کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و پنجم، زمان)

کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و پنجم، زمان) نوشته واحد پژوهش انتشارات دومینو، یکی از جلدهای مجموعه‌ای آموزشی است که در این‌ جلد سراغ یکی از حساس‌ترین عناصر روایت رفته است؛ یعنی عنصر زمان. این اثر فقط به تعریف زمان در داستان بسنده نمی‌کند، بلکه نشان می‌دهد که ترتیب رویدادها، خطی یا غیرخطی بودن روایت، گستره‌ی زمانی و سرعت روایت چگونه می‌توانند معنای یک داستان را تغییر دهند. این کتاب را انتشارات دومینو منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و پنجم، زمان)

کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و پنجم، زمان) نوشته واحد پژوهش انتشارات دومینو، زمان را به‌عنوان یکی از پایه‌های اصلی معماری داستان بررسی می‌کند؛ عنصری که فقط محل وقوع حوادث نیست و می‌تواند ادراک مخاطب، منطق پیرنگ و حتی جایگاه شخصیت‌ها را دگرگون کند. متن از همان بخش‌های آغازین روشن می‌کند که هدفش صرفاً نام‌بردن از چند تکنیک نیست، بلکه می‌خواهد زمان را در پیوند با آموزش داستان‌نویسی توضیح دهد. به همین دلیل، پیشگفتار کتاب بر پنج رویکرد آموزشی تکیه دارد: انسجام‌بخشی، تجزیه‌نگری، جامع‌نگری، ارتباط‌بخشی و تلفیق تکنیک و درون‌مایه. همین مقدمه نشان می‌دهد که بحث زمان در این اثر جدا از دیگر عناصر داستان دیده نشده است.

کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و پنجم، زمان) در دو بخش اصلی تنظیم شده است. بخش نخست به روش‌های طبقه‌بندی زمان در داستان می‌پردازد و فصل‌هایی مانند طبقه‌بندی براساس ترتیب رویداد، خطی‌بودن، گستره‌ی زمانی و سرعت روایت را در بر می‌گیرد. در این فصل‌ها، الگوهایی مثل روایت مستقیم، گذشته‌نگر، آینده‌نگر، معکوس، متقاطع، موازی، گسسته و ترکیبی توضیح داده شده‌اند. سپس شکل‌های مختلف حرکت زمان از روایت کاملاً خطی تا روایت حلقه‌ای، مارپیچی، شبکه‌ای و چندمسیره بررسی می‌شوند. این کتاب در ادامه سراغ گستره‌های زمانی می‌رود؛ از زمان لحظه‌ای و یک‌روزه تا زمان چندنسلی، تاریخی بلند و اسطوره‌ای بلند. بخش دوم نیز زمان را در نسبت با عناصر دیگر روایت می‌سنجد؛ از پیرنگ و شخصیت‌پردازی تا صحنه‌پردازی، تعلیق، تجربه‌ی خواننده و خطاهای زمانی. در مجموع، این اثر عنصر زمان را نه یک موضوع فرعی، بلکه یکی از ابزارهای تعیین‌کننده در ساخت و دریافت داستان معرفی می‌کند.

خلاصه کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و پنجم، زمان)

کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و پنجم، زمان) توضیح می‌دهد که زمان در داستان فقط ترتیب ساده‌ی قبل و بعد نیست، بلکه ابزاری است که می‌تواند کش بیاید، فشرده شود، تکرار شود یا از مسیر عادی خود خارج شود. اثر از تفاوت میان زمان تقویمی و زمان روایی شروع می‌کند و بعد نشان می‌دهد که نویسنده چگونه با انتخاب نوع چیدمان رویدادها، شکل حرکت زمان، گستره‌ی زمانی و سرعت روایت، تجربه‌ی متفاوتی برای مخاطب می‌سازد. در ادامه، نسبت زمان با پیرنگ، شخصیت، تعلیق و ریتم روایت هم مطرح می‌شود تا روشن شود که مدیریت زمان فقط یک مهارت فنی جداگانه نیست و بر کل ساختمان داستان اثر می‌گذارد.

چرا باید کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و پنجم، زمان) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و پنجم، زمان) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب زمان را از چند زاویه‌ی مشخص طبقه‌بندی می‌کند و تصویر پراکنده‌ای از این مفهوم باقی نمی‌گذارد.
• خواننده با تفاوت میان زمان تقویمی و زمان روایی آشنا می‌شود و می‌تواند چیدمان حوادث را دقیق‌تر بسنجد.
• کتاب نمونه‌های متنوعی از روایت مستقیم، گذشته‌نگر، آینده‌نگر، معکوس، موازی و گسسته را در قالب توضیح مفهومی کنار هم قرار می‌دهد.
• بخش مربوط به گستره‌ی زمانی کمک می‌کند تناسب میان موضوع داستان و بازه‌ی زمانی روایت بهتر فهمیده شود.
• بحث سرعت و ریتم روایت نشان می‌دهد که کندی یا تندی متن فقط سلیقه‌ای نیست و به کارکرد هر صحنه مربوط است.
• فصل‌های مربوط به زمان و پیرنگ، شخصیت‌پردازی، تعلیق و تجربه‌ی خواننده، کاربرد زمان را در کل فرایند داستان‌پردازی روشن می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نظام جامع داستان نویسی (درس بیست و پنجم، زمان) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌نویسی که می‌خواهند نقش زمان را در شکل‌دادن به روایت دقیق‌تر بشناسند.
• نویسندگانی که در تنظیم ترتیب رویدادها، پرش‌های زمانی یا کنترل ریتم داستان با پرسش روبه‌رو هستند.
• خوانندگانی که می‌خواهند تفاوت روایت خطی، غیرخطی، حلقه‌ای، مارپیچی یا چندمسیره را بهتر درک کنند.
• کسانی که به تحلیل پیرنگ، تعلیق و شخصیت‌پردازی از زاویه‌ی زمان علاقه دارند.
• مخاطبانی که به‌دنبال یک متن آموزشی طبقه‌بندی‌شده درباره‌ی زمان در داستان هستند.