کتاب اندیشه گولم در قبالا

کتاب اندیشه گولم در قبالا نوشته گرشوم شولم و ترجمه حسین علی جعفری و آرش آبائی، بخشی مستقل از اثری گسترده‌تر درباره‌ی قبالا و نمادهای آن است که انتشارات حکمت و عرفان آن را منتشر کرده است. محور اصلی آن، بررسی چهره‌ی گولم در سنت عرفانی یهودی است؛ موجودی که از دل افسانه، تفسیر دینی و بحث درباره‌ی زبان و آفرینش بیرون می‌آید. این کتاب فقط به معرفی یک روایت مشهور بسنده نمی‌کند، بلکه نشان می‌دهد گولم چگونه به مسئله‌ی آفرینش، نام الهی، حروف و نسبت انسان با امر قدسی گره می‌خورد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اندیشه گولم در قبالا

کتاب اندیشه گولم در قبالا نوشته گرشوم شولم، به یکی از شناخته‌شده‌ترین مفاهیم در عرفان یهودی می‌پردازد؛ مفهومی که در ظاهر به موجودی ساخته‌شده از گل یا ماده‌ی بی‌شکل مربوط است، اما در لایه‌های عمیق‌تر به پرسش‌هایی درباره‌ی آفرینش، زبان، قدرت نام‌های الهی و جایگاه انسان در جهان پیوند می‌خورد. متن از همان آغاز روشن می‌کند که موضوع فقط یک افسانه‌ی شگفت نیست. نویسنده می‌کوشد نشان دهد گولم در بستر قبالا چگونه فهمیده شده و چرا این تصویر در تاریخ اندیشه‌ی دینی اهمیت پیدا کرده است. در این مسیر، بحث از نماد، اسطوره، تفسیر متون مقدس و تجربه‌ی عرفانی کنار هم قرار می‌گیرند.
کتاب اندیشه گولم در قبالا از دل سنتی بیرون می‌آید که در آن حروف، واژه‌ها و نام خدا فقط ابزار بیان نیستند، بلکه با خودِ آفرینش نسبت دارند. به همین دلیل، نویسنده از روایت‌های تلمودی، میدراشی و قبالایی کمک می‌گیرد تا نشان دهد ایده‌ی ساختن موجودی انسان‌گونه چگونه شکل گرفته و چه دگرگونی‌هایی را از سر گذرانده است. بخشی از جذابیت اثر در همین رفت‌وآمد میان افسانه و تفسیر نهفته است: گولم گاهی خدمتکاری خاموش است، گاهی نشانه‌ای از تقلید آفرینش الهی و گاهی راهی برای فهم این تصور که زبان می‌تواند نیرویی سازنده داشته باشد.
کتاب اندیشه گولم در قبالا فقط بر خودِ گولم متمرکز نمی‌ماند و دامنه‌ی بحث را به تصویر آدم نخستین، ماده‌ی بی‌شکل، روح، آفرینش از خاک و نقش حروف در ساخت جهان گسترش می‌دهد. نویسنده در فصل‌های مختلف، از افسانه‌های متأخر و روایت‌های ادبی آغاز می‌کند و سپس به سرچشمه‌های کهن‌تر می‌رسد؛ از تلمود و میدراش تا کتاب یصیرا و تفسیرهای مربوط به آن. نتیجه، متنی است که هم تاریخ یک مفهوم را دنبال می‌کند و هم نشان می‌دهد چرا در قبالا، مرز میان زبان، نماد و هستی تا این اندازه باریک است. فضای اثر پژوهشی و تحلیلی است، اما درون آن پیوسته با تصاویری روبه‌رو می‌شویم که از خاک، نام، بدن، رؤیا و آفرینش ساخته شده‌اند.

خلاصه کتاب اندیشه گولم در قبالا

کتاب اندیشه گولم در قبالا مسیر شکل‌گیری و تحول مفهوم گولم را در سنت عرفانی یهودی دنبال می‌کند. گرشوم شولم ابتدا به روایت‌های ادبی و افسانه‌ای گولم اشاره می‌کند و بعد سراغ ریشه‌های کهن‌تر آن در تلمود، میدراش و تفسیرهای مربوط به آفرینش آدم می‌رود. متن نشان می‌دهد که گولم فقط موجودی ساخته‌شده از گل نیست، بلکه به ایده‌ی ماده‌ی بی‌شکل، دمیده‌شدن روح، قدرت نام الهی و نقش حروف در آفرینش جهان مربوط است. کتاب همچنین توضیح می‌دهد که چگونه برخی عارفان و مفسران، آفرینش گولم را نوعی بازآفرینی محدود و نمادینِ عمل آفرینش دانسته‌اند و از این راه، نسبت انسان، زبان و امر قدسی را بررسی کرده‌اند.

چرا باید کتاب اندیشه گولم در قبالا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اندیشه گولم در قبالا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب ریشه‌های فکری و دینی گولم را فراتر از روایت‌های مشهور و عامه‌پسند توضیح می‌دهد.
• متن نشان می‌دهد که در قبالا، حروف و نام‌های الهی چه نسبتی با آفرینش و هستی دارند.
• خواننده با پیوند میان افسانه، تفسیر متون مقدس و اندیشه‌ی عرفانی آشنا می‌شود.
• کتاب مسیر تحول یک مفهوم را از روایت‌های تلمودی و میدراشی تا تفسیرهای بعدی دنبال می‌کند.
• بحث‌های اثر برای شناخت جایگاه آدم، خاک، روح و ماده‌ی بی‌شکل در سنت قبالایی سودمند است.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند نمادپردازی دینی را در بستری تاریخی و متنی بررسی کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب اندیشه گولم در قبالا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به عرفان یهودی و مفاهیم اصلی قبالا.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی ریشه‌های فکری افسانه‌ی گولم بیشتر بدانند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی ادیان، عرفان و تاریخ اندیشه‌ی دینی.
• کسانی که به رابطه‌ی زبان، نام، نماد و آفرینش در سنت‌های دینی علاقه دارند.
• مخاطبانی که از مطالعه‌ی تفسیرهای متنی و بررسی سرچشمه‌های کهن یک مفهوم لذت می‌برند.