کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول)

کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول) نوشته مدرسه علمیه حضرت خدیجه کبری (س) است و مرکز نشر هاجر آن را منتشر کرده است. این اثر با تمرکز بر مفهوم حق و تکلیف در سخنان امام علی (ع)، می‌کوشد روابط انسانی و اجتماعی را از دل نهج‌البلاغه دسته‌بندی و روشن کند. محور اصلی آن، نسبت متقابل حق و وظیفه میان افراد، گروه‌ها، حاکمان و مردم است و از همین زاویه به سراغ موضوعاتی می‌رود که در زندگی جمعی نقش تعیین‌کننده دارند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول)

کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول) اثری پژوهشی از مدرسه‌ی علمیه‌ی حضرت خدیجه کبری (س) است که بر پایه‌ی گزیده‌ها و آموزه‌های نهج‌البلاغه، مسئله‌ی حق و تکلیف را در روابط انسانی بررسی کرده است. متن کتاب از همان آغاز نشان می‌دهد که موضوع فقط تعریف چند واژه یا گردآوری چند نقل‌قول نیست، بلکه تلاشی است برای بیرون‌کشیدن یک نظام فکری از سخنان امام علی (ع). در این نظام، حق و تکلیف از هم جدا نیستند و هر حقی در سوی دیگر خود، وظیفه‌ای را پدید می‌آورد. به همین دلیل، اثر حاضر بیشتر از آنکه صرفاً به بیان مفاهیم کلی بسنده کند، به سراغ نسبت‌های اجتماعی می‌رود، از رابطه‌ی حاکم و مردم گرفته تا جایگاه گروه‌های مختلف در برابر یکدیگر.

کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول) مطالب را براساس مدخل‌ها و دسته‌بندی‌های مشخص تنظیم کرده و خواننده می‌تواند موضوعات را به‌صورت منظم دنبال کند. در بخش‌های آغازین، کتاب درباره‌ی معنای حق و تکلیف، پیوند دوسویه‌ی آن‌ها، تفاوت جامعه‌ی تکلیف‌محور و حق‌محور و اهمیت این مفاهیم در سامان اجتماعی بحث کرده است، سپس روش تدوین اثر را توضیح می‌دهد، از فیش‌برداری از متن نهج‌البلاغه و توجه به شروح و سبب صدور سخنان تا دسته‌بندی الفبایی تکالیف افراد و گروه‌ها. 

فهرست‌های مفصل کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول) که توسط مدرسه‌ی علمیه‌ی حضرت خدیجه کبری (س) تهیه و تدوین شده، نشان می‌دهد که دامنه‌ی کار بسیار گسترده است و موضوعات متنوعی مانند تکلیف حاکمان، مردم، اغنیا، انبیا، اولیا، بازرگانان، جوانان و گروه‌های دیگر در برابر اشخاص و طبقات مختلف بررسی شده‌اند. این اثر آموزشی و تحلیلی است و بیش از هر چیز می‌خواهد نشان دهد که از دل نهج‌البلاغه می‌توان نقشه‌ای دقیق‌تر برای فهم مناسبات انسانی، عدالت، مسئولیت و ادای حق دیگران به دست آورد.

خلاصه کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول)

کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول) با طرح این ایده آغاز می‌شود که زندگی اجتماعی بدون شناخت حق و وظیفه، به بی‌اعتمادی و آشفتگی می‌رسد، سپس باتکیه‌بر سخنان امام علی (ع)، مفهوم حق را در چند معنا توضیح می‌دهد و تکلیف را به‌عنوان وظیفه‌ای معرفی می‌کند که در برابر دیگران بر عهده‌ی انسان قرار می‌گیرد. 

بخش مهمی از کتاب به این نکته اختصاص دارد که حق و تکلیف رابطه‌ای متقابل دارند و هیچ‌کدام در مناسبات انسانی به‌تنهایی معنا پیدا نمی‌کنند. اثر بعد از این مباحث پایه، شیوه‌ی تنظیم فرهنگ‌نامه را شرح می‌دهد و مسیر ورود به مدخل‌های گوناگون را نشان می‌دهد، مدخل‌هایی که تکالیف گروه‌ها و اشخاص مختلف را در برابر دیگران به‌صورت موضوعی و الفبایی گرد آورده‌اند.

چرا باید کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول) را بخوانیم؟

• این کتاب پیوند میان حق و تکلیف را در سخنان امام علی (ع) به‌صورت دسته‌بندی‌شده نشان می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند درک دقیق‌تری از روابط متقابل مردم، حاکمان و گروه‌های اجتماعی به دست آورد.
• بخش‌های آغازین اثر معنای حق و تکلیف و تفاوت نگاه تکلیف‌محور و حق‌محور را روشن می‌کند.
• تنظیم الفبایی و موضوعی مطالب جست‌وجوی مدخل‌های موردنیاز را آسان‌تر می‌سازد.
• کتاب حاضر فقط به نقل عبارت‌ها اکتفا نکرده و درباره‌ی روش استخراج و طبقه‌بندی مطالب هم توضیح داده است.
• فهرست گسترده‌ی موضوعات این اثر را به منبعی مناسب برای پیگیری مسئله‌های اجتماعی و اخلاقی در نهج‌البلاغه تبدیل می‌کند.

خواندن کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• پژوهشگرانی که می‌خواهند موضوع حق و تکلیف را در نهج‌البلاغه به‌صورت منظم دنبال کنند.
• دانشجویان و طلابی که به مباحث اخلاق اجتماعی، عدالت و مسئولیت در متون اسلامی علاقه دارند.
• مخاطبانی که در پی شناخت دقیق‌تر نسبت میان حقوق افراد و وظایف متقابل آن‌ها هستند.
• کسانی که برای تحقیق موضوعی به فهرست‌ها و مدخل‌های دسته‌بندی‌شده نیاز دارند.
• علاقه‌مندانی که می‌خواهند از نهج‌البلاغه برای فهم بهتر مناسبات انسانی و اجتماعی استفاده کنند.