کتاب چارچوب پایداری شهری

کتاب چارچوب پایداری شهری (Urban sustainability Framework (USF)) حاصل تدوین یک سند بین‌المللی است و موسی کمانرودی کجوری و فرزانه صالحی آن را به فارسی برگردانده‌اند. این کتاب را انتشارات دانشگاه خوارزمی منتشر کرده است. این اثر پایداری شهری را فقط در حد یک شعار کلی مطرح نمی‌کند، بلکه آن را به مجموعه‌ای از سنجش‌ها، اولویت‌ها و تصمیم‌های شهری پیوند می‌دهد. از نکات مهم این کتاب طرح یک مسیر چهارمرحله‌ای برای شناخت وضعیت شهر، ترسیم چشم‌انداز، تأمین مالی و پایش پیشرفت است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چارچوب پایداری شهری

کتاب چارچوب پایداری شهری (برنامه جهانی برای شهرهای پایدار) متنی است درباره‌ی این پرسش که شهرها چگونه می‌توانند میان رشد، عدالت، محیط‌زیست و اداره‌پذیری تعادل برقرار کنند. مترجمان در پیشگفتار توضیح داده‌اند که این سند از سوی برنامه‌ی جهانی برای شهرهای پایدار تهیه شده و به‌دلیل نگاه جامعش به ابعاد اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی برای ترجمه انتخاب شده است. در این متن، پایداری شهری به مفهومی گسترده‌تر از فضای سبز و کاهش آلودگی اطلاق می‌شود و با حکمرانی، برنامه‌ریزی، تأمین مالی، تاب‌آوری، کیفیت زندگی و نحوه‌ی سنجش عملکرد شهرها گره می‌خورد. همین زاویه‌ی دید باعث شده کتاب هم به مبانی مفهومی بپردازد و هم به ابزارهایی که مدیران و پژوهشگران می‌توانند برای ارزیابی وضعیت شهر از آن‌ها استفاده کنند.

کتاب چارچوب پایداری شهری در دو فصل اصلی تنظیم شده است. فصل اول با عنوان درک و دستیابی به پایداری شهری، یک رویکرد چهارمرحله‌ای را توضیح می‌دهد: تشخیص، تعریف چشم‌انداز و اولویت‌ها، تأمین مالی برنامه و پایش و ارزیابی. در این بخش، موضوع‌هایی مانند ایجاد پایگاه داده، انتخاب شاخص‌ها، تحلیل روندها، تدوین برنامه‌ی مداخله و سنجش پیشرفت مطرح شده‌اند.

فصل دوم با عنوان چارچوب سنجش برنامه‌ی جهانی شهرهای پایدار، ابعاد توانمندساز و نتیجه‌محور را کنار هم می‌گذارد؛ از حکمرانی و برنامه‌ریزی شهری یکپارچه و پایداری مالی گرفته تا اقتصادهای شهری، محیط طبیعی و منابع، اقدامات آب‌وهوایی و تاب‌آوری، فراگیری و کیفیت زندگی. متن علاوه بر توضیح مفاهیم، از نمونه‌های شهری، پیوست‌ها، جدول‌ها و شاخص‌ها هم استفاده کرده است تا نشان دهد پایداری شهری بدون داده، هماهنگی نهادی و نگاه بلندمدت قابل فهم نیست.

خلاصه کتاب چارچوب پایداری شهری

کتاب چارچوب پایداری شهری توضیح می‌دهد که شهرها برای حرکت به‌سوی پایداری، پیش از هر چیز باید وضعیت موجود خود را دقیق بشناسند. متن از مرحله‌ی تشخیص آغاز می‌کند؛ جایی که داده‌ها، شاخص‌ها و تحلیل روندها پایه‌ی تصمیم‌گیری می‌شوند. سپس به ترسیم چشم‌انداز و تعیین اولویت‌ها می‌رسد و نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی شهری بدون توجه به منابع مالی و امکان اجرا ناقص می‌ماند. در ادامه، بحث پایش و ارزیابی مطرح می‌شود تا روشن شود پیشرفت شهر چگونه باید سنجیده شود. حرف اصلی این کتاب این است که پایداری شهری فقط نتیجه‌ی چند پروژه جداگانه نیست، بلکه حاصل پیوند میان حکمرانی، اقتصاد، محیط‌زیست، تاب‌آوری و کیفیت زندگی در یک چهارچوب مشترک است.

چرا باید کتاب چارچوب پایداری شهری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب چارچوب پایداری شهری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• خواننده‌ی این کتاب با یک مسیر چهارمرحله‌ای آشنا می‌شود که از تشخیص وضعیت شهر شروع می‌شود و به پایش نتایج می‌رسد.
• این اثر نشان می‌دهد داده‌ها، شاخص‌ها و تحلیل روندها چه نقشی در تصمیم‌گیری شهری دارند.
• این کتاب رابطه‌ی میان حکمرانی شهری، پایداری مالی، محیط‌زیست، اقتصاد و کیفیت زندگی را در یک قاب مشترک توضیح می‌دهد.
• وجود نمونه‌ها، پیوست‌ها و عنوان‌های جزئی‌تر کمک می‌کند مفاهیم فقط در سطح تعریف باقی نمانند.

خواندن کتاب چارچوب پایداری شهری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب چارچوب پایداری شهری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران شهرسازی، محیط‌زیست، معماری و عمران شهری که می‌خواهند با ابعاد مختلف پایداری شهری آشنا شوند.
• مدیران شهری و سیاست‌گذارانی که به چهارچوبی برای تشخیص مسئله، اولویت‌گذاری و سنجش پیشرفت نیاز دارند.
• مشاوران و فعالان حوزه‌ی برنامه‌ریزی شهری که با موضوع‌هایی مانند حکمرانی یکپارچه، تأمین مالی و تاب‌آوری سروکار دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان رشد شهری، عدالت اجتماعی، منابع طبیعی و کیفیت زندگی را دقیق‌تر بررسی کنند.
• کسانی که به‌دنبال شناخت شاخص‌ها و معیارهای ارزیابی شهرهای پایدار هستند.