کتاب کتاب شهر (جلد هفتم، رفتارهای مطلوب شهروندی)

کتاب شهر (جلد هفتم، رفتارهای مطلوب شهروندی) نوشته احسان کاظمی، یکی از مجلدهای مجموعه‌ی دانش شهروندی است. این کتاب به موضوعی می‌پردازد که در زندگی شهری همیشه دیده می‌شود، اما کمتر به‌صورت منظم درباره‌اش فکر می‌کنیم: اینکه رفتار شهروندان چگونه با هنجارهای اجتماعی، فضای شهری، قانون‌مداری، مسئولیت‌پذیری و کیفیت زندگی در شهر گره می‌خورد. کتاب از تعریف هنجار و نابهنجاری شروع می‌کند و بعد به نمونه‌های عینی رفتار در شهر می‌رسد. انتشارات سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شهر (جلد هفتم، رفتارهای مطلوب شهروندی)

کتاب شهر (جلد هفتم، رفتارهای مطلوب شهروندی) نوشته‌ی احسان کاظمی، به بررسی پیوند میان رفتار انسان، هنجارهای اجتماعی و زندگی شهری پرداخته است. محور اصلی اثر این است که شهر فقط از خیابان، ساختمان، پارک و تجهیزات عمومی ساخته نمی‌شود، بلکه کیفیت آن به رفتار کسانی وابسته است که هر روز در آن رفت‌وآمد می‌کنند. نویسنده در فصل نخست، مفاهیمی مثل هنجار، نابهنجاری، هم‌نوایی اجتماعی و ملاک‌های تشخیص رفتار نابهنجار را توضیح داده و نشان داده است که نظم اجتماعی بدون وجود قواعد رفتاری پایدار نمی‌ماند. در این بخش، بحث نهادینه‌شدن رفتار، سلسله‌مراتب هنجارها و نقش فشار اجتماعی هم مطرح شده است.

کتاب شهر (جلد هفتم، رفتارهای مطلوب شهروندی) در فصل دوم از سطح تعریف‌ها فاصله می‌گیرد و بحث را به فضای واقعی شهر می‌آورد. این بخش به نقش فضاهای شهری، سرزندگی محیط، تأثیر شکل شهر بر رفتار مردم و نسبت میان زیبایی کالبدی شهر و کیفیت رفتار شهروندان می‌پردازد. احسان کاظمی نمونه‌هایی از رفتارهای نامطلوب شهری مثل قانون‌گریزی، تضییع حقوق دیگران، پرخاشگری، وندالیسم و آلودگی‌های گوناگون را کنار رفتارهای جامعه‌پسند قرار داده و توضیح داده است که چرا مسئولیت‌پذیری، نوع‌دوستی، رعایت قانون و مشارکت محلی برای زندگی شهری اهمیت دارند. 

در ادامه، ویژگی‌های شهروند مطلوب، نقش نگرش‌ها در تغییر رفتار و چند پیشنهاد برای تقویت رفتارهای سالم شهری مطرح می‌شود. این اثر آموزشی و مسئله‌محور است و بیشتر از آنکه بر شعار تکیه کند، تلاش می‌کند رابطه‌ی میان ذهنیت شهروندان، محیط شهری و کنش روزمره را روشن کند.

خلاصه کتاب شهر (جلد هفتم، رفتارهای مطلوب شهروندی)

کتاب شهر (جلد هفتم، رفتارهای مطلوب شهروندی) با این پرسش آغاز می‌کند که رفتار مطلوب در شهر دقیقاً چیست و چرا بعضی رفتارها به حفظ نظم و آسایش جمعی کمک می‌کنند، درحالی‌که بعضی دیگر به تنش، بی‌نظمی و فرسایش زندگی شهری می‌انجامند. متن ابتدا هنجار و نابهنجاری را از دید روان‌شناسی و جامعه‌شناسی توضیح داده و سپس نشان می‌دهد که رفتار شهروندان فقط نتیجه‌ی تصمیم فردی نیست، بلکه از محیط، قانون، آموزش، نگرش و روابط اجتماعی هم اثر می‌پذیرد.

در ادامه، کتاب شهر (جلد هفتم، رفتارهای مطلوب شهروندی) به نمونه‌های ملموس‌تری مثل رعایت قوانین رانندگی، حفظ پاکیزگی شهر، احترام به حقوق دیگران، مراقبت از اموال عمومی و مشارکت در امور محله می‌رسد. پیام اصلی کتاب این است که بهبود زندگی شهری بدون تغییر در نگرش‌ها و عادت‌های رفتاری شهروندان کامل نمی‌شود.

چرا باید کتاب شهر (جلد هفتم، رفتارهای مطلوب شهروندی) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شهر (جلد هفتم، رفتارهای مطلوب شهروندی) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی میان هنجارهای اجتماعی و رفتار روزمره در شهر را به‌صورت روشن توضیح می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی اثر می‌تواند تفاوت رفتار بهنجار و نابهنجار را در موقعیت‌های شهری دقیق‌تر تشخیص دهد.
• این اثر نشان می‌دهد که طراحی فضاهای شهری چگونه بر نوع رفتار شهروندان اثر می‌گذارد.
• کتاب نمونه‌های مشخصی از قانون‌گریزی، وندالیسم، پرخاشگری و مسئولیت‌پذیری شهری را کنار هم قرار می‌دهد.
• مطالعه‌ی اثر برای فهم پیوند میان نگرش، آموزش شهروندی و کیفیت زندگی جمعی مفید است.
• بخش پایانی کتاب مجموعه‌ای از پیشنهادها را برای تقویت رفتارهای سالم در محیط شهری مطرح می‌کند.

خواندن کتاب شهر (جلد هفتم، رفتارهای مطلوب شهروندی) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شهر (جلد هفتم، رفتارهای مطلوب شهروندی) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی هنجارهای اجتماعی و نقش آن‌ها در زندگی شهری بیشتر بدانند.
• مدیران، برنامه‌ریزان و فعالان فرهنگی که با موضوع فرهنگ شهروندی سروکار دارند.
• کسانی که به مسئله‌ی قانون‌مداری، مسئولیت‌پذیری و روابط میان شهروندان علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نمونه‌های عینی رفتارهای مطلوب و نامطلوب شهری را در یک متن فشرده مرور کنند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که درباره‌ی رفتار اجتماعی، شهر و نظم جمعی مطالعه می‌کنند.