کتاب دنیاگیری ها

کتاب دنیاگیری ها (On pandemics) نوشته دیوید والتنر- تیوز و ترجمه رشاد مردوخی است و نشر نی آن را منتشر کرده است. این کتاب به سراغ بیماری‌هایی می‌رود که از مرز میان انسان، حیوان و محیط عبور می‌کنند و نشان می‌دهند که دنیاگیری فقط یک مسئله‌ی پزشکی نیست؛ بلکه به شیوه‌ی زندگی، اقتصاد، سیاست، کشاورزی و تخریب زیستگاه‌ها نیز گره خورده است. نویسنده از طاعون، آنفلوانزا، سارس، ابولا و کووید - ۱۹ شروع می‌کند تا پرسش بزرگتری را مطرح کند؛ چرا جهان بارها غافلگیر شده است؟ نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دنیاگیری ها اثر دیوید والتنر- تیوز

کتاب دنیاگیری ها (بیماری‌های مرگبار از طاعون خیارکی تا کرونا)، نوشته‌ی دیوید والتنر- تیوز، به بررسی بیماری‌هایی می‌پردازد که در مقیاس گسترده پخش می‌شوند و اغلب از حیوانات به انسان می‌رسند. نویسنده نشان می‌دهد که هر دنیاگیری در دل شبکه‌ای از جابه‌جایی انسان‌ها، دام‌پروری صنعتی، تخریب زیستگاه‌ها، نابرابری اقتصادی، تصمیم‌های سیاسی و ترس جمعی شکل می‌گیرد. کتاب از سارس، آنفلوانزای پرندگان، آنفلوانزای خوکی، ابولا و کووید - ۱۹ مثال می‌آورد تا روشن کند چرا غافلگیری در برابر بیماری‌های نوپدید، به نادیده‌گرفتن پیوند میان انسان و دیگر گونه‌ها مربوط می‌شود.

دنیاگیری ها اثر دیوید والتنر- تیوز در فصل‌های مختلف به تعریف مفاهیمی مثل شیوع، همه‌گیری و دنیاگیری می‌پردازد و نشان می‌دهد که این واژه‌ها بار سیاسی و اجتماعی دارند. نویسنده در کنار توضیح تفاوت عفونت و بیماری، به بیماری‌های مشترک انسان و حیوان، مخزن‌های طبیعی، راه‌های انتقال و نقش محیط در ماندگاری عوامل بیماری‌زا پرداخته است. نگاه او مدام از مقیاس میکروسکوپی به مقیاس جهانی جابه‌جا می‌شود؛ از بدن انسان و جانوران تا بازارهای جهانی، مهاجرت، فقر، تغییرات اقلیمی و الگوهای مصرف.

کتاب دنیاگیری ها بخشی از جذابیت خودش را از جایی می‌گیرد که نویسنده هر بیماری را به‌عنوان یک ماجرای اجتماعی‌بوم‌شناختی بررسی می‌کند. فصل طاعون نمونه‌ی روشنی از این شیوه است. طاعون فقط بیماری موش و کک یا فقط بیماری انسان نیست؛ بلکه به شهرها، انبار غله، تجارت، آب‌وهوا، فقر، ساختار خانه‌ها و حتی روابط همسایگی هم مربوط می‌شود. این زاویه‌ی دید باعث می‌شود کتاب از توضیح صرفِ علائم و منشأ بیماری فراتر برود و به این پرسش بپردازد که انسان‌ها چگونه با انتخاب‌های اقتصادی و زیست‌محیطی خود، زمینه‌ی گسترش بحران را فراهم می‌کنند.

