کتاب جادوی فیلم درمانی

کتاب جادوی فیلم درمانی (E-motion picture magic) نوشته برژیت ولز و ترجمه رحیم رابط است و انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب به رابطه‌ی میان تماشای فیلم و خودشناسی می‌پردازد و نشان می‌دهد که فیلم فقط وسیله‌ای برای سرگرمی نیست؛ بلکه می‌تواند به فهم هیجان‌ها، تغییر زاویه‌ی دید و بازبینی الگوهای رفتاری کمک کند. نویسنده باتکیه‌ بر تجربه‌های درمانی، از شیوه‌ای حرف می‌زند که در آن انتخاب فیلم، نوع تماشا و تأمل پس از دیدن فیلم اهمیت پیدا می‌کند. کتاب حاضر راهنمای دوستداران فیلم برای بهبود و تغییر است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جادوی فیلم درمانی اثر برژیت ولز

کتاب جادوی فیلم درمانی (راهنمای دوستداران فیلم برای بهبود و تغییر) نوشته‌ی برژیت ولز به ایده‌ای می‌پردازد که سینما را از سطح سرگرمی فراتر می‌برد و آن را به ابزاری برای شناخت هیجان‌ها، الگوهای ذهنی و تغییرات درونی تبدیل می‌کند. نویسنده که سال‌ها در حوزه‌ی روان‌درمانی کار کرده است، توضیح می‌دهد چرا بعضی فیلم‌ها در لحظه‌های خاص زندگی روی تماشاگر اثر عمیق‌تری می‌گذارند و چگونه می‌توان این اثر را آگاهانه‌تر فهمید. محور اصلی اثر، تماشای هشیارانه‌ی فیلم است؛ یعنی دیدنی که فقط دنبال قصه نمی‌رود؛ بلکه واکنش‌های عاطفی، همذات‌پنداری‌ها، مقاومت‌ها و برداشت‌های شخصی را هم جدی می‌گیرد.

کتاب جادوی فیلم درمانی مسیرهای مختلف استفاده از فیلم را توضیح می‌دهد. نویسنده در بخش‌های آغازین از تجربه‌های شخصی خود و نمونه‌هایی از مراجعانش استفاده کرده است تا نشان دهد فیلم‌ها گاهی نقش پالایشی دارند، گاهی به کشف احساسات پنهان کمک می‌کنند و گاه به‌عنوان الگویی برای تغییر عمل می‌کنند. در ادامه سه شیوه‌ی اصلی استفاده از فیلم مطرح می‌شود؛ روش تجویزی، روش فراخوانشی و روش پالایشی. همچنین بحث‌هایی درباره‌ی پیرنگ فیلم، نقش اسطوره، همذات‌پنداری با شخصیت‌ها، تأثیر موسیقی و تصویر و نسبت میان سینما و آگاهی هشیارانه در کتاب آمده است.

تمرین‌ها، سؤالات و ارجاع به فیلم‌های گوناگون باعث شده است کتاب جادوی فیلم درمانی نوعی دفتر کار برای فکرکردن به تجربه‌ی تماشای فیلم باشد.

خلاصه کتاب جادوی فیلم درمانی

فیلم‌ها می‌توانند در فرایند بهبود و تغییر درونی نقش داشته باشند. برژیت ولز از تجربه‌های شخصی و درمانی شروع می‌کند و نشان می‌دهد بعضی فیلم‌ها می‌توانند به تخلیه‌ی هیجانی، کاهش اضطراب، روشن‌ترشدن تصمیم‌ها و شناخت الگوهای پنهان ذهنی کمک کنند. او سپس سازوکار این اثرگذاری را از زاویه‌های مختلف بررسی می‌کند؛ از همذات‌پنداری با شخصیت‌ها و تأثیر اسطوره و قصه گرفته تا نقش موسیقی، تصویر و فضای سینما. بخش مهمی از کتاب به تماشای آگاهانه‌ی فیلم اختصاص دارد؛ روشی که در آن واکنش‌های درونی تماشاگر به بخشی از فرایند شناخت و تغییر تبدیل می‌شود.

