کتاب عروسک آتش

«زندگی داستان عجیبی است وقتی از زبان انسانی در آستانهٔ مرگ حکایت شود. چه به‌ذهنش خطور خواهد کرد جز اشتیاقش به تمامی چیزهایی که برای همیشه ازدست‌خواهدداد و تمام آنچه که پیش‌تر تجربه کرده بود؟» رمان «عروسک آتش»، نامزد دریافت جایزه بوکر عربی در سال ۲۰۱۲، اثر بشیر مفتی، نویسنده و روزنامه‌نگار معروف الجزایری است. این کتاب، داستان زندگی مردی به نام رضا شاوش و درحقیقت داستان زندگی همهٔ انسل‌هایی است که قربانی تحولی به نام انقلاب می‌شوند. رضا که در نگاه اول مردی سرخورده و غمگین به نظر می‌رسد، در دیدارهایی در خانه یک فعال ادبی-سیاسی توجه نویسنده را جلب می‌کند. بشیر تلاش می‌کند به رضا نزدیک شود و با او طرح دوستی بریزد اما رضا خیلی تمایلی به گفتن از خودش ندارد تا این که روزی پس از آخرین ملاقاتشان، نامه‌ای برای بشیر می‌رسد. نامه‌ای از رضا به همراه بسته‌ای که تمامی دست‌نوشته‌های زندگی‌اش در آن است. این اثر رئالیستی با ژانر ادبیات اعترافی، مرحله‌ای بسیارمهم از تاریخ معاصر الجزایر را طی دو دههٔ ۷۰ و ۸۰ م. نشان می‌دهد و در واقع تراژدی‌ای است که الجزایر لحظه به لحظهٔ آن را زیسته‌است. هدفِ نویسنده به تصویر کشیدن اثراتِ ناشی از انقلاب الجزایر بر سرنوشت مردم در دوره‌های بعد است و هم‌زمان با روایت داستان رضا شاوش، پرده از اوضاع سیاسی الجزایر پس از انقلاب دههٔ هفتاد برمی‌دارد. مفتی در آثار خود بیشتر به تضادهای درونی انسان، تنش میان دلیل و دل، شوریدن علیه مذهب در جوانی، در جست‌وجوی خویشتن خویش بودن و فاش‌سازی تباهی و فساد پنهان در جامعهٔ شهری می‌پردازد.