خلاصه کتاب دنیاگیری ها

کتاب تاریخچه و منطق گسترش چند بیماری مهم را بررسی می‌کند تا نشان دهد دنیاگیری‌ها اتفاق‌هایی جدا از زندگی روزمره نیستند. نویسنده ابتدا مفهوم شیوع، همه‌گیری و دنیاگیری را تبیین می‌کند و سپس به سراغ بیماری‌های مشترک انسان و حیوان می‌رود؛ بیماری‌هایی که از تماس نزدیک‌تر انسان با دام‌ها، حیات‌وحش، بازارها و زیستگاه‌های تخریب‌شده بیرون می‌آید. در ادامه نمونه‌هایی مثل طاعون، آنفلوانزا، سارس و کووید - ۱۹ بررسی می‌شوند تا روشن شود چرا واکنش به این بحران‌ها فقط به دارو و واکسن محدود نمی‌ماند. فهم بیماری بدون فهم محیط، سیاست، اقتصاد و روابط میان گونه‌ها ناقص می‌ماند.

چرا باید کتاب دنیاگیری ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دنیاگیری ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان بیماری، محیط‌زیست، دام‌پروری، تجارت و سیاست را نشان می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند تفاوت شیوع، همه‌گیری و دنیاگیری را درک کند.
• کتاب توضیح می‌دهد که چرا بسیاری از بیماری‌های مهم از حیوانات به انسان منتقل می‌شوند و این انتقال چگونه رخ می‌دهد.
• کتاب کمک می‌کند نقش نابرابری، فقر، مهاجرت، تخریب زیستگاه و تصمیم‌های حکومتی در گسترش بیماری‌ها دیده شود.
• نویسنده فقط به عامل بیماری‌زا نگاه نمی‌کند و کل سامانه‌ی اجتماعی‌بوم‌شناختی را می‌کاود.

خواندن کتاب دنیاگیری ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دنیاگیری ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به موضوع بیماری‌های فراگیر و تاریخ گسترش آن‌ها در جهان.
• خوانندگانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان انسان، حیوان و محیط‌زیست را دریابند.
• مخاطبانی که درمورد منشأ بیماری‌های نوپدید مثل سارس، آنفلوانزا و کووید - ۱۹ سؤال دارند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های بهداشت، محیط‌زیست، علوم اجتماعی و مطالعات سلامت.
• کسانی که می‌خواهند نقش سیاست، اقتصاد و نابرابری را در بحران‌های بهداشتی بدانند.

درباره دیوید والتنر- تیوز

دیوید والتنر- تیوز (David Waltner-Toews) متولد سال ۱۹۴۸، نویسنده، اپیدمیولوژیست، دامپزشک و متخصص کانادایی در زمینه‌ی بیماری‌های منتقله از غذا و آب، بیماری‌های مشترک میان انسان و حیوان، سلامت بوم‌سازگان و رویکرد «سلامت واحد» است. او بیش از همه به فعالیت‌هایش در زمینه‌ی پیونددادن سلامت انسان، حیوان و بوم‌سازگان در پژوهش، آموزش و عمل شناخته می‌شود و در توسعه‌ی برنامه‌ها و راهنماهای آموزشی و دوره‌های تخصصی در آمریکای شمالی، اروپا و آسیا نقش داشته است.

این نویسنده در سال ۱۹۷۱ مدرک کارشناسی هنر را از کالج گاشن دریافت کرد، در سال ۱۹۷۸ دکترای دامپزشکی خود را از کالج دامپزشکی وسترن در دانشگاه ساسکاچوان گرفت و در سال ۱۹۸۵ در رشته‌ی اپیدمیولوژی از دانشگاه گولف مدرک دکترا دریافت کرد. او استاد بازنشسته‌ی دانشگاه گولف در گروه پزشکی جمعیت است و ریاست بنیان‌گذار سازمان «دامپزشکان بدون مرز ـ کانادا»، شبکه‌ی پایداری و سلامت بوم‌سازگان و جامعه‌ی تخصصی رویکردهای بوم‌سازگانی به سلامت در کانادا را بر عهده داشته است.