چرا باید کتاب جادوی فیلم درمانی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جادوی فیلم درمانی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد که تماشای فیلم چگونه می‌تواند به فهم دقیق‌تر هیجان‌ها و واکنش‌های درونی کمک کند.
• نویسنده میان تجربه‌ی سینمایی و موضوعاتی مثل اضطراب، سوگ، تصمیم‌گیری و رشد شخصی پیوند برقرار کرده است.
• کتاب سه شیوه‌ی متفاوت برای استفاده از فیلم معرفی می‌کند؛ تجویزی، فراخوانشی و پالایشی.
• تمرین‌ها و سؤالات کتاب، تماشای فیلم را از یک عادت روزمره به تجربه‌ای تأملی تبدیل می‌کنند.
• بحث کتاب فقط به محتوای فیلم محدود نمی‌ماند و نقش موسیقی، تصویر، پیرنگ و همذات‌پنداری را هم بررسی می‌کند.
• نمایه و مثال‌های متعدد کتاب به انتخاب آگاهانه‌تر فیلم متناسب با حال‌وهوای هر موقعیت کمک می‌کند.

خواندن کتاب جادوی فیلم درمانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب جادوی فیلم درمانی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به سینما که می‌خواهند از تماشای فیلم فقط لذت نبرند و معنای شخصی آن را هم بررسی کنند.
• خوانندگانی که به موضوع خودشناسی، هیجان‌ها و تغییر الگوهای رفتاری علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند بفهمند چرا بعضی فیلم‌ها در دوره‌های خاص زندگی روی آن‌ها اثر ماندگار می‌گذارند.
• درمانگران، مشاوران و دانشجویان حوزه‌های روان‌شناسی که به کاربرد رسانه در فرایند درمان توجه دارند.
• مخاطبانی که دوست دارند میان تجربه‌ی هنری و تأمل درونی پیوند روشن‌تری پیدا کنند.

درباره برژیت ولز

برژیت ولز (Birgit Wolz)، روان‌شناس آلمانی‌تبار، از سال ۱۹۸۹ مهاجرت و اقامت در خاک ایالات متحده‌ی آمریکا را برگزید. او پس از فارغ‌التحصیلی در رشته‌ی روان‌شناسی مشاوره از دانشگاه جان اف کندی مطب روان‌درمانی خود را در شهر اوکلند کالیفرنیا دایر کرده و از سال ۱۹۹۱ در کسوت روان‌درمانگر، متخصص هیپنوتیزم‌درمانی و مشاور حوزه‌ی سوگ به ارائه‌ی خدمات به افراد، زوج‌ها و گروه‌های مختلف پرداخته است. کشش و علاقه‌ی وافر او به هنر سینما، زمینه‌ساز به‌کارگیری پتانسیل و قدرت فیلم‌ها به‌عنوان یک مکمل درمانی در کنار شیوه‌های سنتی روان‌درمانی برای مراجعان فردی و گروهی او شده است.

این نویسنده با انتشار مقالاتی در حوزه‌ی یادشده در نشریات تخصصی و معتبر علمی، نگاه رسانه‌های جمعی را به خود معطوف ساخته است. برژیت ولز با برگزاری کارگاه‌های آموزشی در سطح بین‌المللی برای متخصصان این رشته و عموم جامعه، نقش تسهیل‌گر را در مسیر فیلم‌درمانی جهت ارتقای ابعاد فردی و معنوی شرکت‌کنندگان ایفا کرده است. طراحی و اجرای دوره‌های کارآموزی و بسترهای آموزشی آنلاین برای درمانگران و کادر پرستاری بخش دیگری از فعالیت‌های او بوده است. او نگارش ستونی اختصاصی با موضوع نقد و بررسی فیلم‌درمانی را برای برنامه‌ی تلویزیونی «تراپیست» بر عهده داشته است.

کارنامه‌ی علمی و حرفه‌ای برژیت ولز با عضویت در هیئت‌علمی دانشگاه جان اف کندی (JFK) در پلیزنت هیل و همچنین مؤسسه‌ی اسالن در منطقه‌ی بیگ سور کالیفرنیا تکمیل شده است. کتاب جادوی فیلم درمانی (E-motion picture magic) نوشته‌ی اوست.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب جادوی فیلم درمانی

