کتاب من و نوجوانم

کتاب من و نوجوانم نوشته محسن پوراحمد خمینی و زهرا اصلانی، به یکی از حساس‌ترین دوره‌های زندگی فرزند می‌پردازد؛ دوره‌ای که در آن، نوجوان از کودک حرف‌گوش‌کن فاصله می‌گیرد و به‌ سمت استقلال، هیجان، دوستی و گاهی تعارض با خانواده می‌رود. نویسندگان از خلال مثال‌ها، تجربه‌های مشاوره‌ای و بحث‌های تربیتی نشان می‌دهند که مسئله فقط تغییر نوجوان نیست، بلکه نوع نگاه و رفتار والدین هم باید تغییر کند. نشر معارف این راهنما را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب من و نوجوانم

کتاب من و نوجوانم نوشته‌ی محسن پوراحمد خمینی و زهرا اصلانی بر این ایده بنا شده که تربیت نوجوان پیش از هر چیز از خودِ والدین آغاز می‌شود. متن بر خودآگاهی، آرامش درونی و بازنگری در رفتار پدر و مادر دست می‌گذارد و نشان می‌دهد بسیاری از تنش‌های تربیتی فقط به نوجوان مربوط نیست. نویسندگان با طرح نمونه‌های واقعی و موقعیت‌های آشنا، از فاصله‌ای می‌گویند که گاهی میان والدین و فرزند در دوره‌ی نوجوانی شکل می‌گیرد؛ فاصله‌ای که اگر با شناخت درست همراه نباشد، به سوءتفاهم، دلخوری و قطع رابطه‌ی عاطفی می‌رسد.

کتاب در ادامه، نوجوانی را دوره‌ای پرهیجان و حساس معرفی می‌کند؛ دوره‌ای که با تغییرات جسمی، حساسیت‌های عاطفی، میل به استقلال، گرایش به دوستان و توجه بیشتر به ظاهر همراه است. در این بخش، تفاوت نوجوان با کودک به‌روشنی توضیح داده می‌شود و محسن پوراحمد خمینی و زهرا اصلانی نشان می‌دهند چرا رفتارهایی که در کودکی جواب می‌داد، در این سن دیگر کارآمد نیست. بحث فقط بر سر اطاعت یا نافرمانی نیست، بلکه بر سر فهم اقتضائات سنی و تغییر شیوه‌ی ارتباط است.

کتاب من و نوجوانم بخش قابل‌توجهی از بحث را به نقش دوستان، محیط، فضای مجازی، مسئولیت‌پذیری، ورزش، خواب، تغذیه و الگوی رفتاری والدین اختصاص داده است. در این میان، رابطه‌ی عاطفی خانواده با نوجوان به‌ عنوان خط قرمز تربیت مطرح می‌شود؛ یعنی حتی هنگام تذکر، قانون‌گذاری یا محدودیت، نباید پیوند عاطفی آسیب ببیند. متن همچنین بر مدارا، تغافل، گفت‌وگوی محترمانه، نظارت بر معاشرت‌ها و پرهیز از تحقیر و مقایسه تکیه دارد.

خلاصه کتاب من و نوجوانم

کتاب من و نوجوانم توضیح می‌دهد که نوجوانی فقط دوره‌ی تغییر فرزند نیست، بلکه زمان بازنگری در شیوه‌ی تربیت والدین هم هست. نویسندگان از تفاوت نوجوان با کودک شروع می‌کنند و به موضوعاتی مثل استقلال‌طلبی، هیجان، حساسیت عاطفی، گرایش به دوستان، تأثیر محیط و نقش فضای مجازی می‌رسند.

بخش مهمی از کتاب به این می‌پردازد که پدر و مادر چگونه می‌توانند بدون تحقیر، سرزنش و درگیری مداوم، رابطه‌ای مؤثرتر با نوجوان بسازند. در کنار این موضوع، نقش دوست‌یابی، مسئولیت‌پذیری، مشغله‌ی مفید، ورزش، خواب، تغذیه و آرامش خانه هم بررسی شده تا مسیر تربیت، واقع‌بینانه‌تر و دقیق‌تر دیده شود.

