کتاب زمین و خدایان

کتاب زمین و خدایان (درآمدی بر فلسفه مارتین هایدگر) نوشته وینسنت وایسیناس و ترجمه علیرضا میرزایی است. این کتاب با تمرکز بر سه مرحله‌ی اصلی اندیشه‌ی هایدگر، از دازاین و مسئله‌ی هستی آغاز می‌کند و سپس به مفاهیمی مانند زمین، خدایان، چهارگانه و سکنا‌گزیدن می‌رسد؛ مفاهیمی که درک مسیر فکری هایدگر را از محدوده‌ی هستی و زمان فراتر می‌برند. این کتاب را نشر مرکز منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زمین و خدایان

کتاب زمین و خدایان نوشته وینسنت وایسیناس تلاشی است برای معرفی کلیت فلسفه‌ی مارتین هایدگر، نه فقط شرح بخشی از آثار آغازین او. نویسنده از همان ابتدا روشن می‌کند که مقصودش محدودماندن به هستی و زمان نیست و می‌خواهد مسیر اندیشه‌ی هایدگر را در سه مرحله دنبال کند: مرحله‌ی دازاین، مرحله‌ی هستی و مرحله‌ی زمین و خدایان. از این جهت، این کتاب فقط شرح اصطلاحات دشوار نیست، بلکه نقشه‌ای فشرده از حرکت فکری هایدگر است؛ حرکتی که از تحلیل انسان به‌عنوان دازاین آغاز می‌شود و به تأمل در نسبت انسان با جهان، زمین، آسمان، خدایان و فانیان می‌رسد.
کتاب زمین و خدایان فضای فلسفی خاصی دارد؛ فضایی که در آن پرسش از هستی، نقد متافیزیک، بازخوانی فیلسوفان یونانی و توجه به هولدرلین در کنار هم قرار می‌گیرند. نویسنده نشان می‌دهد که هایدگر در هیچ دسته‌بندی ساده‌ای جا نمی‌گیرد و فهم او بدون توجه به زبان، شیوه‌ی طرح مسئله و فاصله‌اش با سنت فلسفی ممکن نیست. در این مسیر، بحث فقط بر سر مفاهیم انتزاعی نمی‌ماند. موضوعاتی مانند چیز، اثر هنری، کوزه، پل، خانه‌ی دهقانی و سکنا‌گزیدن وارد متن می‌شوند تا روشن شود که اندیشه‌ی متأخر هایدگر چگونه از دل امور روزمره به پرسش‌های بنیادین می‌رسد. همین جابه‌جایی از مفاهیم کلاسیک به تجربه‌های ملموس، حال‌وهوای این کتاب را از یک شرح صرفاً دانشگاهی جدا می‌کند.
کتاب زمین و خدایان همچنین به دشواری زبان هایدگر و مسئله‌ی ترجمه‌ی اصطلاحات او توجه دارد. متن نشان می‌دهد که فهم این فلسفه فقط با معادل‌گذاری واژه‌ها پیش نمی‌رود و باید شبکه‌ی معنایی هر مفهوم را در کل اندیشه‌ی هایدگر دید. به همین دلیل، فصل درآمد و فصل‌های آغازین نقش زمینه‌سازی دارند و خواننده را آرام‌آرام به سوی مباحث پیچیده‌تر می‌برند. در ادامه، بحث‌هایی مانند حقیقت به‌مثابه‌ی ناپوشیدگی، نقد سوبژکتیویسم، نسبت انسان و جهان و درنهایت چهارگانه‌ی زمین، آسمان، خدایان و فانیان، تصویری گسترده از افق فکری هایدگر می‌سازند. این کتاب برای کسانی که می‌خواهند از خوانش محدود هایدگر عبور کنند و با امتداد اندیشه‌ی او در آثار متأخر آشنا شوند، مدخلی جدی و جهت‌دار فراهم کرده است.

