‌ی گفت‌وگو با دین باشد؟ نویسنده برای بررسی این سؤال، ابتدا معنای دین، علم و سکولاریسم را مشخص کرده است. دین در این بحث، جهان‌بینی‌ای درباره‌ی حقیقت، ماهیت انسان و چگونگی زندگی است. علم نیز روشی برای مطالعه‌ی قلمرو مادی از طریق مشاهده، آزمایش و آزمودن نظریه‌ها معرفی می‌شود. این تفاوت، مبنای بررسی سه الگوی تعارض، استقلال و تعامل قرار می‌گیرد. سوییتمن دیدگاه تعارض را صرفاً گزارشی بی‌طرف از رابطه‌ی علم و دین نمی‌داند و نقش پیش‌فرض‌های فلسفی در پذیرش این دیدگاه را بررسی می‌کند. تمرکز بحث بر سنت مسیحی است؛ بنابراین اختلاف در تفسیر کتاب مقدس و جایگاه عقل و وحی نیز بخشی از موضوع را تشکیل می‌دهد. نویسنده از موضعی خداباورانه استدلال می‌کند، اما شناخت نتایج پژوهش علمی را برای اندیشه‌ی دینی ضروری می‌داند.
کتاب درآمدی بر دین و علم هشت فصل دارد. فصل مقدمه، مفاهیم و الگوهای ارتباط را توضیح می‌دهد و فصل دین و علم در تاریخ، بحث را از ارسطو به آگوستین، توماس، گالیله، نیوتن، داروین و فروید می‌رساند. فصل‌های علم و طبیعت‌گرایی و خدا و تکامل، زمینه‌ی بررسی روش علمی، شناخت عینی و پیامدهای فلسفی نظریه‌ی تکامل را فراهم می‌کنند. فصل علم و شخص انسانی، موضوعاتی مانند آگاهی، اختیار، جاودانگی و هوش مصنوعی را دربرمی‌گیرد. دو فصل نظم در جهان و خدا و جهان نیز برهان‌های نظم، انفجار بزرگ، نسبیت و مکانیک کوانتوم را در ارتباط با پرسش‌های دینی مطرح کرده‌اند. فصل پایانی، علم، دین و اخلاق، به ژنوم انسان، سلول‌های بنیادین و شبیه‌سازی اختصاص دارد. منابع در پایان هر فصل آمده‌اند و واژه‌نامه‌ی انگلیسی ـ فارسی نیز برای پیگیری اصطلاحات در نظر گرفته شده است. مقدمه‌ی مترجم، بحثی جداگانه درباره‌ی نسبت علم و دین در جهان اسلام عرضه می‌کند که باید از استدلال‌های نویسنده متمایز دانست.

خلاصه کتاب درآمدی بر دین و علم

سوییتمن بحث را از این ایده آغاز می‌کند که علم، به‌خودی‌خود، فلسفه‌ی زندگی نیست. یافته‌های علمی می‌توانند شناخت انسان از جهان را تغییر دهند، اما نتیجه‌گیری درباره‌ی معنا، خدا یا اخلاق، به استدلال‌های بیشتری نیاز دارد. کتاب درآمدی بر دین و علم بر تمایز میان داده‌ی تجربی، نظر شخصی دانشمند و تفسیر فلسفی تکیه دارد. نویسنده سپس الگوهای تعارض و استقلال را می‌سنجد و ضرورت ارتباط میان پژوهش علمی و تفکر دینی را توضیح می‌دهد. سؤال محوری این است که پیشرفت دانش چه پیامدهایی برای فهم انسان از خودش دارد. بحث اخلاق نیز همین مرز را روشن می‌کند: شناخت چگونگی انجام یک مداخله‌ی پزشکی، به‌تنهایی پاسخ نمی‌دهد که انجام‌دادن این مداخله درست است یا نادرست. از دید نویسنده، چنین پرسش‌هایی نیازمند مشارکت فلسفه و الهیات هستند.

چرا باید کتاب درآمدی بر دین و علم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب درآمدی بر دین و علم را می‌توان چنین خلاصه کرد:

• سه الگوی تعارض، استقلال و تعامل را برای فهم اختلاف‌نظرها درباره‌ی علم و دین معرفی می‌کند.
• تمایز یافته‌های تجربی و تفسیرهای فلسفی را در مرکز بحث قرار می‌دهد.
• پرسش‌های مربوط به آگاهی، منشأ جهان و اخلاق زیستی را در یک مجموعه گرد آورده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب درآمدی بر دین و علم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی دین و فلسفه‌ی علم.
• دانشجویانی که می‌خواهند الگوهای رابطه‌ی دانش تجربی و باور دینی را بشناسند.
• خوانندگانی که دغدغه‌ی پیامدهای اخلاقی پژوهش‌های زیستی و پزشکی را دارند.