کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد سوم)

کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد سوم) نوشته مدرسه علمیه حضرت خدیجه کبری (س) است. این کتاب با کنارهم‌گذاشتن گزیده‌هایی از نهج‌البلاغه، مجموعه‌ای موضوعی از وظایف و حقوق گروه‌های مختلف را پیش روی خواننده می‌گذارد، از فرماندهان سپاه و کارگزاران تا مردم، فقرا، قضات و فقیهان. تمرکز جلد سوم بر نسبت‌های انسانی و اجتماعی است و نشان می‌دهد هر جایگاه در برابر دیگری چه مسئولیتی دارد و این مسئولیت‌ها چگونه از متن نهج‌البلاغه استخراج شده‌اند. مرکز نشر هاجر این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد سوم)

کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد سوم) اثری از مدرسه‌ی علمیه‌ی حضرت خدیجه کبری (س) است که مطالب نهج‌البلاغه را نه به‌ترتیب خطبه‌ها و نامه‌ها، بلکه براساس موضوع سامان داده است. محور اصلی این جلد شبکه‌ای گسترده از تکالیف متقابل در جامعه است، یعنی هر گروه در برابر چه کسانی مسئول است و این مسئولیت در کدام عبارت، نامه یا حکمت ریشه دارد. از خلال مدخل‌های کتاب می‌توان دید که مؤلفان سراغ حوزه‌هایی مانند فرماندهی، قضاوت، فقر، مدیریت، مناسبات اجتماعی و رفتار عمومی رفته‌اند و کوشیده‌اند برای هر عنوان، شاهدی مستقیم از نهج‌البلاغه بیاورند.

کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد سوم) فقط فهرستی از عنوان‌ها نیست. در بخش‌های مختلف، پس از نقل عبارت عربی یا ترجمه و توضیح آن، نکته‌ی اصلی هر فراز روشن شده است. برای نمونه، در مدخل‌های مربوط به فرماندهان سپاه، از رأفت با ضعیفان، اجبار نکردن مردم، شجاعت، بردباری و خیرخواهی سخن آمده و در بخش‌های مربوط به فقرا، بر حفظ عزت، خویشتن‌داری و پرهیز از وابسته‌کردن کرامت انسانی به مال تأکید شده است. همین شیوه باعث می‌شود متن کتاب بیشتر شبیه نقشه‌ای موضوعی برای جست‌وجو در نهج‌البلاغه باشد.

کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد سوم) نوشته‌ی مدرسه‌ی علمیه‌ی حضرت خدیجه کبری (س) از نظر دامنه‌ی مدخل‌ها هم قابل‌توجه است. عنوان‌هایی مانند تکلیف مردم در برابر حاکمان، همسایگان، زنان، نیازمندان، گمراهان، ستمگران و حتی گروه‌های خاص‌تر نشان می‌دهد که این کتاب به‌دنبال ترسیم یک اخلاق اجتماعی جزئی‌نگر است. در کنار این گستردگی، توضیح‌های کوتاه تفسیری کمک می‌کند پیوند میان عبارت نهج‌البلاغه و مسئله‌ی موردبحث روشن‌تر شود. این اثر هم برای مراجعه‌ی موضوعی به کار می‌آید و هم برای دنبال‌کردن تصویری کلی از مسئولیت‌های فردی و جمعی در نهج‌البلاغه.

خلاصه کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد سوم)

کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد سوم) مجموعه‌ای از مدخل‌های موضوعی است که وظایف گروه‌ها و اشخاص مختلف را از دل نهج‌البلاغه بیرون می‌کشد. در این جلد، موضوعاتی مانند تکلیف فرماندهان سپاه در برابر رزمندگان، مردم و ضعیفان، تکلیف فقرا در برابر ثروتمندان و مردم، تکلیف فقها و قضات در برابر جامعه و نیز مسئولیت‌های عمومی مردم در برابر گروه‌های گوناگون بررسی شده است. هر مدخل معمولاً با یک فراز از نهج‌البلاغه آغاز می‌شود و سپس توضیحی کوتاه می‌آید تا معنای آن در بافت اجتماعی و اخلاقی روشن شود. موضوع اصلی این کتاب تعریف مسئولیت در رابطه‌های انسانی و نشان‌دادن پیوند حق و تکلیف در زندگی جمعی است.

چرا باید کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد سوم) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد سوم) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب دسترسی موضوعی به بخش‌های پراکنده‌ی نهج‌البلاغه را آسان می‌کند و مطالب را براساس مسئله دسته‌بندی کرده است.
• خواننده می‌تواند نسبت میان حق و مسئولیت را در جایگاه‌های مختلف اجتماعی، از مردم عادی تا کارگزاران و قضات، دقیق‌تر دنبال کند.
• مدخل‌های متنوع کتاب برای پژوهش درمورد اخلاق اجتماعی، مدیریت، قضاوت و مناسبات انسانی منبعی منظم فراهم می‌آورد.
• توضیح‌های کوتاه پس از هر فراز کمک می‌کند معنای عبارت‌ها فقط در حد نقل متن نماند و کاربرد آن در موضوع روشن‌تر شود.
• گستردگی عنوان‌ها نشان می‌دهد نهج‌البلاغه درمورد روابط اجتماعی فقط به کلیات بسنده نکرده و به موقعیت‌های جزئی هم پرداخته است.

خواندن کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد سوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد سوم) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگرانی که می‌خواهند موضوعات اجتماعی و اخلاقی نهج‌البلاغه را به‌صورت دسته‌بندی‌شده بررسی کنند.
• طلاب و دانشجویانی که درمورد حقوق، مسئولیت‌های متقابل و اندیشه‌ی اجتماعی اسلامی مطالعه می‌کنند.
• مخاطبانی که به‌دنبال شناخت دقیق‌تر وظایف مردم، حاکمان، قضات، فقرا و دیگر گروه‌های اجتماعی در متون دینی هستند.
• کسانی که برای تحقیق، تدریس یا یادداشت‌برداری به منبعی موضوع‌محور از نهج‌البلاغه نیاز دارند.
• علاقه‌مندانی که می‌خواهند از خلال مدخل‌های کوتاه و مشخص، تصویری کلی از اخلاق رابطه‌ها در نهج‌البلاغه به دست آورند.