دیوید والتنر- تیوز بیش از ۲۰ کتاب در زمینه‌های گوناگون، از کتاب‌های دانشگاهی و آثار علمی و سلامت گرفته است تا داستان جنایی، شعر و مجموعه‌ داستان کوتاه، نوشته است. از آثار او می‌توان به «پایداری و سلامت بوم‌سازگان»، «غذا، رابطه‌ی جنسی و سالمونلا»، «جوجه‌ها مقابله می‌کنند»، «منشا‌ٔ مدفوع»، «حشرات را بخورید!» و «دنیاگیری ها» (On pandemics) اشاره کرد. او همچنین حدود ۱۰۰ مقاله‌ی علمی داوری‌شده را منتشر کرده است.

یکی از ویژگی‌های برجسته‌ی فعالیت‌های دیوید والتنر- تیوز، پیونددادن علوم طبیعی با علوم انسانی و اجتماعی و توجه به پیچیدگی و عدم‌قطعیت در مسائل مربوط به سلامت و محیط‌زیست است. او علاوه‌بر فعالیت علمی، در حوزه‌ی ادبیات نیز حضوری جدی داشته و چندین مجموعه شعر، مجموعه‌ای از شعر و دستورهای غذایی، مجموعه‌ داستان کوتاه «یک پا در بهشت» و رمان جنایی «ترس از فرود» را منتشر کرده است.

جوایز و افتخارات نویسنده

دیوید والتنر- تیوز در سال ۲۰۲۲ به‌دلیل رهبری و تخصص خود در رویکردهای بوم‌سازگانی به سلامت و حمایت از توسعه‌ی این حوزه در سراسر جهان، به مقام افسر نشان کانادا منصوب شد. او در طول فعالیت حرفه‌ای خود جوایز و افتخارات متعددی به دست آورده است؛ ازجمله جایزه‌ی بهترین داستان منطقه‌ای‌ـ‌غرب کانادا در سال ۲۰۰۶ برای «یک پا در بهشت»، مدال نقره‌ی Independent Publisher Book Awards در سال ۲۰۱۴ در حوزه‌ی محیط‌زیست، بوم‌شناسی و طبیعت، جایزه‌ی مشارکت برجسته در حوزه‌ی سلامت بوم‌سازگان در سال ۲۰۱۴ و جایزه‌ی خدمات جامعه‌ی دامپزشکی بین‌المللی Covetrus در سال ۲۰۱۹.

بخشی از کتاب دنیاگیری ها

«(۱۳) خشمِ تمام

هاری را در زبان فرانسوی la rage می‌خوانند که در انگلیسی خشم معنی می‌دهد، و این نامی مناسب است. هاری چاهی ظاهراً بی‌انتها از ترس و خشم تصویر می‌کند. دلایل آن به نگرانی عمیق انسان دربارۀ خشونت پنهان در قلب طبیعت برمی‌گردد. جانوران وحشی در آن منتظر ما هستند، و تصاویر سگ‌ها و عموزاده‌های وحشی‌شان، گرگ‌ها، با آبی که از دهانشان راه افتاده‌است نماد این هیولاست. از ده‌ها هزار انسان‌گزارش شصت هزار نفر در ۲۰۱۸‌که سالانه تسلیم این بیماری وحشتناک می‌شوند‌، بیشترشان در کشوهای فقیر نیمکرۀ جنوبی، و احتمالاً یک چهارم آن‌ها در چین و هند هستند. در چین، چهار موج همه‌گیری، با فاصله‌های ده‌ساله از میانه دهۀ ۱۹۵۰، جان لااقل صد هزار نفر را گرفت. در شدیدترین آن‌ها در سال‌های دهۀ ۱۹۹۰، بیش از ۵۵۰۰۰ نفر مردند. پس از اوج‌گیری حدود ۲۵۰۰ نفر در سال ۲۰۰۴، تعداد کسانی که در چین از هاری مردند کاهش یافت و به ۴۲۶ نفر در سال ۲۰۱۸ رسید. در همۀ کشورها، بیشتر قربانیان انسانی در پی گازگرفتگی سگ مبتلا شده بودند.»