خلاصه کتاب زمین و خدایان

کتاب زمین و خدایان فلسفه‌ی هایدگر را به‌صورت یک مسیر پیوسته توضیح می‌دهد. نویسنده ابتدا از دازاین و پرسش هستی شروع می‌کند و نشان می‌دهد که چرا تحلیل انسان در اندیشه‌ی هایدگر فقط بحثی انسان‌شناختی نیست، بلکه راهی برای نزدیک‌شدن به خود هستی است. سپس کتاب به نقد متافیزیک، مسئله‌ی زمان، حقیقت، جهان و نسبت انسان با چیزها می‌رسد. در بخش‌های بعدی، مفاهیم متأخرتر هایدگر مانند زمین، خدایان، چهارگانه و سکنا‌گزیدن مطرح می‌شوند تا روشن شود که اندیشه‌ی او چگونه از چارچوب سوژه و ابژه فاصله می‌گیرد. حرف اصلی این کتاب این است که فهم هایدگر بدون دیدن پیوند میان آثار آغازین و متأخر او کامل نمی‌شود.

چرا باید کتاب زمین و خدایان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب زمین و خدایان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مسیر کلی اندیشه‌ی هایدگر را از دازاین تا چهارگانه در یک چارچوب پیوسته نشان می‌دهد.
• این کتاب کمک می‌کند نسبت میان هستی و زمان و آثار متأخر هایدگر روشن‌تر دیده شود.
• این کتاب مفاهیمی مانند جهان، حقیقت، زمین، خدایان و سکنا‌گزیدن را در ارتباط با هم توضیح می‌دهد.
• این کتاب نشان می‌دهد که چرا نقد متافیزیک و سوبژکتیویسم در فلسفه‌ی هایدگر جایگاهی محوری دارد.
• این کتاب از نمونه‌هایی مانند اثر هنری، کوزه، پل و خانه استفاده می‌کند تا بحث‌های دشوار فلسفی را در بستر مشخص‌تری قرار دهد.
• این کتاب برای آشنایی با سیر تحول فکری هایدگر، فراتر از تمرکز صرف بر یک اثر، منبعی متمرکز و جهت‌دار است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب زمین و خدایان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران فلسفه که می‌خواهند با کلیت اندیشه‌ی هایدگر آشنا شوند.
• خوانندگانی که هستی و زمان را نقطه‌ی آغاز می‌دانند و می‌خواهند ادامه‌ی مسیر فکری هایدگر را بهتر بفهمند.
• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی قاره‌ای که به پرسش هستی، حقیقت و نقد متافیزیک توجه دارند.
• کسانی که می‌خواهند مفاهیم متأخر هایدگر مانند چهارگانه، زمین و سکنا‌گزیدن را در یک بستر توضیحی دنبال کنند.
• مخاطبانی که به نسبت فلسفه، شعر، جهان و امر قدسی در اندیشه‌ی هایدگر علاقه دارند.

بخشی از کتاب زمین و خدایان

«زمین و خدایان تلاشی است برای آشنایی خواننده با کلیت فلسفهٔ هایدگر. عنوان زمین و خدایان، شاید موجب این گمان شود که این پژوهش تمامی ابعاد فلسفهٔ او را در‌بر‌نمی‌گیرد. با‌این‌حال، این گمانه درست نیست، زمین در کنار خدایان نماد‌های هستی‌شناختی بنیادینِ کلیتِ فلسفهٔ بسط‌یافتهٔ او، یعنی مرحلهٔ سوم و نهایی ‌اندیشهٔ او هستند. این مرحله مسائل هر‌دو مرحلهٔ پیشین را به شیوه‌ای کامل‌تر و واضح‌تر بازگو می‌کند. ازاین‌رو بی‌ارتباط با دو مرحلهٔ پیشین نیست.
دو مرحلهٔ پیشین را می‌توان مرحلهٔ دازاین و مرحلهٔ هستی نامید. این دو مرحله شامل جریانی طبیعی از موضوعات بنیادینی است که در مرحلهٔ زمین و خدایان به شکل و کمالِ نهایی خود می‌رسند. دازاین (مرحلهٔ اول) به هستی (مرحلهٔ دوم) منتهی می‌شود و هستی به نیرو‌های بنیادینِ هستی‌شناختی هستی شامل زمین، آسمان، خدایان و فانیان (مرحلهٔ سوم). از آن‌جا که زمین بدون آسمان قابل‌تصور نیست و اینکه خدایان تنها در جهان انسان‌ها خدا هستند، عنوان زمین و خدایان به‌اختصار هر چهار نیروی بنیادین هستی را در‌بر‌می‌گیرد.»