چرا باید کتاب من و نوجوانم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب من و نوجوانم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تغییرات رفتاری و عاطفی نوجوان را در پیوند با سن و شرایط او توضیح می‌دهد.
• این اثر نشان می‌دهد بخشی از مسئله‌های تربیتی از شیوه‌ی برخورد والدین شکل می‌گیرد، نه‌فقط از رفتار نوجوان.
• خواننده با نقش دوستی‌ها، محیط، مدرسه و فضای مجازی در شکل‌گیری رفتار نوجوان آشنا می‌شود.
• این کتاب بر حفظ رابطه‌ی عاطفی در کنار قانون‌گذاری و نظارت تأکید دارد.
• مطالعه‌ی آن به فهم بهتر موقعیت‌هایی مثل پرخاشگری، فاصله‌گرفتن، لجبازی و حساسیت‌های این دوره کمک می‌کند.
• بخش‌های مربوط به مسئولیت‌پذیری، خواب، تغذیه و مشغله‌ی مفید، تصویر کامل‌تری از تربیت نوجوان به دست می‌دهد.

خواندن کتاب من و نوجوانم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب من و نوجوانم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پدر و مادرهایی که با تغییر رفتار فرزندشان در دوره‌ی نوجوانی روبه‌رو شده‌اند.
• والدینی که می‌خواهند رابطه‌ی عاطفی خود را با نوجوان حفظ کنند و در عین‌ حال حدود تربیتی را هم نگه دارند.
• مربیان و معلمانی که با مسائل رفتاری، هیجانی و ارتباطی نوجوانان سروکار دارند.
• خانواده‌هایی که درباره‌ی نقش دوستان، فضای مجازی و محیط در تربیت فرزند دغدغه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی مسئولیت‌پذیری، استقلال‌خواهی و نیازهای این دوره شناخت دقیق‌تری پیدا کنند.

بخشی از کتاب من و نوجوانم

«انگار همین دیروز بود. دورهٔ کودکی فرزندانمان را می‌گویم. فقط کافی بود یک جمله به فرزند خود می‌گفتیم که فلان وسیله را بیاور یا فلان کار را انجام بده. لحظه‌ای درنگ نمی‌کرد و با ذوق‌وشوق بلند می‌شد و می‌رفت و همان کاری که به او گفته بودیم را انجام می‌داد و می‌آمد. الآن که حدود ده سال از آن زمان گذشته، گویا شرایط متفاوت شده و دیگر مثل قبل حرف‌شنوی ندارد. مگر می‌شود آن بچهٔ پنج‌سالهٔ مطیع، حالا که حدود سیزده چهارده سالش شده، این‌گونه حرف‌های پدر و مادر را پشت‌گوش بیندازد و لازم باشد چندین بار حرفی را به او گفت تا بلکه بشنود و تکانی به خود بدهد؟!

وقتی می‌گفتیم بیا بازی کنیم، با ذوق‌وشوق می‌آمد و چقدر هم لذت می‌برد؛ بالا و پایین می‌پرید و از در و دیوار بالا می‌رفت و وقتی بازی تمام می‌شد، ناراحت می‌شد که بازی را ادامه دهیم. اما حالا نسبت به قبل تمایلش به وقت گذاشتن و بازی با بچه‌های هم‌سن‌وسالش بیشتر شده و وابستگی عاطفی‌اش نسبت به پدر و مادر کمی تغییر کرده‌است.

تا صحبت از مسافرت و صلهٔ رحم و رفتن و سر زدن به اقوام و دوستان می‌شد، سر از پا نمی‌شناخت و گاهی آن‌قدر از زمان رفتن و رسیدن سؤال می‌کرد که جوابش از حوصلهٔ والدین خارج بود. حتی برخی والدین از کوره درمی‌رفتند که بچه جان! ده بار سؤال کردی کِی می‌رویم و ده بار هم جواب دادم که ساعت چهارِ امروز حرکت می‌کنیم! ولی حالا گاهی هنگام رفتن به میهمانی و سر زدن به اقوام و اطرافیان، یکی از مخالفان سرسخت شده و تمایلی ندارد که این‌قدر به میهمانی برود و بیشتر تمایل نشان می‌دهد که به کارهای شخصی‌اش برسد، تنها بماند یا وقتش را با دوستانش بگذراند.»