- جاناتان یونگ (روان‌شناس و نخستین متصدی اسناد ژوزف کمپل): کتاب جادوی فیلم درمانی به‌شکلی ژرف و تأمل‌برانگیز بیشترین کارکردِ فیلم‌های سینمایی را در راستای تحولات و اثربخشی‌های درونی انسان بررسی می‌کند. همان‌طور که ژوزف کمپل توانمندی و اعتبار اسطوره‌ها را برای دستیابی به خودشناسی به جامعه نشان داد، برژیت ولز ابعاد و ظرفیت‌های شفابخش و ترمیم‌کننده‌ی هنر سینما را در معرض دید همگان قرار می‌دهد. این اثر، دستاوردهای فراوانِ تحلیل و واکاوی فیلم‌های محبوبمان را برای رمزگشایی و فهم بهترِ زیست عاطفی‌مان آشکار می‌سازد. برژیت ولز با تکیه بر تجربیات خود در هدایت گروه‌های سینمادرمانی، مسیر روشنی را ترسیم می‌کند تا چگونگی بازتاب احساسات و هیجان‌های روان‌شناختی ما را در آینه‌ی فیلم‌ها به نمایش بگذارد.

- فرانک جی. سامرز (روان‌پزشک، فیلم‌ساز و عضو کالج سلطنتی پزشکی کانادا): قطعاً تلفیق دغدغه‌ی یاری‌رساندن به انسان‌ها و شیفتگی به دنیای سینما، انگیزه و محرک اصلی برژیت ولز برای بسط و توسعه‌دادنِ راهکارهای دستیابی به جادوی فیلم‌درمانی بوده است. مطالعه‌ی این اثر موجب می‌شود که زاویه‌دید شما به تماشای فیلم‌ها برای همیشه دگرگون شود. سرگرمیِ فیلم‌دیدن با این متد جذاب، زمینه‌ساز شکوفایی و رشد فردی شما خواهد شد، به زندگی‌تان غنای بیشتری خواهد بخشید و در نهایت به خلق دنیایی زیباتر کمک خواهد کرد.

- الائین ساویج (نویسنده، مشاور ازدواج و خانواده‌درمانگر): اثر خلاقانه و پیشروی برژیت ولز به‌شکلی کارآمد شما را سوق می‌دهد تا پتانسیل سینما را برای بررسی و کندوکاو در چالش‌ها و دغدغه‌های کلیدی زندگی‌تان به کار بگیرید؛ کتاب جادوی فیلم درمانی با اتکا به روشی نوآورانه و مجذوب‌کننده، افق دید جدیدی را در اختیارتان می‌گذارد تا بتوانید در مسیر ایجاد تغییرات دلخواه و آرمانی خود گام بردارید.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب جادوی فیلم درمانی منتشر شده است؟

این کتاب با عنوان سینمادرمانی راهنمای درمانجویان و درمانگران و با ترجمه و تألیف آزاده هراتیان، زهره آقابابایی و محمد حافظی توسط نشر ساوالان ‏‫در سال ‏‫۱۴۰۱ منتشر شده است.

بخشی از کتاب جادوی فیلم درمانی

«۸. چگونه شخصیت‌های فیلم روی ما تأثیر می‌گذارند

(ماتریس فیلم)

واکنش ما به شخصیت‌های فیلم دربارهٔ اینکه چه کسی هستیم و آن چیزی را که برای رشد شخصی خود در آینده می‌توانیم انجام دهیم مطالب زیادی می‌آموزد. آیا تا به‌حال در حالی از سینما خارج شده‌اید که احساس کرده باشید درست مانند یکی از شخصیت‌های فیلم رفتار کرده و فکر می‌کنید؟ آیا موقعیت‌هایی را در زندگی‌تان به خاطر می‌آورید که رفتار شخصیت فیلم در یک صحنه یادآور رفتار مشابه شما باشد؟ شما به این دلیل از بازتاب شباهت‌ها با شخصیت فیلم لذت می‌برید که آنها ویژگی‌هایی هستند که در خودتان دوست می‌دارید.

آیا به خاطر دارید فیلمی را دیده باشید که شخصیت آن فیلم خیلی متفاوت‌تر از شما باشد یا طبیعتی برعکس شما داشته باشد؟ شاید شما بعضی از ویژگی‌های این شخصیت را تحسین کنید و آرزو بکنید کاش آن ویژگی‌ها در شما می‌بودند، اما نمی‌توانید تصور کنید که هیچ‌وقت مثل این «قهرمان» شوید یا شاید شما به‌شدت همه چیز را راجع به شخصیت خاصی که خیلی متفاوت از شما به‌نظر می‌رسد دوست نداشته باشید. در حقیقت اینجا شما مایل هستید که شخص بهتری شوید.»