کتاب برنامه درمان شناختی - رفتاری درمان اختلالات کنترل تکانه (راهنمای درمانگر)

کتاب برنامه درمان شناختی - رفتاری درمان اختلالات کنترل تکانه (راهنمای درمانگر) (Treating Impulse Control Disorders) نوشته جان گرانت، کریستوفر دوناهو و برایان ادلاوگ، به درمانگر نشان می‌دهد اختلالاتی مانند قماربازی بیمارگون، دزدی بیمارگون، خرید اجباری و آتش‌افروزی بیمارگون چگونه با الگوهای فکری، هیجانی و رفتاری گره می‌خورند و برای مداخله در آن‌ها چه برنامه‌ای می‌توان چید. تمرکز اثر بر یک پروتکل زمان‌مند، سنجش دقیق، خودنظارتی و پیشگیری از عود است. این راهنما را انتشارات ارجمند با ترجمه هادی هاشمی رزینی و رزیتا ارشاد سرابی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب برنامه درمان شناختی - رفتاری درمان اختلالات کنترل تکانه (راهنمای درمانگر)

کتاب برنامه درمان شناختی - رفتاری درمان اختلالات کنترل تکانه (راهنمای درمانگر) اثری از جان گرانت، کریستوفر دوناهو و برایان ادلاوگ است که یک برنامه‌ی درمانی مشخص برای کار بالینی با اختلالات کنترل تکانه ارائه می‌کند. متن، اختلال کنترل تکانه را در پیوند با تنش پیش از عمل، احساس رهایی یا لذت هنگام انجام رفتار و پشیمانی پس از آن بررسی می‌کند. به‌ همین دلیل کتاب فقط به تعریف اختلال‌ها بسنده نمی‌کند و سراغ منطق درمانی می‌رود که بتواند چرخه‌ی میل، عمل و عود را بهتر بشناسد و مهار کند.

کتاب در نُه فصل تنظیم شده و هسته‌ی اصلی آن بر شش جلسه‌ی درمانی به‌ همراه یک جلسه‌ی اختیاری خانوادگی استوار است. در فصل‌های آغازین، درمانگر با اطلاعات مقدماتی، معیارهای تشخیصی، شیوه‌های سنجش، مقیاس‌های شدت نشانه و بررسی اختلالات همزمان روبه‌رو می‌شود. سپس کتاب به جلسات درمانی می‌رسد: آموزش و ارتقا انگیزه، خودنظارتی، برنامه‌ریزی مالی برای مواردی مانند قماربازی و خرید اجباری، شناسایی راه‌اندازها، مواجهه‌درمانی با نشانه، اصلاح باورهای نادرست و پیشگیری از عود. این ترتیب نشان می‌دهد که درمان در این کتاب فقط گفت‌وگو نیست، بلکه مجموعه‌ای از ارزیابی، تمرین، ثبت روزانه و بازبینی مداوم است.

کتاب برنامه درمان شناختی - رفتاری درمان اختلالات کنترل تکانه (راهنمای درمانگر) چند اختلال را در مرکز توجه قرار می‌دهد: قماربازی بیمارگون، دزدی بیمارگون، خرید اجباری و آتش‌افروزی بیمارگون. در بخش‌های مقدماتی، توضیح‌هایی نیز درباره‌ی اختلال انفجاری متناوب، اختلال سلوک و نافرمانی مقابله‌جویانه آمده تا زمینه‌ی بالینی روشن‌تر شود.

یکی از نکات مهم اثر، توجه همزمان به جنبه‌های مشترک این اختلال‌ها و تفاوت‌هایشان است؛ مثلاً کتاب نشان می‌دهد که همه‌ی این رفتارها با میل تکرارشونده و کاهش کنترل همراه‌اند، اما در مدیریت درمانی هر کدام باید به محرک‌ها، پیامدها و موقعیت‌های پرخطر خاص همان اختلال توجه کرد. فضای کلی اثر آموزشی، بالینی و مسئله‌محور است و بیشتر از هر چیز به درمانگری می‌پردازد که می‌خواهد در جلسه‌ی واقعی، مسیر مداخله را روشن‌تر ببیند.

خلاصه کتاب برنامه درمان شناختی - رفتاری درمان اختلالات کنترل تکانه (راهنمای درمانگر)

کتاب برنامه درمان شناختی - رفتاری درمان اختلالات کنترل تکانه (راهنمای درمانگر) یک الگوی درمانی فشرده برای اختلال‌هایی ارائه می‌کند که در آن‌ها فرد در برابر میل به انجام رفتارهای آسیب‌زا مقاومت کمی دارد. کتاب ابتدا ویژگی‌های بالینی و معیارهای تشخیصی اختلال‌هایی مانند قماربازی بیمارگون، دزدی بیمارگون، خرید اجباری و آتش‌افروزی بیمارگون را مرور می‌کند و بعد به سراغ سنجش شدت مشکل، بررسی اختلالات همزمان و ارزیابی انگیزه می‌رود.

