کتاب جنسیت و توسعه

کتاب جنسیت و توسعه نوشته منصوره زارعان و خدیجه برزگر است و انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب آن را منتشر کرده است. این کتاب نسبت میان توسعه و جایگاه زنان را از زاویه‌های گوناگون بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که سنجش توسعه فقط با رشد اقتصادی کامل نمی‌شود. نویسندگان با تکیه‌بر آمار، شاخص‌های بین‌المللی و بحث‌های مفهومی، موضوعاتی مثل آموزش، سلامت، اشتغال، فقر، توانمندسازی، زنان روستایی، محیط زیست و جهانی‌شدن را کنار هم قرار داده‌اند تا تصویری گسترده از مسئله شکل بگیرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جنسیت و توسعه

کتاب جنسیت و توسعه نوشته منصوره زارعان و خدیجه برزگر به یکی از بحث‌های مهم علوم اجتماعی می‌پردازد: اینکه توسعه چگونه تعریف می‌شود و زنان در این فرایند چه جایگاهی دارند. نویسندگان از همان بخش‌های آغازین، توسعه را فقط به رشد اقتصادی محدود نمی‌کنند و نشان می‌دهند که آموزش، سلامت، مشارکت اجتماعی، وضعیت اشتغال، عدالت و حتی بسترهای فرهنگی و بومی در فهم آن نقش دارند. در این مسیر، تفاوت میان مفاهیمی مثل جنس و جنسیت هم توضیح داده شده است تا بحث از پایه‌های نظری خود جدا نماند.
کتاب جنسیت و توسعه در ۱۰ فصل تنظیم شده است و از مفاهیم و شاخص‌ها آغاز می‌کند. سپس به تاریخچه‌ی تحولات توسعه و دیدگاه‌های رایج درباره جنسیت و توسعه می‌رسد و بعد موضوعات مشخص‌تری مثل آموزش زنان، سلامت، اشتغال، زنانه‌شدن فقر، توانمندسازی، وضعیت زنان روستایی، نسبت زنان و محیط زیست و درنهایت جهانی‌شدن را بررسی می‌کند. این گستره باعث شده است که این کتاب فقط به یک حوزه محدود نماند و از چند مسیر مختلف به یک پرسش مرکزی برگردد: بدون درنظرگرفتن تجربه و موقعیت زنان، تصویر توسعه تا چه اندازه ناقص می‌ماند.
کتاب جنسیت و توسعه فقط به طرح مسئله بسنده نمی‌کند و در بخش‌های مختلف از جدول‌ها، نمودارها و داده‌های مقایسه‌ای هم استفاده کرده است. بخشی از اهمیت این کتاب در همین نکته است که بحث نظری را به وضعیت ایران پیوند می‌زند و جایگاه زنان را در آموزش، سلامت، اشتغال و مشارکت اجتماعی در کنار شاخص‌های توسعه نشان می‌دهد. درعین‌حال نویسندگان بر بومی‌سازی الگوهای توسعه هم تأکید کرده‌اند و یادآور شده‌اند که سنجش وضعیت کشورها بدون توجه به زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی و مذهبی می‌تواند به برداشت‌های ناقص منجر شود. نتیجه، متنی است که هم جنبه‌ی مفهومی دارد و هم تصویری آماری از مسئله ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب جنسیت و توسعه

کتاب جنسیت و توسعه از تعریف مفاهیم پایه مثل توسعه، جنس و جنسیت شروع می‌کند و بعد به این پرسش می‌رسد که زنان در فرایند توسعه چه نقشی دارند و خودِ توسعه چه اثری بر زندگی آنان می‌گذارد. نویسندگان نشان می‌دهند که توسعه فقط با شاخص‌های اقتصادی سنجیده نمی‌شود و باید آموزش، سلامت، اشتغال، فقر، مشارکت اجتماعی و سیاسی و وضعیت فرهنگی را هم در نظر گرفت. سپس با مرور دیدگاه‌های مختلف و ارائه‌ی داده‌هایی درباره ایران، موضوعاتی مثل آموزش زنان، سلامت، اشتغال، توانمندسازی، زنان روستایی، محیط زیست و جهانی‌شدن را کنار هم می‌گذارند تا نسبت میان جنسیت و توسعه روشن‌تر شود.

چرا باید کتاب جنسیت و توسعه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جنسیت و توسعه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان مفهوم توسعه و جایگاه زنان را در چند حوزه‌ی اصلی مثل آموزش، سلامت، اشتغال و فقر بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند تفاوت میان جنس و جنسیت و اثر این تمایز را در بحث‌های اجتماعی بهتر درک کند.
• این کتاب شاخص‌های توسعه انسانی، اجتماعی، اقتصادی و جنسیتی را در کنار نمونه‌ها و آمارهای مربوط به ایران قرار می‌دهد.
• این کتاب برای فهم نسبت میان سیاست‌گذاری، فرهنگ بومی و مشارکت زنان در فرایند توسعه مفید است.
• وجود فصل‌هایی درباره توانمندسازی، زنان روستایی، محیط زیست و جهانی‌شدن دامنه‌ی بحث را از چند زاویه گسترش می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب جنسیت و توسعه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان مطالعات زنان، جامعه‌شناسی و علوم اجتماعی که می‌خواهند با مبانی مفهومی این حوزه آشنا شوند.
• پژوهشگرانی که درباره نسبت توسعه و وضعیت زنان در ایران مطالعه می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند شاخص‌های توسعه و نابرابری جنسیتی را دقیق‌تر بشناسند.
• کسانی که به موضوعاتی مثل اشتغال زنان، آموزش، سلامت و توانمندسازی علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند تصویری آماری و تحلیلی از جایگاه زنان در فرایند توسعه به دست آورند.