در ادامه، برنامه‌ی درمانی جلسه‌به‌جلسه توضیح داده می‌شود: آموزش اولیه، ثبت روزانه‌ی رفتار، شناسایی راه‌اندازها، برنامه‌ریزی مالی در موارد لازم، مواجهه با نشانه، اصلاح افکار خطادار و پیشگیری از عود. پیام اصلی این کتاب این است که کنترل تکانه فقط با منع رفتار به‌ دست نمی‌آید، بلکه به شناخت دقیق محرک‌ها، تمرین مداوم و ساختن پاسخ‌های تازه نیاز دارد.

چرا باید کتاب برنامه درمان شناختی - رفتاری درمان اختلالات کنترل تکانه (راهنمای درمانگر) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب برنامه درمان شناختی - رفتاری درمان اختلالات کنترل تکانه (راهنمای درمانگر) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• کتاب یک پروتکل درمانی مشخص برای شش جلسه و یک جلسه‌ی اختیاری خانوادگی ارائه می‌دهد.
• کتاب به درمانگر کمک می‌کند میان سنجش، تشخیص، مداخله و پیشگیری از عود پیوند روشنی برقرار کند.
• خواننده با مقیاس‌ها، فرم‌ها و شیوه‌های خودنظارتی آشنا می‌شود که در پیگیری روند درمان نقش دارند.
• کتاب تفاوت‌های بالینی میان قماربازی بیمارگون، دزدی بیمارگون، خرید اجباری و آتش‌افروزی بیمارگون را در طراحی مداخله در نظر می‌گیرد.
• بخش مربوط به مصاحبه‌ی انگیزشی نشان می‌دهد چگونه می‌توان با دوسوگرایی مراجع در شروع درمان کار کرد.
• توضیح مواجهه‌درمانی با نشانه، یکی از بخش‌های مهم کتاب برای فهم مدیریت میل و راه‌اندازهای رفتاری است.
• کتاب فقط بر نشانه‌ها تمرکز ندارد و پیامدهای مالی، خانوادگی، اجتماعی و حقوقی رفتارهای تکانشی را هم وارد فرایند درمان می‌کند.

خواندن کتاب برنامه درمان شناختی - رفتاری درمان اختلالات کنترل تکانه (راهنمای درمانگر) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب برنامه درمان شناختی - رفتاری درمان اختلالات کنترل تکانه (راهنمای درمانگر) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌شناسان و مشاورانی که با مراجعان دارای رفتارهای تکانشی و تکرارشونده کار می‌کنند.
• روان‌پزشکان و درمانگرانی که به‌ دنبال یک برنامه‌ی جلسه‌محور برای اختلالات کنترل تکانه هستند.
• دانشجویان روان‌شناسی بالینی و مشاوره که می‌خواهند با سنجش و مداخله در این حوزه آشنا شوند.
• متخصصانی که در کار بالینی با مشکلاتی مانند قماربازی بیمارگون، خرید اجباری یا دزدی بیمارگون روبه‌رو می‌شوند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نقش انگیزه، خودنظارتی و شناسایی راه‌اندازها را در فرایند درمان دقیق‌تر بفهمند.

بخشی از کتاب برنامه درمان شناختی - رفتاری درمان اختلالات کنترل تکانه (راهنمای درمانگر)

«قماربازی بیمارگون (PG) با فقدان کنترل بر قماربازی، دروغ‌گویی و فریب در زمینهٔ میزان پرداختن به قماربازی، آشفتگی خانوادگی و شغلی، دزدی و افزایش مبلغ شرط به‌منظور جبران مبالغ ازدست‌رفته مشخص می‌شود (انجمن روان‌پزشکی آمریکا، ۲۰۰۰). قماربازی بیمارگون اغلب بدون درمان می‌ماند. بر اساس گزارش کمیسیون مطالعۀ ملی اثر قماربازی (۱۹۹۹)، ۹۷% از قماربازان دچار مشکل در ایالات متحده به جست‌وجوی درمان نمی‌پردازند. گرچه تاریخچۀ درمان قماربازی به چندین دهۀ گذشته باز می‌گردد، جای تعجب است که هنوز به‌درستی نمی‌دانیم درمان مؤثر برای قماربازی مشکل‌زا چگونه باید باشد. بر اساس یک مرور انتقادی انجام‌شده روی سوابق پژوهشی درمان قماربازی آسیب‌شناختی (تونیاتو و لادوسیر، ۲۰۰۳)، در حال حاضر مداخلاتی که در طیف شناختی-رفتاری قرار دارند دارای حمایت تجربی خوبی هستند.»